Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

Lei de Contrato de Aparcadoiro de Vehículos

Determina as responsabilidades dos propietarios dos aparcadoiros e os usuarios
Por miren 13 de Xaneiro de 2004

A Lei de Contrato de Aparcadoiro de Vehículos vén cubrir o baleiro legal que existía neste ámbito, delimitando as obrigacións e dereitos do titular do aparcadoiro, así como as do usuario. Convén coñecer o ámbito de aplicación e a cobertura desta normativa paira saber que sucede, por exemplo, se nos rouban algunha pertenza do interior do noso coche ou si perdemos o billete do parking. Aínda que a Lei supón una regulación específica neste terreo, a posterior suspensión dalgún aspecto e a redacción doutros xeran descontento entre os usuarios, quen consideran que só beneficia ao sector dos propietarios de aparcadoiros e esixen introducir algunhas melloras.

Ámbito de aplicación da nova Lei

Ante a ausencia dunha normativa específica que regulase o contrato que se xera cada vez que un usuario estaciona o seu vehículo nun aparcadoiro e ante a masificación deste fenómeno, en novembro de 2002 entrou en vigor a Lei 40/2002, reguladora do Contrato de Aparcadoiro de Vehículos. Nesta nova norma establécese o ámbito de aplicación e delimítanse as responsabilidades e dereitos tanto do usuario como do titular do aparcadoiro.

Segundo o texto, a Lei 40/2002 é aplicable nos aparcadoiros nos que una persoa cede, como actividade mercantil, un espazo nun local ou recinto do que é titular, paira o estacionamento de vehículos de motor, cos deberes de vixilancia e custodia durante o tempo de ocupación, a cambio dun prezo determinado en función do tempo de estacionamento.

No entanto, dita norma non regula a totalidade de locais ou recintos destinados ao estacionamento de vehículos, senón que quedan excluídos do seu ámbito de aplicación: os estacionamentos gratuítos, os que dependen doutras instalacións (aparcadoiros de hipermercados, centros comerciais ou de lecer, aeroportos, restaurantes e similares) e as zonas de estacionamento regulado na vía pública (zonas ORA).

O presidente de Automobilistas Europeos Asociados (AEA), Mario Arnaldo, considera que esta exclusión prexudica aos consumidores, xa que con iso se exonera de responsabilidade ás grandes superficies comerciais, hoteis, etc., da obrigación de dotar de vixilancia as súas zonas de aparcadoiro: “Até a entrada en vigor da lei, os tribunais viñan recoñecendo aos usuarios o dereito a ser indemnizados polos danos e roubos producidos nos seus vehículos que estaban estacionados nestes lugares, mesmo aínda que o aparcadoiro fose gratuíto.”

O que sen dúbida consegue a Lei de Contrato de Aparcadoiro é delimitar de maneira clara os dereitos e obrigacións tanto do usuario como do titular do aparcadoiro ou garaxe, un paso adiante segundo Jaime Azcoiti, vicepresidente da Asociación Española de Aparcadoiros e Garaxes (AEGA), xa que “antes producíanse situacións moi heteroxéneas, dependendo de quen tivese que interpretar as obrigacións e dereitos de ambos, xerándose así una importante inseguridade xurídica.”

Obrigacións e responsabilidades do titular do aparcadoiro

  • Facilitar ao usuario un espazo paira o estacionamento.
  • Entregar un resgardo ou xustificante onde figuren a data e hora de entrada (si é determinante paira a fixación do prezo) e, en todo caso, a identificación do vehículo e si faise ou non entrega das chaves.

Esta obrigación, reivindicada polos usuarios e recollida na Lei 40/2002, foi suspendida en setembro de 2003, mediante a nova Lei de Garantías en Venda de Bens ao Consumo, que fixou a seguinte redacción: “No xustificante farase constar, en todo caso e nos termos que reglamentariamente determínense, a identificación do vehículo e se o usuario fai entrega ou non ao responsable do aparcadoiro das chaves do vehículo”. A inclusión da expresión “nos termos que reglamentariamente determínese” supón na práctica que, ata que se produza un desenvolvemento regulamentario, os aparcadoiros poden eludir a obrigación de facilitar o resgardo de aparcadoiro coa identificación do vehículo.

A xuízo de Mario Arnaldo, presidente de AEA, trátase de “unha inxustificable reforma lexislativa aos poucos meses de entrar en vigor a lei, mediante a que o sector conseguiu deixala en suspenso”. Jaime Azcoiti, vicepresidente da patronal AEGA, alega respecto diso: “Supoño que se suspendeu ante a dificultade que se creaba paira establecer de maneira eficaz un sistema de identificación.”

  • Restaurar no mesmo estado en que foi entregado o vehículo e os compoñentes e accesorios que se achen incorporados funcionalmente de forma fixa e inseparable ao mesmo. Con todo, o propietario do aparcadoiro non ten responsabilidade algunha sobre os accesorios non fixos e extraíbles, que segundo a norma, deben ser retirados polos usuarios. Que sucede entón se rouban no noso vehículo estacionado nun aparcadoiro? Segundo a normativa, están cubertos polo titular do aparcadoiro elementos como a carrozaría do coche, os espellos retrovisores, as catro rodas ou a radio fixa; agora ben, o usuario non poderá esixir responsabilidades sobre ningún elemento da equipaxe, os radiocasetes extraíbles, os teléfonos móbiles, a roda de reposto ou a caixa de ferramentas.

    Esta responsabilidade é, segundo Jaime Azcoiti, “uno dos temas complexos, xa que a non ser que se levante acta con fotografías do vehículo no momento da entrada será difícil demostrar en que estado atopábase. Neste momento, salvo nalgún aparcadoiro no que se achan instalados sistemas sofisticados de toma de información na entrada, só a boa fe das partes e, en última instancia, o xuíz poderá resolver o problema.”

  • Indicar de forma visible as tarifas de prezos, horarios e normas de uso do aparcadoiro, así como ter follas de reclamacións a disposición dos clientes.
  • Responder os danos e prexuízos causados polo incumprimento da Lei fronte ao usuario e fronte ao propietario do vehículo.
  • Os aparcadoiros que conten cun servizo especial voluntario de custodia responsabilizaranse da restitución dos accesorios non fixos ou extraíbles e o depósito de efectos, cando sexan declarados polo usuario á entrada do aparcadoiro, sempre que o usuario observe as prevencións e medidas de seguridade que se lle indiquen. Agora ben, nestes casos pódense establecer prezos e tarifas distintos.

    Deberes e dereitos do usuario

    • Abonar o prezo fixado antes da retirada do vehículo. Paira asegurarse devandito pago, o propietario do aparcadoiro ten dereito a reter o vehículo como garantía do abono do prezo do aparcadoiro. Tamén poderá proceder á retirada do vehículo cando estea aparcado de forma continuada máis de seis meses no mesmo lugar do aparcadoiro e, polo seu estado, presúmase o seu abandono.
    • Ensinar o xustificante de aparcadoiro, e en caso de perda, probar o seu dereito sobre o vehículo paira retiralo. Pero, dado que a obrigación por parte do titular do aparcadoiro de emitir leste resgardo quedou suspendida, que ocorre si perdemos o billete do parking? Neste caso, teremos que acreditar o noso dereito sobre o vehículo e, dado que polo momento non se esixe o deber de expedir un xustificante con hora de entrada, haberemos de pagar a tarifa establecida polo aparcadoiro, que normalmente adoita ser a dunha xornada completa.

      Paira evitar esta situación, prexudicial paira o usuario, Automobilistas Europeos Asociados propuxo que se consignase a matrícula no billete, o que, segundo o seu presidente, “non só permitiría pagar o tempo realmente consumido (ao quedar constancia da hora de entrada), senón que ademais facilitaría a localización de coches roubados e evitaría que puidesen saír os coches con xustificantes doutros”. Esta proposta, agora suspendida, parece pouco viable paira Azcoiti, vicepresidente de AEGA: “O que sucede é que os sistemas existentes actualmente non resolven con suficiente eficacia o problema da identificación do vehículo e a hora de entrada”.

    • O usuario ten a obrigación de pagar os gastos de estancia derivados do depósito ordenado por mandato xudicial ou administrativo, o que segundo AEA, ten una especial incidencia nos casos de recuperación de coches roubados, que a policía deposita sen coñecemento dos seus propietarios.
    • O usuario e o propietario do vehículo han de responder solidariamente fronte ao empresario e os demais usuarios dos danos e prexuízos causados pola inobservancia das normas ou impericia na condución.
    • Declarar, nos casos que exista o servizo especial de custodia, os accesorios e aveños especiais, así como observar as prevencións, normas e instrucións de uso e seguridade do estacionamento.

    Acollida e valoracións da Lei

    A acollida da Lei de Contrato de Aparcadoiro por parte dos usuarios difire moito da ofrecida pola patronal do sector. Jaime Azcoiti, en representación do sector, considera que “era moi importante, tanto paira o sector como paira os usuarios, ter un marco legal que amparase con maior precisión esta relación contractual. Por tanto, a pesar de que haberá que esperar algún tempo paira facer un balance máis exacto, a lei recibiuse coa esperanza de que será útil paira todos.” A opinión de Mario Arnaldo, portavoz dos usuarios, é ben distinta: “A Lei parécenos inxusta, porque restrinxiu gravemente os dereitos dos consumidores recoñecidos historicamente pola xurisprudencia do Tribunal Supremo.”

    En canto aos beneficios que achega esta Lei aos usuarios, Arnaldo expresa categoricamente: “Ningún. Sen dúbida, os únicos beneficiados foron os propietarios dos garaxes e as empresas concesionarias dos parkings. A lei fíxose ao ditado dos seus exclusivos intereses paira evitar as constantes sentenzas condenatorias que lles obrigaban a indemnizar aos usuarios polos danos e roubos que se producían nas súas instalacións.” Pola contra, Azcoiti subliña que a existencia dunha regulación específica beneficia tanto aos usuarios como ao sector.

    Outro artigo da nova norma no que as dúas partes disienten de forma importante é o referido aos prezos. A Lei 40/2002 establece que os titulares de estacionamentos poderán fixar os seus prezos libremente. Na actualidade, a práctica totalidade dos parkings fixa un prezo por cada fracción de 30 ó 60 minutos e establece o pago mínimo de devandita fracción. Con todo, segundo un estudo publicado pola consultora Consultrans, un 8,72 % dos usuarios retiran o seu coche antes de trinta minutos e a praza volve ser utilizada, polo que esta práctica vai en prexuízo dos consumidores.

    Este tema constitúe una longa reivindicación de Automobilistas Europeos Asociados, segundo o seu presidente: “Desde AEA fixemos una proposta ao lexislador de que o prezo do aparcadoiro cobrásese en función do tempo realmente investido, paira evitar enriquecementos inxustos.” Con todo, a patronal do sector, AEGA, alega que o sistema imposto cumpre coa lexislación actual: “Da propia Lei dedúcese o principio da liberdade de mercado. Se se produce algunha modificación, debería obedecer sempre ás leis de oferta e demanda, pero nunca a unha intervención en materia de prezos por parte da Administración.” No entanto, seguindo o criterio de beneficiar ao usuario, o Concello de Xaén foi pioneiro en España ao pór en marcha o sistema de pago por minutos nos aparcadoiros públicos da cidade.

    Por último, en referencia aos aspectos mellorables da Lei de Contrato de Aparcadoiro, o vicepresidente da Asociación Española de Aparcadoiros e Garaxes esgrime: “A Lei é de moi recente creación e é difícil valorar, a tan curto prazo, a súa eficacia fronte aos problemas típicos destes contratos.” As propostas de Mario Arnaldo respecto diso van máis aló e esixen una reforma legal: “Ao noso xuízo habería que aprobar una nova lei na que se establecese un xusto equilibrio entre as partes.”