Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

Circulación de vehículos por pistas e camiños rurais

Pasear en moto, quad ou todoterreo polo campo require planificar a ruta e informarse na Consellería de Medio Ambiente da comunidade sobre a lexislación respecto diso
Por Javier Sanz 7 de Xuño de 2007
Img quad

A Lei de Montes obstaculiza con carácter xeral o tránsito con vehículos polo campo, pero cada comunidade autónoma ha desenvolvido a súa propia lexislación. O habitual é que os gardas forestais e forzas de seguridade multen soamente aos desaprensivos que invaden zonas protexidas, molestan aos animais, vadean ríos ou circulan campo a través, prácticas tipificadas como ilegais. Con todo, os usuarios reclaman una regulación consensuada que acabe coa actual falta de harmonía legal.

Que se entende por un camiño

Saír ao campo a dar una volta en moto, quad ou todoterreo non é o mesmo en Madrid, en Castela León ou en Andalucía. Un afeccionado que salga un fin de semana a pasear por un camiño rural ou forestal que non estea na súa comunidade autónoma deberá buscar e ler a normativa particular respecto diso. O que en Castela e León é completamente legal, en Madrid pode supor una multa de centos de euros.

Os afeccionados á “moto verde” e ao “4×4” critican o ‘afán prohibicionista’: mostran o seu enfado por non ser consultados durante a redacción das leis que lles afectan e reclaman una circulación regulada e consensuada que permita o uso e goce dos camiños a todos os usuarios, respectando os dereitos de todos. O problema atopa a súa raíz nunha gran falta de harmonía legal e a ausencia de criterios comúns en todo o territorio nacional paira a circulación por este tipo de camiños.

Actualmente non hai ningunha norma nin lei que defina que son os camiños rurais, camiños carreteros, camiños de servizo, pistas de enlace ou pistas forestais. Ao circular por estradas, todos os condutores saben si están nunha autovía, autoestrada ou travesía. Ao circular polo campo non.

Se non se definen os diferentes tipos de camiño é imposible sinalizalos e o usuario que circula coa súa moto, quad ou 4×4 descoñece en todo momento o tipo de vía pola que transita. Esta indefinición legal coloca ao usuario nunha situación de indefensión xurídica.

De feito, a Lei de Montes de 2006 mete todo tipo de camiños no mesmo saco e defíneos” de forma excluínte: “pistas forestais situadas fóra da rede de estradas”. O que non é oficialmente estrada, é una pista forestal.

Prohibicionismo e confusión legal

Segundo o artigo 54 bis.2 da citada lei, “A circulación con vehículos a motor por pistas forestais situadas fóra da rede de estradas quedará limitada ás servidumes de paso que houbese lugar, a xestión agroforestal e os labores de vixilancia e extinción das administracións públicas competentes”.

En resumo, a Lei de Montes restrinxe con carácter xeral a circulación de vehículos a motor por todo camiño que non sexa una estrada da Rede do Estado. Este artigo é o que máis “doe” aos afeccionados polo seu carácter prohibicionista.

a Lei de Montes restrinxe con carácter xeral a circulación de vehículos a motor por todo camiño que non sexa una estrada da Rede do Estado

Con todo, leste mesmo artigo no seu punto primeiro deixa a regulación concreta en mans das distintas comunidades autónomas. De aquí nacen dous problemas: por unha banda, confusión entre os usuarios, que en cada comunidade atópanse cunha regulación diferente: o que está permitido nunha está completamente prohibido noutra.

Doutra banda, hai una confusión entre as propias administracións. As comunidades autónomas teñen entre as súas competencias a regulación da circulación polos camiños. Por tanto, a propia Lei de Montes que lles encomenda o desenvolvemento da normativa, ao mesmo tempo establece a total prohibición á circulación de vehículos a motor.

Así, atopámonos co Decreto 4/1995 da Xunta de Castela e León que permite, con carácter xeral, a circulación nos montes e vías pecuarias da comunidade, mentres que a Lei de Montes, de rango superior, prohíbeo. Vulnera un motorista a lei se circula por un camiño rural de Salamanca? Pode un axente multar en virtude da prohibición recollida na Lei de Montes ou debe permitir a circulación segundo o decreto autonómico?

O asunto está xa en mans do Tribunal Constitucional mediante senllos recursos interpostos pola Rioxa e Castela e León. O resultado é que, por exemplo, os motoristas de trial, que necesitan adestrar monte a través, quedan sometidos ao celo das distintas autoridades. O habitual é que os gardas forestais e forzas de seguridade só multen a aqueles desaprensivos que invaden zonas protexidas, molestan aos animais, vadean ríos ou circulan campo a través, prácticas tipificadas como ilegais.

Protestas

José Manuel Maestre, presidente da Asociación de Usuarios da Moto Verde (AMVER), coñece perfectamente a situación e enumera una ampla lista de prexudicados:

  • Os amantes do motor e a natureza, que non atopan espazos nos que desenvolver a súa afección.
  • Os propietarios de terreos, que non poden rendibilizar as súas propiedades alugándoas paira este uso.
  • Os propietarios de casas rurais, que atopan serias dificultades paira incluír os paseos en moto, quad ou todo terreo entre as súas ofertas de turismo activo.
  • Os fabricantes e vendedores de motos e quads, que ven limitado o seu negocio.

Maestre critica tamén a actitude das autoridades que pairan aos motoristas “coma se fósemos delincuentes” e denuncia una “intensa persecución “. Non entende por que non se permite circular por un tránsito de piñeiros que de luns a venres é machucado por enormes camións e maquinaria pesada que esnaquizan o chan moitísimo máis que calquera moto ou quad.

Solucións

O representante de AMVER desexa que a Administración escoite as razóns dos usuarios paira chegar a unha circulación regulada e consensuada. Pon como exemplo a actividade da caza, onde existen unhas licenzas reguladas polas federacións e una lexislación que indica claramente que se pode cazar, onde, en que cantidade, de que tamaños e en que época do ano.

Da mesma forma, o tránsito de vehículos a motor polos camiños podería regularse esixindo una licenza a cada afeccionado e regulando que camiños son transitables, por que vehículos, por cantos usuarios, en que días, horas do día ou épocas do ano, etc.

Fernando Alfageme, presidente da Asociación de Usuarios de todo Terreo (AUTT), esixe tamén una lexislación que regule, e non prohiba. Paira iso é imprescindible que o Ministerio escoite as razóns das asociacións de afeccionados e dos representantes doutros sectores afectados.

“O máis urxente é definir os distintos camiños e elaborar un mapa que determine cales son e onde están”

Segundo o seu criterio, o máis urxente é definir os distintos camiños e elaborar un mapa que determine cales son e onde están. Algunhas comunidades autónomas traballan xa niso e, segundo Alfageme, flexibilizan a aplicación da norma até finalizar tan voluminosa tarefa. Só en Castela e León a lonxitude de camiños e pistas estímase en 200.000 quilómetros.

Desde AMVER suxiren outras ideas:

  • Licenza de usuario paira circular polo campo. Maestre fala duns 700.000 usuarios actualmente en España. Una parte do importe das licenzas podería reverter en mantemento e melloras dos camiños.
  • Regulacións por camiños, zonas ou épocas do ano.
  • Sinalización que identifique cada tipo de camiño.
  • Limitacións por número de usuarios en cada camiño. Poderían regulalo as distintas Federacións mediante peticións previas dos usuarios.