Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Medio ambiente

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Sistemas de descontaminación dos ríos

Hai técnicas de descontaminación pasiva que permiten atallar o problema con eficacia

Os accidentes como o producido o pasado setembro no galego río Umia, tras o incendio dun almacén químico, espertan una considerable alarma entre a poboación, dada a cantidade de vertedura tóxica que vai parar ás augas. Outro caso relativamente recente e ben coñecido é o que se deu en China a finais de 2005, tras a explosión de dúas plantas químicas e a consecuente vertedura de cen toneladas de benceno e outras dúas toneladas doutros compostos químicos. En ambos os casos tratábase de ríos que provían auga potable a poboacións próximas, o que acrecentou a alarma entre os usuarios e obrigou ás autoridades a actuar con urxencia. Como atallar o problema? Actualmente existen formas de remediación e descontaminación pasiva baseadas en barreiras e balsas de filtración que permiten controlar o problema cun alto grao de eficacia. As aplicadas ao río Umia son un bo exemplo, aínda que non se poden aplicar da mesma forma sempre nin en todos os casos. O factor tempo e o tamaño do río son factores determinantes na remediación dunha vertedura.

Aire e filtros

En Umia, a vertedura incorporaba dous tipos de contaminantes. Por unha banda compostos orgánicos volátiles, basicamente disolventes destinados á fabricación de pegamentos e colas, e doutra banda, sulfato de aluminio e tricloruro de ferro (metais). “O problema destes metais é a acidificación da auga. Baixan tanto o pH da auga que acaba coa vida dos peixes e de gran parte da vexetación”, explica Carles Ayora, investigador do CSIC, que colaborou no control das augas contaminadas.

/imgs/2006/12/contaminacionriod.jpg

Un dos temores era que, tras o incendio dun almacén químico, os contaminantes chegasen non só á planta potabilizadora que fornece auga a máis de 300.000 persoas senón tamén ás zonas de marisquería e cultivo do mexillón da ría de Arousa. Por iso, una das primeiras medidas foi illar a zona afectada do río. A ese efecto construíuse un dique augas arriba, paira reter a auga antes do seu paso pola zona afectada, e una canalización duns 15 quilómetros que, a modo de “by pass”, portase auga desde ese mesmo dique até varios quilómetros pasada a zona contaminada. Durante ese tempo, as poboacións que recibían auga do río quedaron desabastecidas. Na zona contaminada construíronse balsas con filtros de area e de carbón activoNa zona contaminada construíronse balsas con filtros de area e de carbón activo a través das cales se fixo pasar a auga contaminada. Nas balsas, os metais precipitan (deposítanse no fondo da propia balsa) e quedan retidos no filtro. Posteriormente, os metais retidos levan a vertedoiros.

Pola súa banda, “os disolventes orgánicos eran compostos volátiles, non demasiado persistentes e presumiblemente fáciles de eliminar”, apunta Joan Grimalt, investigador do CSIC que participou xunto con Carles Ayora nas análises de augas e sedimentos. Os compostos volátiles pasan ao aire con moita facilidade, onde se acaban degradando. Neste caso, indica Grimalt, o mellor tratamento era bombear aire á auga, canto máis mellor, paira facilitar o paso deses compostos ao aire. “En 15 días a auga quedou limpa deles”, afirma Grimalt.

As últimas análises mostran que as augas do río están limpas. A propia evolución das análises, publicada na web da Xunta de Galicia, mostra como se foi reducindo as concentracións de contaminantes na zona afectada. A cantidade de contaminantes vertida, explica Joan Grimalt, era moi importante respecto da cantidade de auga porque o Umia é un río pequeno. Pero precisamente iso facilitou a estratexia de remediación”. Si a vertedura produciuse nun río grande como o Ebro, non se puido cortar?. O tamaño do río, a cantidade e toxicidade dos contaminantes e os usos aos que estea destinada a auga da zona contaminada son factores determinantes á hora de establecer a gravidade da vertedura e a forma de tratalo.

O experto asegura que foi una sorte que os metais fosen ferro e aluminio porque son contaminantes de fácil extracción e habituais na natureza. Si fose chumbo, cobalto, arsénico ou antimonio, sería moito peor, engade Joan Grimalt. O arsénico é, ademais, un dos elementos máis tóxicos que existen e una hipotética entrada de arsénico na cadea alimentaria tería consecuencias moito máis graves que no caso do ferro ou o aluminio.

Gran parte do éxito debeuse, ademais, á rapidez de reacción por parte dos responsables de Medio Ambiente, explican os dous investigadores. E é que, tal como describe unha testemuña dos primeiros días da crise, o sentimento que rendeu desde o primeiro día era “pánico”. “Estabamos -asegura- convencidos de que o río estaba perdido”. E actuouse rápido. A falta dun laboratorio que puidese facer as análises na mesma provincia, a mesma noite do accidente enviouse o propio coche oficial do conselleiro de Medio Ambiente con mostras da auga contaminada cara a un laboratorio de Alacante. Tamén a construción da canalización de 15 quilómetros paira puentear a zona contaminada realizouse nun tempo marca, una semana.

Paxinación dentro deste contido


Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións