Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

Iluminación na estrada

A correcta iluminación dunha vía pode reducir nun 30% o número de vítimas por accidente de tráfico
Por Azucena García 23 de Outubro de 2006

A metade das estradas españolas teñen una iluminación deficiente, mentres que o resto divídese, a partes iguais, entre unha iluminación excesiva e unha iluminación adecuada. Desde as asociacións de automobilistas acúsase á Administración de primar os intereses económicos e antepor a contención do gasto en farois á seguridade dos condutores. Ademais, defenden o uso das luces de cruzamento durante o día paira facer máis visibles aos vehículos e a instalación nos automóbiles de luces de aceso automático paira evitar descoidos ao volante. Ambas as medidas xa son obrigatorias nunha quincena de países europeos, mentres que se estuda a posibilidade de implantala en España. Una correcta iluminación das estradas pode reducir até un 30% o número de vítimas en accidentes de tráfico.

Farois e elementos retroreflectantes

“A iluminación nas estradas españolas é deficiente”. Afírmano as asociacións de automobilistas, que acusan ademais aos propietarios das vías de antepor os intereses económicos á seguridade das persoas: “as estradas españolas non están ben iluminadas. Quérese aforrar na factura da iluminación, cando é máis caro instalar una farol que o consumo de luz. Non se poden reducir gastos en iluminación, senón que se debe facer un esforzo por garantir una boa iluminación e sinalización”. Estas palabras son do presidente de Automobilistas Europeos Asociados (AEA), Mario Arnaldo, pero diferéncianse pouco das doutras asociacións, como a Confederación Nacional de Autoescolas. “Están ben iluminadas as estradas españolas? A resposta é moi concisa: Non. A iluminación é bastante escasa, parece que priman motivos económicos sobre motivos de seguridade”,

“A iluminación é bastante escasa, parece que priman motivos económicos sobre motivos de seguridade”

afirma rotundo o seu presidente, José Miguel Báez.

Tal e como lembra un portavoz da Dirección Xeral de Tráfico (DXT), “a iluminación das estradas, a instalación de farois, depende do titular da vía, que pode ser o Ministerio de Fomento, os concellos ou os gobernos autonómicos”, polo que son estas institucións as encargadas de velar pola seguridade nas estradas. Paira Mario Arnaldo, a falta de iluminación “ten un efecto fundamental na redución da visibilidade ao volante”. Asegura que “a importancia da luminosidade paira evitar os accidentes é de sete, sobre unha escala dun a dez”, e recalca que os farois e outros elementos de luz nas vías constitúen “un elemento fundamental na boa visibilidade durante a condución, xunto coa adecuada gradación da visión do condutor e o bo estado dos cristais do vehículo, que deben estar sen bafo e limpos”.

Farois e elementos retroreflectantesSegundo o presidente de AEA, a iluminación das estradas “é una materia pendente en España, tanto nas vías principais como nas secundarias”, aínda que recoñece que a iluminación urbana e, sobre todo o das rotondas, tamén é deficitario. “Nestas zonas a condución nocturna é perigosa debido á falta de iluminación da vía e dos sinais”, remarca. Na súa opinión, en lugar de farois a Administración podería optar por instalar elementos retroreflactantes nas vías, como bandas, moi útiles paira guiarse, ou nos sinais de tráfico, “o que podería mellorar considerablemente as condicións de luminosidade”. “Tamén as vías de alta densidade de tráfico están mal iluminadas e requiren atención. Non se tocou o tema con moita profundidade, pero estamos en inferioridade con respecto a outros países de Europa, aínda que tamén é verdade que nós temos máis horas de luz”, precisa José Miguel Báez.

Uso de luces durante o día

Na actualidade una quincena de países europeos, entre eles os veciños Francia e Portugal, impoñen aos vehículos a obrigación de circular durante o día coas luces de cruzamento acendidas. A lista complétase con Dinamarca, Estonia, Finlandia, Italia, Letonia, Lituania, Austria, Polonia, Suecia, Eslovaquia, Eslovenia, República Checa e Hungría, sendo obrigatorio neles circular nestas condicións en todas as vías durante todo o ano ou ben nos meses de máis escuridade (de outubro a marzo). O informe do Real Automóbil Club de España (RACE) ‘A seguridade do transporte en España’, de xuño de 2003, xa destacaba que “os maiores beneficios na redución do número de accidentes produciríanse coa introdución de vehículos novos máis seguros e a utilización das luces diúrnas”. Neste sentido, desde a DXT aseguran que están “pendentes dos resultados que arroxe un estudo que se está realizando na Unión Europea sobre os beneficios de utilizar as luces durante o día paira decidir que se pode facer en España”.

“No seo da Unión Europea hai traballos sobre o uso das luces durante o día, elementos que favorecen a iniciativa e elementos que non a favorecen, como o feito de que se contaminaría e consumiríase máis combustible, pero é necesario un consenso en toda a UE paira a homologación dos vehículos e que todos conten, por exemplo, con dispositivos de aceso automático das luces. A inexistencia deste consenso é o que crea dificultades”, considera Mario Arnaldo. No entanto, paira o presidente de AEA non existen garantías de que en España se logre tanta eficacia como noutros países, xa que aquí as condicións de luminosidade son diferentes. “Ademais -prosegue-, se todos os vehículos levasen as luces acesas, algúns usuarios, como os condutores de motocicletas, serían máis vulnerables que agora, cando só eles están obrigados a levar as luces durante o día”.

En España o Código de circulación non prohibe que os vehículos circulen coas luces de cruzamento acendidas durante as 24 horas. De feito, de imporse esta medida en todos os países europeos, un estudo do Instituto de Investigación da Seguridade Viaria de Holanda (SWOV) asegura que se reduciría a mortalidade de entre 1.000 e 3.000 persoas cada ano. Fronte a este dato, os fabricantes de compoñentes paira vehículos aseguran que elementos como a batería ou as lámpadas verían limitada a súa vida. “Non sería malo que os coches levasen as luces acesas durante o día, pero a pregunta é: resulta rendible? España non é un país con poucas horas de luz, máis ben temos una boa luminosidade. En todo caso, sería recomendable en días grises”, insiste José Miguel Báez.

Obxectivo: reducir o número de accidentes

O obxectivo final da iluminación nas estradas, xa sexa por parte dos vehículos como dos farois e outros elementos, é reducir o número de sinistros e de mortes. Por iso, desde AEA, o seu presidente advirte de que a obrigación de circular coas luces acesas todo o día podería xerar un mar de luces e facer caer ao condutor na desatención ao retrovisor. “Por iso son necesarios resultados que verifiquen as posibles vantaxes desta medida”, afirma. Nesta liña, José Miguel Báez recomenda a instalación nos automóbiles dun sistema automático de aceso de luces: “Isto si é desexable, porque o condutor non ten que estar pendente de acender as luces e non se despista. As luces non só deben servir paira ver a estrada, senón paira facerse ver”.

Segundo datos da DXT, o 40% das mortes rexistradas cada ano prodúcense durante o día,

O 40% das mortes rexistradas cada ano prodúcense durante o día

una cifra que podería reducirse á metade se os vehículos levasen acendidas sempre as luces, posto que os peóns poderían velos máis facilmente. Ademais, o informe do SWOV destaca que os vehículos que acenden as súas luces durante o día percíbense máis próximos do que en realidade están, o que supón menos risco de colisión tanto paira outros vehículos como paira os propios peóns. Hai que ter coidado, iso si, cos deslumbramientos, que varían desde un lixeiro escintileo até un efecto cegador do condutor contrario. A este respecto, o Código de circulación prohibe a utilización da luz de longo alcance ou de estrada “axiña que como se aprecie a posibilidade de producir deslumbramiento a outros usuarios da mesma vía ou de calquera outra vía de comunicación, e moi especialmente aos condutores de vehículos que circulen en sentido contrario, así como sempre que o vehículo atópese parado ou estacionado”.

Pola súa banda, o informe ‘As Estradas e a Noite. Ver e ser Visto’, realizado pola Asociación Española da Estrada (AEC) e presentado a finais de 2005, afirma que “a condución durante a noite ou o crepúsculo e a mala iluminación das estradas” son os factores que aumentan a probabilidade e gravidade dos accidentes de tráfico. O estudo conclúe, ademais, que os accidentes nocturnos que se producen nunha estrada mal iluminada son sete veces máis graves que os ocorridos durante o día e defende que “a correcta iluminación dunha vía pode reducir ao redor dun 30% o número de vítimas por accidente de tráfico”.

A falta de iluminación é, por tanto, uno dos elementos que máis inflúe na accidentalidade nocturna, especialmente a partir das nove da noite, momento en que se dispara o índice de perigo. “En Australia, por exemplo, a mellora de iluminación nas estradas reduciu nun 57% o número de peóns falecidos e nun 29% o de mortos na estrada. En Estados Unidos, as vítimas mortais en cidade diminuíron un 65% e un 48% en vías arteriais, e en Gran Bretaña o número de peóns falecidos descendeu un 45% e un 30% o número total de vítimas”, explican os promotores do estudo, que tamén destaca como só o 26% dos 38 tramos de estrada analizados presentaban ‘una iluminación adecuada’. En concreto, os resultados reflicten que o 48% das vías avaliadas teñen una iluminación deficiente e o 26% restante, excesiva. Respecto do investimento que require una iluminación correcta na infraestrutura viaria española, o informe afirma que os custos de iluminación apenas supoñen un 1% do custo total que se inviste en cada quilómetro de autovía de novo trazado e un 2,5% no caso dunha estrada convencional.