Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

Tartarugas mariñas en perigo

A presión turística nas praias onde nidifican e a caza ilegal e accidental están a pór en risco de extinción á gran maioría das especies
Por Alex Fernández Muerza 14 de Xullo de 2008
Img tortuga listado
Imagen: Marcio Scatrut

Levan 150 millóns de anos no planeta, pero poderían desaparecer nas próximas décadas. Os científicos alertan de que as tartarugas mariñas atópanse en perigo. O impacto do ser humano no seu hábitat ou a caza, tanto a accidental como a ilegal, son algunhas das principais causas.

Segundo a Lista Vermella da Unión Mundial paira a Natureza (UICN), seis das sete especies de tartarugas que habitan os océanos atópanse en perigo de extinción. En concreto, identifícanse en perigo “crítico” a tartaruga baula, laúde, leatherback ou tartaruga de couro (Dermochelis coriacea), a tartaruga lora ou Kemp’s ridley (Lepidochelys kempii) e a tartaruga carey ou hawksbill (Eretmochelys imbricata). Pola súa banda, en situación de “perigo” áchanse a tartaruga verde oliva (Lepidochelys olivacea), a caguama, cabezona ou loggerhead (Caretta caretta), a tartaruga verde ou branca (Chelonia mydas) e a flatback (Natator depressus).

As causas que levaron a esta situación son varias, e todas provocadas polo ser humano. Segundo WWF/Adena, a súa principal ameaza é a destrución das costas, e en concreto a presión turística que leva un gran impacto nas praias onde estes animais pon os seus ovos. Ademais o exceso de ruído e iluminación nas costas desorienta e provoca tensións nas femias, diminuíndo así a súa reprodución.

Por exemplo, das tres tartarugas que poden verse no Mediterráneo, a verde, laúde e boba, as dúas primeiras nidifican en praias deste mar, no seu parte oriental, zonas con gran densidade turística. Aquí, a poboación de femias poñedeiras estímase entre 2.000 e 3.000 exemplares, principalmente entre Grecia, Turquía e Chipre.

Pola súa banda, os exemplares novos de tartaruga boba adoitan decantarse paira o seu crecemento polas augas comprendidas entre a costa mediterránea peninsular e Tiroteares. En canto ao seu número, non se sabe con certeza, aínda que se considera que o número de femias reprodutoras non excedería as 100.000 en todo o mundo, das cales a metade se atoparía no Atlántico.

A pesar de que o seu caza está prohibida hai anos, decenas de miles de tartarugas morren paira abastecer o mercado negro
Ademais deste motivo, Greenpeace destaca a captura ilegal de exemplares adultos, así como o saqueo dos seus ovos nas praias de anidación. Segundo esta organización ecoloxista, a pesar de que o seu caza está prohibida hai anos, decenas de miles de tartarugas morren paira abastecer o mercado negro con cunchas de carey, peles paira botas e billeteras, ovos aos que se atribúen falsas propiedades ou carne paira sopa de tartaruga.

Así mesmo, os expertos de Greenpeace engaden como outros factores que incrementaron a súa mortaldade a contaminación dos mares, a destrución do seu hábitat, os efectos de fenómenos naturais, como as mareas vermellas, e enfermidades como o fibropapiloma, que vai en aumento afectando gravemente a estes quelonios.

Pola súa banda, Oceana lembra tamén a gravidade da pesca accidental, en concreto a mans do palangre. Esta técnica pesqueira consiste nunha liña mantida na superficie por aboias das que colgan anzois unidos ás sedelas. A maioría das grandes flotas palangreiras que faenan no Atlántico Norte -entre as que se atopa a española- dedícanse á captura de peixe espada e túnidos, e en ocasións quenllas. Con todo, outras especies, entre elas as tartarugas, son tamén atraídas polos cebos, e aínda que non todos os exemplares terminan perecendo, un gran número sofre feridas severas que provocan a súa morte.

Neste sentido, un estudo publicado na revista Ecology Letters asegura que cada ano se capturan no mundo entre 250.000 e 430.000 tartarugas (200.000-316.00 bobas e 50.000-114.000 laúde). Deste total, un 60% prodúcense no Atlántico e un 10% no Mediterráneo, aínda que outras estimacións creen que as capturas no Mediterráneo poden ser superiores.

Como evitar a súa extinción

ImgImaxe: eNilOs expertos consideran que a protección destes animais require a total aplicación da lexislación e dos diversos plans conservacionistas e de recuperación postos en marcha na actualidade. Así, serían necesarias maiores medidas de protección paira o seu hábitat, especialmente as súas zonas de nidificación, expostas ao impacto do desenvolvemento urbanístico costeiro. Por outra banda, a persecución da caza e o comercio ilegal é outra das condicións indispensables paira evitar a diminución destes réptiles.

No caso da pesca accidental, recoméndase ás flotas pesqueiras o uso de anzois redondos ou circulares en substitución do palangre, capaces non só de minimizar o impacto sobre estes animais, senón tamén sobre os accidentes laborais. Así mesmo, a investigación científica e a aplicación de novas tecnoloxías tamén poden ser de gran axuda. Por exemplo, a Axencia Espacial Europea (ESA), mediante o seu satélite Envisat, puido seguir a viaxe das tartarugas laúde a través do Atlántico, o que servirá paira desenvolver estratexias que minimicen as súas ameazas.

Coidado coas tartarugas domésticas

ImgImaxe: jared swaffordVarios expertos destacaron na revista Quercus un estudo que alerta do perigo das tartarugas de acuario. Os seus responsables aseguran que non só poden transmitir enfermidades, como a salmonelosis, senón que tras ser abandonadas no medio natural poden chegar a desprazar aos galápagos autóctonos. É o que lle ocorreu á tartaruga de estanque, que se viu afectada pola tartaruga de Florida, cuxo apetito voraz pon en perigo a súa supervivencia.

Por iso, estes expertos aconsellan aos cidadáns que sexan responsables á hora de comprar un destes animais e aos vendedores que proporcionen información sobre a bioloxía e os requirimentos das mascotas que venden, de maneira que os compradores poidan valorar antes de levarllas se van ser capaces de coidalas.