Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Medio ambiente

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Urogallo

Una das especies peninsulares en maior risco de extinción que precisa de plans urxentes de recuperación

O urogallo (Tetrao urogallus) é a maior das gallináceas españolas que recibe o seu nome polo son que emite durante o seu celo, parecido ao do “uro”, antepasado salvaxe dos bóvidos domésticos. Trátase dunha reliquia da época glacial: Tras a retirada dos xeos, permaneceron illadas no norte peninsular pequenas poboacións que evolucionaron cara a dúas subespecies diferentes: a Aquitanicus, presente en Pireneos, e a Cantabricus, máis pequena, de tons máis claros e pico máis curto, que habita nas comunidades do Cantábrico.

A pesar de que o seu caza está vedada desde 1979, e que desde 1986 está catalogada como especie protexida, o seu número continúa diminuíndoO urogallo é unha ave de ámbito boreal, abundante en Escandinavia, os países bálticos e Rusia. Na península ibérica, a súa poboación diminuíu considerablemente nos últimos anos, ata o punto de que actualmente é unha das especies máis ameazadas. A pesar de que o seu caza está vedada desde 1979, e que desde 1986 está catalogada como especie protexida, o seu número continúa diminuíndo. A finais dos 80, estimábase que había 942 machos adultos contabilizados, mentres que en 2001 censáronse 689.

En total, calcúlase que hai un mil oitocentas parellas en España. O urogallo pirenaico habita principalmente na comunidade catalá, onde se atopa o 85% dos exemplares da península, segundo a Estratexia para a Conservación do Urogallo Pirenaico do Ministerio de Medio Ambiente, que apunta tamén que en Navarra e o sector occidental de Aragón a súa poboación atópase fragmentada e con escasas posibilidades de supervivencia.


Pola súa banda, o urogallo cantábrico atópase en peor situación. En Cantabria só queda un exemplar macho, polo que se atopa abocado á súa extinción, segundo a asociación ecoloxista ARCA. En Galicia dáse practicamente por extinguido, posto que a especie está por baixo do seu limiar mínimo de renovación poboacional, mentres que no País Vasco desapareceu a principios do século XX.

Entre as principais causas da súa regresión atópanse as seguintes:



  • Fragmentación e destrución do seu hábitat. O urogallo voa mal, polo que adoita chocar contra cercados, valos ou árbores de bosques pechados. Pola súa banda, a acción doutras especies, como o venado, tamén inflúe negativamente no seu hábitat

  • Actividades humanas, como o sendeirismo, os deportes de neve, cazarías de jabalíes ou gañado no monte

  • Depredadores naturais dos ovos e as crías, como jabalíes, raposos ou comadrejas. A mortaldade dos pitos é moi alta nas primeiras semanas de vida

  • Furtivismo, incentivado polos elevados prezos que se alcanzan no mercado ilegal

  • Cambio climático: a subida das temperaturas estaría a afectar a esta especie de ámbito boreal, que podería estar a se trasladar máis ao norte


Os expertos recomendan a posta en marcha dun programa de cría en catividade, para conseguir unha reserva xenética que permita perpetuar a especie. Pola súa banda, as actividades humanas deberíanse adecuar ás esixencias ambientais da especie, tratando de non interferir no seu hábitat. Outras medidas propostas pasan pola consideración do urogallo como “unha especie de interese xeral”, o que levaría ao incremento dos orzamentos das administracións.

Principais características do urogallo

Img
O urogallo precisa dunha contorna moi peculiar: bosques de conífera tranquilos, claros, con abundante vexetación e árbores con ramas fortes e horizontais para durmir, así como auga potable e formigueiros. Trátase dunha ave de gran tamaño e notables diferenzas entre o macho e a femia (dimorfismo sexual). O macho pode chegar ao metro de lonxitude e o catro quilos de peso, mentres que a femia non adoita superar o setenta centímetros de lonxitude e os dous quilos de peso. A cor da plumaxe dos machos é unha mestura abigarrada entre verde metálico, gris e branco, mentres que o das femias é de cor avermellada con manchas pardas e lechosas. O pico tamén lles diferencia: prominente, de forma curva e de cor marfil nos machos e breve e de cor negra nas femias.

A súa dieta depende das estacións. No verán aliméntase de herbas, crisálidas de formiga, landras, bayas, lagartijas e mesmo serpes, mentres que no inverno mantense con agullas dos piñeiros e brotes. De forma regular traga pedras, que lle facilitan a dixestión na molleja. A época de celo dura desde marzo ata maio. O macho profire berros de reclamo ao amencer e á tardiña para atraer ás femias, ata que consegue copular con varias nun mesmo día. As galiñas pon entre cinco e doce ovos nun foxo do chan, onde son obxectivos fáciles para os seus predadores.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións