Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Medio ambiente

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Reciclaxe de electrodomésticos e Plan Renove

Unhas 10.000 empresas do sector incumpren a súa obrigación de pagar a reciclaxe destes aparellos, o que repercute aos consumidores, segundo diversas asociacións

ImgImagen: Bart

Un dez mil empresas do sector dos aparellos eléctricos e electrónicos en España non sufraga a reciclaxe dos devanditos aparellos como marca a lei, segundo nove asociacións e sete fundacións do sector, que agrupan aos produtores e os importadores con maior peso. Así mesmo, recalcan, estas empresas aprópianse do “custo visible”, a cantidade de diñeiro que repercute nos consumidores en cada compra de aparellos novos para esta finalidade.

Segundo este colectivo, que remitiu a súa queixa por carta aos Ministerios de Medio Ambiente e Industria, esta fraude podería ascender a uns 15 millóns de euros anuais. Os sectores con maior índice de fraude serían os da informática, a electrónica de consumo, as ferramentas eléctricas e o pequeno electrodoméstico.

Os produtores deben estar inscritos no Rexistro Nacional de Produtores de Aparellos Eléctricos e Electrónicos do Ministerio de Industria. Con todo, as asociacións e fundacións asinantes afirman que só hai un milleiro de empresas rexistradas, as de maior peso nun sector que move anualmente uns 180 millóns de euros. Estas empresas estarían a facer fronte á totalidade dos gastos de reciclaxe, subliñan, xa que a normativa establece que as empresas rexistradas asumirán de forma proporcional o custo total da reciclaxe.

Os españois xeran uns 16 quilos de residuos de aparellos eléctricos e electrónicos por persoa e ano: máis de 600.000 toneladas, unha cifra que se duplicará nos próximos 12 anos, segundo a Asociación Española de Recuperadores de Economía Social e Solidaria (AERESS).

A aprobación, o 27 de xaneiro de 2003, da Directiva Europea 2002/96/CE sobre Reciclaxe de Residuos de Aparellos Eléctricos e Electrónicos (RAEE), implantaba diversos obxectivos para previr nos estados membros a xeración de residuos deste tipo de aparellos e fomentar a reutilización, a reciclaxe e outras formas de valorización, a fin de reducir a súa eliminación.

O 85% destes residuos acaba en vertedoiros, pondo en risco o medio ambiente e a saúde humanaEsta norma, trasladada á lexislación española coa entrada en vigor, o 13 de agosto de 2005, do Real Decreto 208/2005, establecía chegar a xestionar con criterios ambientais o 25% destes aparellos en desuso, marcando de prazo ata decembro de 2006. Con todo, na actualidade o 85% destes residuos acaba en vertedoiros, pondo en risco o medio ambiente e a saúde humana, debido ás sustancias tóxicas que conteñen.

Neste sentido, a lei obriga aos fabricantes a financiar o sistema de recollida, transporte e tratamento de 4 quilos por habitante e ano mediante Sistemas Integrados de Xestión (SIG), ou empresas que se encargan da xestión ambiental destes refugallos. Os SIG só poden encargarse deles se os consumidores entregan os aparellos vellos nos comercios, no caso de que adquiran un aparello de características similares, ou nos puntos limpos.

Por iso, a colaboración cidadá é fundamental. Neste sentido, as organizacións do sector Ecotic, Ecolec, Ecoasimelec, Ecofimática e Tragamóvil, xunto á Asociación Nacional de Grandes Empresas de Distribución (ANGED), repartían recentemente en diversas grandes superficies comerciais españolas folletos informativos para concienciar aos consumidores da súa imprescindible participación.

Segundo a AERESS, o problema tamén se atopa no incumprimento da lei por parte dalgún dos axentes implicados neste proceso, así como a “falta de protagonismo” do Ministerio de Medio Ambiente, que debería apremar aos mesmos.

No entanto, algunhas empresas ofrecen a cara oposta a esta falta de sensibilidade ambiental. En decembro de 2002 algunhas multinacionais do sector, como Braun, Electrolux, HP ou Sony creaban, de forma independente e adiantándose á Directiva Europea, a Plataforma Europea de Reciclaxe (ERP nas súas siglas inglesas) para a xestión destes residuos.

Xapón leva desde 2001 cunha Lei nacional que obriga aos fabricantes a colaborar na recollida e desmonte dos vellos electrodomésticos. Algúns destes fabricantes construíron as súas propias fábricas de reciclaxe, por exemplo o Matsushita Eco-Technology Center (METEC), que cobre a área central e occidental de Xapón, aínda que moitas delas contratan para iso compañías terceiras especializadas.

Así mesmo, hoxe día un distribuidor ou fabricante europeo debe inscribirse no Rexistro Nacional de Produtores de Aparellos Eléctricos e Electrónicos, que leva unha declaración trimestral dos aparellos postos no mercado e a participación dun sistema individual ou colectivo para a xestión dos seus residuos.

Por outra banda, os responsables comunitarios tamén aprobaban o 27 de xaneiro a Directiva 2002/95/CE sobre restricións á utilización de determinadas sustancias perigosas en aparellos eléctricos e electrónicos. A partir de 2007, non poderán estar compostos das seguintes sustancias perigosas: Chumbo, mercurio, cadmio, cromo hexavalente (Cr VIN), polibromobifenilos (PBB) e polibromodifeniléteres (PBDE).

Plan Renove de Electrodomésticos

/imgs/2007/02/reciclajeelec02.jpgO Plan Renove de Electrodomésticos é unha das medidas do Plan de Acción de Aforro e Eficiencia Enerxética 2005-2007. O seu obxectivo é fomentar a retirada das vivendas dos aparellos antigos e substituílos por outros coa máxima eficiencia enerxética. Segundo o Instituto para a Diversificación e Aforro da Enerxía (IDAE), todos os anos substitúense en España 2,8 millóns de electrodomésticos. Con todo, non leva necesariamente a retirada do que se substitúe, que se segue utilizando para outros usos.

Os beneficiarios do Plan Renove poden ser persoas físicas ou xurídicas que substitúan electrodomésticos por outros de etiqueta enerxética de clase A ou superior, dos seguintes tipos: frigoríficos, conxeladores, lavadoras e lavalouzas, tanto convencionais como bitérmicos. A xestión e contía da axuda depende de cada Comunidade Autónoma, cun mínimo de 50 euros por aparello, que só se fará efectiva tras a entrega do aparello antigo.

O IDAE dispón dunha base de datos con estes electrodomésticos, xunto con algunhas das súas características técnicas. Pola súa banda, a Organización de Consumidores e Usuarios (OCU) ofrece unha calculadora que permite coñecer canto se aforra cun electrodoméstico máis eficiente.

Segundo Ecoloxistas en Acción, estas axudas non incentivan o consumismo, senón que contribúen a substituír electrodomésticos menos eficientes que esgotasen a súa vida útil. Por iso, critican as escasas consignacións dalgunhas Comunidades Autónomas.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións