Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Medio ambiente

Este artículo ha sido traducido por un sistema de traducción automática. Más información, aquí.

Rocío Espinosa, Directora Xeral de Sustentabilidade de Espazos Naturais

Doñana desaparecese se non se frean os proxectos desarrollistas hai 40 anos

Doñana é un dos espazos naturais máis emblemáticos de España. Declarado Parque Nacional en 1969, reúne unha gran variedade de ecosistemas e especies únicas en Europa. A Directora Xeral de Sustentabilidade na Rede de Espazos Naturais Protexidos de Andalucía, Rocío Espinosa da Torre (Almonte, Huelva, 1974), subliña que non hai outro territorio en España con maior nivel de protección. A pesar diso, os seus responsables teñen que facer fronte a diversas ameazas, como a vertedura de fuel ocorrido en agosto, o atropelo de linces ibéricos, en perigo de extinción, ou a escaseza de auga.

En que medida a vertedura de fuel de agosto danou á contorna de Doñana? Segundo a fonte, fálase de efectos moi distintos.

“A vertedura de fuel de agosto non tivo efectos reseñables en Doñana”Este desgraciado accidente non tivo efectos reseñables nin sobre os ecosistemas de Doñana nin sobre a súa fauna. Así o confirma o seguimento realizado polos técnicos do Espazo Natural de Doñana da Consellería de Medio Ambiente da Xunta de Andalucía e dos técnicos do Equipo de Seguimento de Procesos Naturais da Estación Biolóxica de Doñana, pertencente ao Consello Superior de Investigacións Científicas (CSIC).

Os ecoloxistas lembran que polas costas de Doñana pasan centos de buques que son un perigo en potencia.

Témome que ecoloxistas e cidadáns en xeral necesitamos gasolina e gasóleo cada día. Só unha potente política de investigación para o desenvolvemento de novas fontes enerxéticas máis sustentables que as actuais permitirá reducir os riscos sinalados.

Pero como é posible que se rexistren estas actividades nunha contorna natural protexido como Doñana?

“O atropelo de grandes mamíferos é un dos maiores problemas mundiais de conservación”Actividades que son un perigo en potencia e riscos hai en calquera lugar. Vemos a miúdo eventos catastróficos naturais e derivados das actividades humanas, que por suposto estamos obrigados a minimizar e a previr para evitalos. O importante de verdade en Doñana é que nos últimos 40 anos conseguíronse frear proxectos con visións desarrollistas levados a cabo noutras zonas de Andalucía. Estes intentos fixesen desaparecer este territorio como hoxe coñecémolo. Tamén se sentaron as bases da sustentabilidade e a concepción de toda a comarca como un territorio cun único destino, baseado na preservación dos valores que atesoura o Espazo Natural, fonte de riqueza para o futuro.

Cre que Doñana atópase indefenso, como aseguraron as organizacións ecoloxistas?

En absoluto. Non hai outro territorio en España con maior nivel de protección tanto normativo como administrativo. Esta situación garante o seu control efectivo e a seguridade xurídica necesaria para levar a cabo a mellor xestión.

Doñana conta ademais cun importante labor investigador levada a cabo pola Estación Biolóxica deste espazo. Este labor científico permite unha mellor información e coñecemento sobre os procesos naturais a través dos proxectos de investigación desenvolvidos nos últimos 40 anos.

Gustaríame tamén resaltar a presenza activa de todos os sectores sociais no Consello de Participación deste Espazo Natural. Este organismo vea día a día pola conservación de Doñana e nel as organizacións ecoloxistas teñen un papel moi destacado.

O atropelo de linces ibéricos, en perigo de extinción, é outro tema candente. Non se poden impedir estes sinistros?

“Non hai outro territorio en España con maior nivel de protección tanto normativo como administrativo”O atropelo de grandes mamíferos é un dos maiores problemas de conservación en todo o mundo. Atropélanse linces boreales no centro e norte de Europa, panteras nos Everglades e osos en Norteamérica. As estradas convencionais conviven mal cos grandes mamíferos. A Consellería de Medio Ambiente, en colaboración coa Consellería de Obras Públicas, planifica proxectos de permeabilización das infraestruturas viarias lineais. O obxectivo é conseguir a conectividade ecolóxica que facilite a moitas especies, e en especial ao lince, mellorar as súas condicións de conservación. Constrúense pasos subterráneos e viadutos para linces e outros grandes mamíferos.

Un estudo da organización WWF afirma que Doñana só recibe a 20% da auga que necesita e cre que podería secarse.

Descoñezo como chegaron a esa conclusión, pero hai evidencias de que a marisma en anos chuviosos recibe demasiada auga e os niveis hídricos alcanzan unha altura que impide ás aves alimentarse. As transformacións históricas da rede de drenaxe que alimenta a marisma alteraron o réxime hidrolóxico e a superficie ocupada polas augas e a profundidade das mesmas. Nos últimos anos trabállase na recuperación da naturalidade destes ecosistemas a través de proxectos tan importantes como o Doñana 2005.

A última actualización da Guía de Parques Naturais e Nacionais de CONSUMER EROSKI sinala unha diminución do número de visitantes a estes espazos, incluído Doñana. Por que cre que se produciu?

“A marisma en anos chuviosos recibe demasiada auga”A crise afectou de maneira xeneralizada ao turismo. Os Espazos Protexidos non quedaron á marxe da situación económica xeral.

Que habería que facer para recuperar o interese dos cidadáns por estes espazos?

Seguir traballando nos programas de educación ambiental, que en Doñana moven a miles de escolares ao ano, e trasladar á poboación o interese que para a súa calidade de vida ten o mantemento dos equilibrios ecolóxicos nestes espazos naturais. Para a Consellería de Medio Ambiente “abrir” os espazos naturais para o goce da cidadanía é un obxectivo prioritario. Se partimos da base de que non se valora o que non se coñece, é fundamental un coñecemento mellor da nosa contorna natural para gozalo e preservalo.

Que medidas habería que adoptar para evitar danos a este espazo natural?

“Os Espazos Protexidos non quedaron á marxe da situación económica xeral”Non é sinxelo manter a Doñana illado. Os seus problemas poden ser locais, rexionais ou globais. Pode influír a Política Agraria Comunitaria ao propiciar o abandono do viñedo, o cambio global ou unha enfermidade que afecta o coello traída desde China. Traballamos para evitar danos, pero non sempre é posible.

Como poden contribuír os cidadáns a mellorar a situación de espazos naturais como Doñana?

Todos os cidadáns podemos facer moito desde calquera parte e mellorar a nosa contorna natural no ámbito local e global ao mesmo tempo. Hai que ter unha actitude responsable e actuar en consecuencia día a día. O aforro no consumo enerxético, principal motor do cambio climático, é clave.

No caso concreto dos espazos protexidos é necesario un cambio de visión, de maneira que se contemplen como a orixe de multitude de bens e servizos que recibe a sociedade.

Cales foron os principais éxitos de Doñana desde a súa declaración como Parque Nacional?

“O mantemento dos espazos naturais repercute na calidade de vida dos cidadáns”Os éxitos alcanzados poderían resaltarse desde diferentes aspectos. Sen dúbida, a protección dun territorio tan extenso permitiu garantir a conservación dun importantísimo patrimonio natural e cultural para as xeracións presentes e futuras. O Parque Nacional declárase en 1969 cunha extensión de 34.425 hectáreas (has.). Na actualidade, conta cunha superficie de 113.448,71 has.

O papel xogado na conservación de especies ameazadas, como o Lince Ibérico e a Aguia Imperial, é destacable. Unha vez probado o éxito do programa de cría do lince, hoxe podemos traballar con maior tranquilidade para recuperar as poboacións de coellos e mellorar o seu hábitat e a súa conectividade entre as distintas áreas favorables.

Outro feito importante foi o descubrimento de que o 80% dos exemplares novos de aguia imperial morrían nos tendidos eléctricos antes do primeiro ano. O soterramento das liñas cambiou a tendencia. Outros exemplos importantes son a eliminación dos eucaliptos e outras especies exóticas.

E como se conxuga a súa conservación co seu mantemento económico?

“O Parque Nacional declárase en 1969 con 34.425 hectáreas Na actualidade, conta con 113.448,71”Doñana é pioneiro en Europa tamén desde o punto de vista socioeconómico. Este Espazo Natural foi e é un importante activo: constitúe un gran atractivo turístico, xera emprego directo e indirecto, e orixina fortes investimentos que repercuten na comarca.

Por que asegura que Doñana é pioneiro en Europa?

O primeiro Plan de Desenvolvemento Sustentable de Europa para un espazo protexido aprobouse pola Xunta de Andalucía en 1993, e en concreto para Doñana. Esta iniciativa supuxo o primeiro paso para a posta en marcha dun verdadeiro modelo de desenvolvemento equilibrado desde o punto de vista ambiental, económico e social, cos municipios da comarca como protagonistas.

E en que cre que pode mellorar?

“Os problemas de Doñana poden ser locais, rexionais ou globais”Debemos mellorar o labor de comunicación e sensibilización sobre a importancia de conservar a nosa contorna natural e a súa biodiversidade como principio básico para garantir nosa propia calidade de vida.

Tamén debemos mellorar a coordinación entre as políticas sectoriais de face a garantir que as accións se axusten ás necesidades do territorio.


Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións