Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

Ciclista á vista

Na estrada, a bicicleta é un vehículo máis e, como tal, merece ser respectada
Por Rosa Cuevas 7 de Agosto de 2009
Img ciclista carretera
Imagen: Dan Shirley

A miúdo son consideradas polos automobilistas como un elemento discordante na calzada, que molesta e ao que é mellor esquivar. Non son nin as retencións quilométricas, nin os atascos. Tampouco unhas obras en metade da estrada. Son as bicicletas e quen as usan: os ciclistas. Deporte e modo de transporte á vez, andar en bicicleta é paira moitos una paixón que, en demasiadas ocasións, atopa infinidade de obstáculos: falta de carrís específicos, extensión insuficiente dos actuais, mal estado do trazado con elementos de risco como cristais e pedras… Pero, sen dúbida, a maior barreira coa que topan é a falta de respecto. Non ceder o paso cando a bici ten preferencia e non respectar a distancia mínima de adiantamento son as incidencias máis comúns ás que se enfrontan os ciclistas.

Os máis vulnerables do asfalto

O coche e a bicicleta están condenados a entenderse, da mesma forma que os turismos, os autobuses e os camións conviven nas estradas. Pero saben os condutores e os ciclistas como actuar cando ambos comparten a calzada? Os ciclistas son, xunto a peóns e motociclistas, os máis vulnerables das vías. Polo menos, así os cataloga a Organización Mundial da Saúde no seu último informe. As cifras de sinistralidade da bicicleta nas estradas españolas tamén dan mostra diso. Pese ao descenso xeneralizado de vítimas mortais en accidentes de tráfico, os ciclistas aumentaron as súas estatísticas nos últimos anos: no período 2003-2007, faleceron un 14% máis nas estradas españolas, fronte a un descenso do 29% no cómputo xeral de mortes. En total, desde entón, máis de 400 ciclistas pereceron e máis de 2.300 resultaron feridos graves.

Un estudo recente do RACE sobre a situación dos usuarios de bicicletas en España, destaca que durante o ano 2007 faleceron nas nosas estradas 89 ciclistas, una cifra equivalente a unha morte cada catro días. Se se atende ao número total de vítimas, cada tres horas e media un ciclista resultou ferido.

En 2007 faleceron nas estradas españolas 89 ciclistas, o que supuxo una vítima cada catro días

O estudo tamén revela o tipo de vía no que tiveron lugar os falecementos: o 75% produciuse na estrada e o resto, en zona urbana. A razón desta polarización das cifras é que a bicicleta en España non se emprega demasiado como un medio de transporte co que moverse pola cidade, a diferenza do que ocorre noutros países europeos como Holanda, Bélxica ou Suíza. No noso país, é máis una práctica deportiva ou de recreo que se desenvolve sobre o asfalto.

Casco e reflectores, imprescindibles

A convivencia entre bicicleta e automóbil é, a miúdo, tensa. Os bocinazos ou o cruzamento de palabras son estampas frecuentes. Pero a bicicleta é un vehículo máis sobre a estrada e merece todo o respecto do resto de usuarios das vías. Así o estipulan as normas de circulación, que rexen o comportamento sobre o asfalto.

A normativa que regula aos ciclistas recóllese no Regulamento Xeral de Circulación (R.D. 1428/2003). Segundo este texto, as bicicletas poden usarse en calquera tipo de vía, fóra das autoestradas. A idade mínima paira saír en ruta con ela son os 14 anos e, en todo momento, a bicicleta debe circular pola beiravía salvo que a sinalización indique o contrario e dea aos ciclistas un itinerario alternativo.

Os ciclistas deben levar unha vestimenta que permita distinguilos a unha distancia de, polo menos, 150 metros

En canto á seguridade e indumentaria, tantos condutores como ocupantes están obrigados a utilizar sempre casco. Só se exime de levalo no caso de que o trazado inclúa ramplas prolongadas, cando a calor sexa extremo ou se o ciclista ten una recomendación médica que desaconselle o seu uso por enfermidade ou feridas. Ademais, hai que usar reflectores en vías interurbanas sempre que sexa de noite ou se atravesen túneles, tal como obriga a lei, e tentar vestir camisolas ou roupas de cores rechamantes. A vestimenta debe permitir ser distinguido por outros condutores e usuarios a unha distancia de, polo menos, 150 metros.

Adiantamentos: a mazá da discordia

En demasiadas ocasións, a falta de coñecemento sobre as normas xerais de circulación ou o seu esquecemento, unido ás poucas ganas de variar os hábitos de condución, son os culpables de pór en perigo a integridade física de quen viaxan en bicicleta. Como punto de partida, os condutores de vehículos deben saber que, segundo a lexislación vixente, está permitido adiantar só cando a manobra póidase realizar en condicións de seguridade e cunha distancia mínima lateral de, polo menos, metro e medio entre o vehículo e a bicicleta. Da mesma maneira, queda prohibido adiantar se a acción pon en perigo ou entorpece aos ciclistas que circulen en sentido contrario ao do vehículo. A pesar de manter a distancia legal, se se adianta a gran velocidade a un ciclista, as turbulencias xeradas polo aire poden desequilibrar a bicicleta e tirarlle á vía. Convén reducir a velocidade antes de iniciar a manobra de adiantamento.

Débese adiantar cunha distancia mínima lateral de, polo menos, metro e medio entre vehículo e bicicleta

Os condutores tampouco deben esquecer que, se se circula por unha vía con ciclistas en calquera dos sentidos e deséxase virar cara á dereita ou cara á esquerda, as bicicletas teñen prioridade. O mesmo sucede cando o primeiro ciclista dun grupo entra nun cruzamento ou nunha rotonda. Neste caso, o condutor debe ceder o paso ao grupo completo.