Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Medio ambiente

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Reintroducción de especies, un sistema cuestionado

Hai expertos que cualifican de innecesarios e mesmo aberrantes algúns dos proxectos de cría en catividade de especies paira devolvelas ao seu hábitat

A imaxe dun animal liberado en plena natureza, tras ser criado en catividade, é una bela estampa que adoita aparecer nos medios de comunicación como un bo exemplo de protección ecolóxica. Con todo, diversos especialistas en conservación aseguran que algúns destes proxectos non se realizan coas debidas garantías científicas e que non sempre son o mellor sistema paira conservar una especie en perigo, como podería parecer ao haberse xeneralizado.

A cría en catividade de especies ameazadas e o seu posterior reintroducción é una estratexia de conservación ex situ (desenvolvida fóra do seu hábitat natural) cada vez máis frecuente nos últimos anos. A deterioración do hábitat por causas humanas e a urxencia á hora de evitar a extinción de poboacións pequenas ou mesmo da propia especie constitúen boas razóns paira levar a cabo este tipo de prácticas. Por exemplo, a reintroducción do ferreret, ou sapillo balear, una especie endémica de Mallorca, foi un proxecto tan exitoso como necesario.

ImgImaxe: Peter Macdonald
Así mesmo, especialmente cando se trata de especies paradigmáticas, trátase dunha actuación moi rechamante que pode utilizarse como elemento de educación ambiental. Os medios de comunicación adoitan facerse eco destes programas, o que pode servir paira alertar á sociedade da necesidade dunha maior conservación da biodiversidade. Por todo iso, este tipo de proxectos non adoitan ter problemas á hora de recibir subvencións, por exemplo as do programa LIFE da Unión Europea.

Con todo, diversos expertos lembran que non sempre se trata da mellor opción paira conservar una especie. O comité científico da Sociedade Española de Ornitoloxía (SEO/BirdLife) cualifica de “bastante cuestionables e mesmo aberrantes” algúns dos proxectos que se levaron a cabo.

Moitas das reintroducciones en España foron innecesarias, como gran parte das que involucraron a avesPola súa banda, Daniel Ouro e Alejandro Martínez Abraín, biólogos expertos en conservación do Instituto Mediterráneo de Estudos Avanzados (IMEDEA), afirman que moitas das reintroducciones en España foron “innecesarias, como gran parte das que involucraron a aves”. Así mesmo, algunhas asociacións conservacionistas, como o Fondo paira a protección dos animais salvaxes (FAPAS) están mesmo cuestionando a validez dalgunhas reintroducciones como ferramenta efectiva en conservación.

Neste sentido, os especialistas do IMEDEA aseguran que algúns destes proxectos non superarían a menor das auditorías de conservación, xa que adoitan realizarse de maneira precipitada, sen que se eliminaron os factores de risco que reduciron as poboacións, polo que están condenados ao fracaso. Ademais, destacan que tampouco se extraen datos previos suficientes, nin se valoran obxectivamente os resultados posteriores, e mesmo se antepoñen intereses económicos aos estritamente conservacionistas.

Como facer una boa reintroducción

O comité científico de SEO/BirdLife explica que este tipo de conservación ex situ deberíase realizar con poboacións pequenas, tras haber determinado, mediante unha Análise de Viabilidade Poboacional (AVP), que o seu tamaño lles impide prosperar sen axuda externa inmediata.

ImgImaxe: Mike Baird
Pola súa banda, Ouro e Abraín expoñen que proxectos inútiles deste tipo evitaríanse mediante unha información científica rigorosa paira diagnosticar a situación da especie en cuestión, e una valoración obxectiva que detecte os acertos e carencias de devandito proxecto. Por exemplo, un plan pode fracasar tan só porque non se teña en conta o momento do ano máis adecuado ou as condicións ecolóxicas do hábitat.

Así mesmo, propoñen a regulación por parte das institucións deste tipo de reintroducciones de especies, tendo en conta a opinión dos sectores implicados: xestores, poboación local, ONG, científicos, etc, e en particular, o grupo de reintroducciones da Unión Mundial paira a Natureza (UICN). En caso de porse en marcha o proxecto, os expertos do IMEDEA aconsellan plans de seguimento do mesmo, nos que se avalíen de forma científica a marcha e os resultados do mesmo, así como una política efectiva de compensacións económicas ás poboacións locais afectadas por estes programas.

Potenciar outros proxectos máis adecuados

Os expertos de SEO/BirdLife sosteñen que os plans de conservación máis aconsellables, desde o punto de vista de custos económicos e probabilidades de éxito, baséanse na investigación rigorosa das causas de extinción local, seguida da súa eliminación efectiva tanto nesa mesma rexión como nas zonas que a separan das poboacións máis próximas, favorecendo deste xeito a expansión e recolonización natural. A pesar das súas vantaxes, recoñecen que cada vez se realizan menos traballos deste tipo.

Neste sentido, os especialistas do IMEDEA son da mesma opinión. Con todo, aseguran que o problema actual é que en moitos casos é máis complexo e custoso protexer grandes superficies de hábitat (sempre expostos a grandes infraestruturas e actividades económicas que o fragmentan e degrádano) que realizar reintroducciones neses lugares.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións