Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Medio ambiente

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Rede Natura 2000, así protexe a biodiversidade en España

España é o país con máis superficie protexida da UE na Rede Natura 2000, pero incumpre as súas obrigacións

España é o país de Europa coa maior superficie da Rede Natura 2000, o principal instrumento da Unión Europea (UE) para protexer a súa biodiversidade. Os beneficios ambientais, económicos e sociais deste sistema de conservación son moi diversos. Con todo, non se puxeron en marcha a maioría dos plans de xestión necesarios para a súa adecuada protección. España incumpre así, e desde hai varios anos, as súas obrigacións comunitarias e arríscase a recibir sancións e quedar sen axudas. Este artigo sinala que España é o principal país da Rede Natura 2000, que se atopa lonxe de cumprir as súas obrigacións, e destaca dous espazos básicos nesta Rede.

España, principal país da Rede Natura 2000

Img red natura
Imaxe: Elvira S. Uzábal

A Rede Natura 2000 é a principal figura de protección dos espazos naturais na UE. Segundo os seus responsables, é o sistema de áreas protexidas máis extensa do mundo, cunha superficie de case un millón de km2, e máis de 26.000 espazos naturais de alto valor ecolóxico de toda Europa. España é o país que máis superficie achega á Rede: máis de 2.000 espazos que ocupan o 30% de todo o territorio nacional.

A Rede Natura 2000 ofrece servizos vitais valorados entre 200.000 e 300.000 millóns de euros anuaisA Rede Natura 2000 é esencial para a conservación dunha natureza cada vez máis ameazada. España conta coa biodiversidade máis vulnerable de todo o continente europeo, sinala a ONG Ecoloxistas en Acción, con datos de estudos como a Lista Vermella Europea da Unión Internacional para a Conservación da Natureza (UICN) ou o proxecto Corine Land Cover da Axencia Europea do Medio Ambiente (AEMA).

O custo de manter a Rede Natura 2000 é dun mínimo de 5.800 millóns de euros anuais, segundo estimacións da AEMA. Esta cantidade non resulta avultada ao comparala cos beneficios obtidos que destaca a Comisión Europea (CE):


  • Ofrece servizos vitais valorados entre 200.000 e 300.000 millóns de euros anuais: almacenamento de carbono (esencial contra o cambio climático), alimentos, combustible, medicamentos, formación do chan, auga e aire de calidade, reciclado de residuos, polinización de cultivos ou protección fronte a inundacións e secas.

  • Incrementa o Produto Interior Bruto (PIB) da UE, no caso de España entre o 0,1% e o 0,26%.

  • Xera postos de traballo: durante o período 2006-2008, a Rede supuxo preto de 12 millóns de empregos anuais na UE en agricultura, pesca, sector forestal, turismo e outros servizos.

  • Contribúe ao desenvolvemento e a evitar o despoboamento das zonas rurais.

  • Impulsa actividades agrícolas, gandeiras e forestais sustentables e novas actividades económicas baseadas na calidade e o coidado da biodiversidade e os espazos naturais. Por exemplo, o turismo de natureza crece entre un 15% e un 20% ao ano, segundo a Organización Mundial do Turismo (OMT). Os ingresos turísticos na Rede Natura 2000 en Europa estímanse entre 50 e 85 millóns de euros ao ano.

Rede Natura 2000 en España: lonxe de cumprir os obxectivos

A pesar da súa importancia, a Rede Natura 2000 é unha gran descoñecida en España. Segundo datos de Activa Rede Natura 2000, unha iniciativa para dar a coñecela, o 85% dos españois di non saber nada destes espazos e do 15% restante, só o 8% recoñece que lle soa “algo”. Dese 15%, un 10,5% é incapaz de citar un lugar pertencente á Rede.

Por tanto, non resulta estraño que España non avanzase na súa adecuada xestión segundo os obxectivos marcados pola UE. Europarc, unha organización que desde 1973 reúne a institucións dedicadas á xestión de áreas protexidas en 38 países europeos, publicaba recentemente un informe que destacaba o significativo descenso no investimento en áreas naturais protexidas españolas nos últimos anos. Segundo os seus autores, o estado de conservación de especies e hábitats da Rede Natura 2000 está “aínda lonxe do óptimo desexable, con proporcións moi altas de especies ou hábitats en estado malo ou inadecuado“. En canto aos plans de xestión, o informe sinala que hai 281 aprobados, “un pouco máis do 15%”.

Quince da principais ONG ecoloxistas e conservacionistas de España mandaron recentemente unha carta á CE para que inste o Goberno español a asumir as súas responsabilidades. Estas organizacións lembran que España leva varios anos de atraso na aprobación de plans de xestión dos espazos da Rede Natura. Ademais, destacan que a falta de detalle nos plans das prácticas das explotacións en Natura 2000 impedirá a activación das axudas comunitarias previstas.

Juan Carlos Atienza, director da área de Conservación de SÉ/BirdLife, destacaba en EFE Verde que 2015 será un ano “crucial” para a Rede Natura 2000. Segundo este experto, “a CE abriu un expediente de infracción e agora as Comunidades Autónomas están a darse présa para telos a tempo e evitar así os tribunais. Isto non son formas, non se poden sacar 2.000 plans á vez e sen un prazo adecuado para presentar alegacións”. Atienza destaca ademais a falta de plans de financiamento, seguimento ou información destes espazos protexidos.

Dous espazos básicos na Rede Natura 2000

A Rede Natura 2000 naceu en 1992 coa aprobación da Directiva de Hábitats. Os espazos que forman parte da mesma son de dous tipos:


  • Lugares de Importancia Comunitaria (LIC): posteriormente, o LIC pasan a ser Zonas Especiais de Conservación (ZEC), unha vez que son declarados oficialmente polos Estados membros.

  • Zonas de Especial Protección para as Aves (ZEPA), designadas polos Estados membros con arranxo á Directiva de Aves Silvestres.

España ten na actualidade 2.041 espazos protexidos da Rede Natura 2000, dos que 1.445 son LIC e 596, ZEPA.

RSS. Sigue informado

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións