Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Medio ambiente

Este artículo ha sido traducido por un sistema de traducción automática. Más información, aquí.

Recuperación dos bosques incendiados

A rexeneración tras un incendio é un labor complexo que pode durar décadas e que non sempre obtén os resultados desexados

Os incendios forestais de 2006, especialmente os producidos en Galicia, foron os peores do último decenio, tanto en superficie arboredo queimado como en zonas forestais afectadas, segundo datos do Ministerio de Medio Ambiente.

Tras os labores de extinción, o seguinte paso consiste na recuperación da superficie queimada. Segundo o Colexio de Biólogos de Galicia, os primeiros signos de reconstitución vexetal das áreas incendiadas, un proceso que consiste no desenvolvemento natural da cobertura e biomasa similares ás calcinadas, poden tardar en apreciarse entre seis e oito anos, dependendo das características do ecosistema afectado.

O proceso de rexeneración completa dun arboredo require un prazo duns 50 anos e investimentos de varios millóns de eurosEn canto ao proceso de rexeneración completa dun arboredo, a organización conservacionista WWF/Adena estima un prazo duns 50 anos, para o que se requiren investimentos de varios millóns de euros. Segundo os responsables desta ONG ecoloxista, hai que ter en conta múltiples factores, como o tipo de bosque afectado, o clima da zona, a inclinación do terreo ou o dano producido.

Algúns científicos aconsellan a rexeneración espontánea sempre que sexa posible, posto que a propia natureza é capaz de recuperarse dun pequeno incendio: moitas plantas sobreviven e as árbores afectadas poden rebrotar de cepa ou raíz. Así mesmo, outros expertos subliñan o papel das arañas, os primeiros colonizadores destes espazos arrasados, ao favorecer a chegada de novas especies de fauna e flora.

Con todo, no caso dun gran sinistro ou se se produce en reiteradas ocasións, o dano é irreversible, polo que será necesaria a intervención humana. Segundo WWF/Adena, trátase dun labor complexo que pode durar décadas e que non sempre garante a recuperación total. Ademais, a acción dun novo incendio pode arruinar todo o traballo realizado.

Por outra banda, as zonas de pendente complican aínda máis a recuperación natural do terreo, porque os nutrientes presentes nas cinzas son arrastrados pola auga e o vento. As choivas intensas que poidan producirse favorecen a erosión directa do chan, o que supón unha peor rexeneración do terreo e un maior arrastre das cinzas aos ríos e ao mar. Como consecuencia diso, a pesca e sobre todo a cría de moluscos podería verse afectada, algo especialmente preocupante no caso de Galicia.

O traballo de repoboar un bosque comeza coa retirada da madeira queimada, para evitar diversos problemas, como a xeración de pragas. A continuación, a elección da especie arbórea para repor o terreo é un dos pasos máis decisivos. Segundo Greenpeace, en España é frecuente utilizar árbores non autóctonas para lograr unha repoboación rápida e industrial. O eucalipto é unha especie que crece rápido e ten unha gran capacidade de recuperación, pero consome moitos recursos do chan e inhibe o crecemento doutras especies.

Por iso, recoméndase a utilización de especies pinaceas, como piñeiros e abetos, e fragaceas – carballos, aciñeiras, haxas ou alcornoques-, así como a introdución de matogueira e plantas herbáceas para devolver a riqueza ao substrato. O gando ou os excursionistas poden arruinar a replantación coas súas pisadas, polo que se aconsella o uso de fillos verdes extraídos de viveiros.

Unha vez mellorada a calidade do chan, un traballo que precisa entre un e cinco anos, comeza a plantación, ben de maneira manual ou mecanizada, distribuíndo de forma regular os brotes das árbores polas ladeiras. O incendio non só afecta á vexetación superficial, senón tamén ás raíces e sementes, que tamén se perden en gran cantidade pola erosión. Con todo, segundo WWF/Adena, a utilización de sementes está pouco estendida en España, ao requirir dunha vixilancia e un mantemento especial.

Esforzos insuficientes de recuperación

A Xunta de Galicia daba a coñecer recentemente un plan de recuperación forestal e ambiental para esta comunidade, que recolle un conxunto de medidas de rexeneración e prevención cun investimento ata 2009 de 126 millóns de euros.

A pesar diso, WWF/Adena advirte de que non se rexenera nin a metade da terra incendiada ao ano e chama a atención sobre a falta de persoal especializado nestes labores. Así mesmo, subliñan os ecoloxistas, sería necesario que os gobernos autonómicos desenvolvesen políticas de recuperación a longo prazo, algo complicado cos movementos das diferentes lexislaturas.

Por iso, algunhas asociacións ecoloxistas apostan por procesos máis modestos de reforestación privada. Por exemplo a Fundación Natura desenvolveu en Internet a campaña “Planta a túa árbore“, para obter fondos que axuden a repoboar a serra de Cuberes, no prepirineo catalán.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións