Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

Controis de alcoholemia

Dar 'positivo' pode carrexar multas de até 600 euros e penas de cárcere dun ano
Por miren 10 de Febreiro de 2005

Sabía que un home de ao redor de 70 quilos que beba unicamente una lata de cervexa ou un vaso e medio de viño pode dar una taxa de alcol en sangue de 0,3 g e ao redor de 0,5 g cando é una muller? O regulamento actual sitúa a taxa de alcoholemia permitida por baixo dos 0,5 g de alcol por 1.000 centímetros cúbicos de sangue e 0,25 miligramos de alcol en aire expirado. Esta normativa obriga a non beber nada de alcol se se planea coller o coche porque se estima que o alcol está detrás de, polo menos, uno de cada tres accidentes mortais que suceden na rede viaria. Por iso, a lexislación endureceu as penas por conducir con taxas superiores ás permitidas. Dar ‘positivo’ nun etilómetro pode supor una multa de até 600 euros e pena de cárcere dun ano.

Novo regulamento

‘Afórrache un mal grolo, si bebes non conduzas’. Baixo o paraugas de devanditas palabras, a Dirección Xeral de Tráfico procedeu o pasado mes de decembro a realizar una campaña especial de probas de alcoholemia nas estradas españolas, vías nas que estableceron 800 puntos de control. En total, os axentes policiais realizaron con motivo desta particular cruzada ao redor de 10.000 tests diarios a condutores de vehículos privados e de transporte, tanto de mercadorías como de pasaxeiros. E todo iso coa única pretensión de tentar limar un dos principais factores de risco que interveñen nos múltiples accidentes de tráfico. E é que, ao parecer, tal e como sinala o Instituto de Toxicoloxía no seu estudo ‘Análise toxicolóxica. Mortes en accidentes de tráfico en 2003’ o alcol está detrás de entre o 30% e o 50% do total de mortos que provocan os contratempos de circulación.

As cifras da referida entidade, elaboradas nun estudo realizado sobre 1.621 falecidos na estrada, sinalan que un terzo dos sinistrados que conducían turismos ou motocicletas superaban a taxa de alcoholemia permitida. Ademais, uno de cada seis condutores de autobuses ou camións implicados nos incidentes de tráfico analizados tamén superaba os límites de consumo de alcol impostos pola actual lexislación.

O regulamento actual sitúa a taxa de alcoholemia permitida en 0,25 miligramos de alcol por litro de aire (soprando) e debaixo dos 0,5 g de alcol por 1.000 centímetros cúbicos de sangue. Ditas cifras son as establecidas paira a xeneralidade de automobilistas. Con todo, os condutores de certo tipo de vehículos, como os de transporte de mercadorías con carga superior a 3.500 quilos, os de vehículos de transporte paira máis de 9 pasaxeiros ou de servizo público, os de transporte escolar, mercadorías perigosas, servizos de urxencia ou portes especiais, deberán evitar taxas de 0,15 miligramos por litro de aire e 0,3 g por litro de sangue. Estas últimas taxas tamén serán aplicables aos automobilistas noveis, é dicir, aqueles con menos de dous anos de tenencia do permiso de conducir.

A máxima concentración de alcol en sangue alcánzase entre os 30 e os 90 minutos despois de haberse producido a súa inxestión. Agora ben, a taxa de alcoholemia dependerá dos parámetros físicos do individuo analizado. Así, o Instituto de Toxicoloxía explica que o consumo de alcol adoita afectar máis aos menores de 25 anos e aos maiores de 60. Así mesmo, baixo as mesmas condicións, as mulleres tenden a reflectir una maior taxa. Devandito índice verase tamén influído polo tipo de bebida inxerido, polo peso da persoa analizada ou se esta comeu, entre outras variables.

Neste sentido, estímase que a inxesta dunha lata de cervexa (33 centilitros), ou de vaso e medio de viño (60 cl.) ou un vaso de whisky (45 cl.) bastaría a un home de ao redor de 70 quilos paira chegar a arroxar o resultado de 0,3 g de alcol por cada litro de sangue. Devandito parámetro alcanzaría os 0,5 g de alcol con dúas latas de cervexa, dous vasos e medio de viño ou dous vasos do referido licor. Pola súa banda, una muller alcanzaría con menor volume de alcol os límites permitidos. Así, una muller de ao redor de 60 quilos alcanzaría os 0,3 g de alcol en sangue coa toma de entre media e una lata de cervexa, ou un vaso de viño ou medio de whisky, e os 0,5 gr./l. Con dous terzos de cervexa, 2,5 vasos de viño ou dous de whisky.

Durante o mes de decembro de 2003 contabilizáronse nas estradas españolas un total de 366 falecidos e máis de 1.000 feridos por accidentes de circulación. Por iso é polo que desde as institucións téntese redobrar esforzos por concienciar á poboación da importancia de evitar a inxesta de bebidas espiritosas si é que van porse diante dun volante. E é que apenas una cervexa ou una copa de viño poden ser suficientes paira pasar as taxas de alcol permitidas aos condutores. Estas taxas sinalan a proporción de g de alcol que existe por cada litro de sangue e pódense determinar analizando o aire expirado ou o propio sangue. As taxas obtidas por ambas as vías son equivalentes, tan só existe diferenza na obtención das mesmas -‘soprando’ a un etilómetro ou a través da extracción de sangue-.

É obrigatorio aceptar o control

A lexislación vixente obriga aos condutores de calquera vehículo a someterse aos pertinentes controles de alcoholemia que así dispoñan as autoridades nas estradas, obrigación que tamén se estende aos peóns que se viron involucrados nalgún accidente de tráfico. No caso de que o resultado do primeiro test dese positivo, ou si aínda sen alcanzarse os referidos límites permitidos, o automobilista examinado presentase síntomas evidentes de atoparse baixo a influencia de bebidas alcohólicas, os axentes policiais someteranlle a unha segunda proba nun tempo mínimo de dez minutos desde a primeira. Se o resultado de ambas segue detectando taxas de alcol superiores ás permitidas, a patrulla de tráfico inmobilizará o vehículo do condutor examinado ou dará orde paira trasladar este a un depósito habilitado para ese efecto si é que impide o normal discorrer da circulación.

Si no coche, xunto ao condutor que deu positivo, hai un acompañante, este poderase facer cargo da condución se é que dispón de permiso de condución. Ademais, o condutor sorprendido con máis alcol no corpo do permitido poderá solicitar que lle realicen unha análise de sangue adicional, cuxos gastos correrán pola súa conta se se mantén o positivo e pola das autoridades de tráfico, si é que dá negativo.

Respecto diso, o condutor analizado ten dereito a formular, no caso de que dea positivo nun test de alcoholemia, as alegacións que considere oportunas, que deberán quedar reflectidas na acta da intervención policial. Pero antes de todo iso deberá xustificar estar en disposición do seu permiso de conducir, permiso de circulación, cartón da ITV e seguro obrigatorio, ademais do DNI.

‘Positivo’: Até 600 euros de multa e un ano de cárcere

Está demostrado que o consumo de alcol, mesmo en baixas cantidades, reduce a capacidade de condución coa deterioración da atención, das funcións visual e auditiva, e coa aparición de perturbacións no campo perceptivo, cansazo, somnolencia e fatiga muscular. En consecuencia aumenta o risco de sufrir un accidente. Quizais por iso, desde o Goberno decidiuse apostar, ademais de polos esforzos pola concienciación dos automobilistas, pola vía coercitiva, co incremento substancial das sancións aos condutores descubertos con alcol de máis no seu organismo.

Así, na última reforma do Código Penal aprobada recentemente introduciuse a pena de prisión de entre tres e seis meses paira os acusados de conducir baixo os efectos do alcol ou outras sustancias, e de até dous anos paira quen piloten con temeridade manifesta e con risco paira outras persoas. En concreto, a norma, no seu artigo 379, di que aqueles que sexan sorprendidos conducindo intoxicados poderán ser castigados “coa pena de prisión de tres a seis meses ou cunha multa de seis a 12 meses e, no seu caso, por traballos en beneficio da comunidade de 31 a 90 días e, en calquera caso, con privación do dereito de conducir vehículos a motor e ciclomotores por un tempo superior a un ano e até catro anos”. Ademais, quen se negue a someterse ás probas de alcoholemia será considerado autor dun delito de “desobediencia grave”.

A todo iso hai que engadir que esta normativa castigará cun período que oscila entre os seis meses e dous anos de prisión, e até con seis anos de privación de conducir a quen se comporten ao volante “con temeridade manifesta”. Este concepto aplicarase cando se conduza “baixo os efectos de bebidas alcohólicas con taxas altas de alcol en sangue e cun exceso desproporcionado de velocidade respecto dos límites establecidos”.

Pero ademais do Código Penal, está a Lei de Seguridade Viaria. Esta, no seu artigo 65 recolle que a condución de vehículos con taxas de alcol superiores ás establecidas ou negarse a cumprir coa obrigación de someterse ás probas de alcoholemia son infraccións “moi graves”. Paira iso están estipuladas multas que oscilan entre os 300 e os 600 euros xunto coa suspensión do permiso de conducir por un período de até tres meses.

Queda claro entón que coa nova normativa todo aquel condutor que supere o nivel de alcol permitido en sangue poderá ser sancionado tanto pola vía administrativa -a través da Lei de Seguridade Viaria- como xulgado pola vía penal (Código Penal). Os axentes de tráfico decidirán levalo ante o xuíz ou non en función da gravidade dos feitos. Agora ben, non se poderá sancionar a mesma infracción por ambas as vías ao mesmo tempo. Como regra xeral, tramitarase primeiro pola vía penal e, se o xuíz, tras o xuízo correspondente, dita una sentenza absolutoria, é posible que a Delegación de Tráfico correspondente inicie os trámites paira sancionar a infracción administrativamente.

Ademais, dáse o engadido que en caso de producirse un accidente por causa dun condutor ebrio, este deberá facer fronte aos gastos por danos causados ás vítimas, ademais da outros posibles delitos derivados do accidente, como o homicidio involuntario ou lesións, entre outros.

Os seguros non cobren danos provocados por condutores ebrios

A organización Automobilistas Europeos Asociados (AEA) explica que o 72% dos condutores españois descoñece que os seguros exclúen de cobertura os danos e lesións causados por condutores bebidos. Neste sentido, a lexislación que regula o seguro de responsabilidade civil de subscrición obrigatoria do automóbil permite ás aseguradoras reclamar os importes das indemnizacións que se produzan polos danos causados por condutores ebrios nos sinistros de tráfico.

Inicialmente é a entidade aseguradora quen paga dita indemnización ás vítimas, pero posteriormente estas cantidades son reclamadas ao condutor, ou en caso de resultar insolvente, ao propietario do vehículo ou ao tomador do seguro.

Etilómetros

Sobre como sortear os controis de alcoholemia hase divagado moito. De feito, o acervo popular recolle centos de consellos paira evitar que o etilómetro detecte taxas de alcol prohibidas nos condutores que beberon, como porse un gran de café debaixo da lingua ou enjuagarse a boca con elixires bucais. Nada diso funciona. Mesmo, nos últimos anos abundan alcoholímetros de peto, moi propios nas tendas de gasolineiras e estacións de servizo, nas casetas de firmas especializadas nos agasallos de empresa ou en Internet. Devanditos dispositivos dixitais, de escaso tamaño, están á venda desde apenas 20 euros.

Con todo, desde a DXT asegúrase que estes medidores de peto son meramente consultivos paira o condutor, xa que as súas medicións non son do todo fiables nin se poderán utilizar nunca como recurso contra un test de alcol oficial que determine una taxa ‘positiva’. Ademais, os rexistros de devanditos etilómetros non poderán substituír en ningún momento aos oficiais. De feito, tal e como explican desde a Dirección Xeral de Tráfico, os alcoholímetros que utilizan os diferentes corpos policiais encargados do control do tráfico están homologados polo Ministerio do Interior e polo Centro Español de Metrología conforme a unhas directrices mínimas expresadas nun prego de condicións.

Ademais, os etilómetros ‘oficiais’ deberán satisfacer una revisión anual no Centro de Metrología. En caso de non estar ben calibrados non poderán prestar servizo, xa que de poder demostrar que o aparello está mal, a Administración incorrería nun defecto de forma, polo que se anularía todo o procedemento aberto, por exemplo, en caso de ser denunciado con ese medidor.

Un alcoholímetro de man como os que utiliza a Garda Civil costa ao redor de 2.400 euros, e un dos instalados nos furgóns de ateigados do citado corpo, preto de 12.000. Funcionan mediante sensores que detectan as partículas do aire insuflado polos condutores a través de una boquilla.