Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

Reclamar como peón en caso de accidente

Os viandantes sofren máis de 10.000 accidentes de tráfico ao ano e o seu dereito a unha indemnización está regulado por lei
Por Laura Caorsi 22 de Marzo de 2010
Img accidente
Imagen: Kecko

Os accidentes de tráfico son a segunda causa de morte non natural en España, onde cada ano falecen máis de 3.000 persoas por erros e imprudencias ao volante. As campañas de prevención, o endurecemento das normas e a posta en marcha do carné por puntos conseguiron un importante descenso no número de sinistros. O ano pasado, a taxa de mortalidade baixou nun 20%, pero as cifras de accidentes e feridos aínda son elevadas. Os viandantes non se libran e, ademais, constitúen o grupo de poboación máis indefenso e vulnerable. Segundo recolle o último anuario estatístico da Dirección Xeral de Tráfico (DXT), cada ano rexístranse máis de 10.000 accidentes que teñen como vítima a un ou máis peóns. A maioría destes sucesos ocorren en zonas urbanas e sáldanse con feridos leves. No entanto, todos os anos contabilízanse máis de 2.000 persoas feridas de gravidade e medio milleiro de mortos por mor dos atropelos. As vítimas dun destes sinistros teñen dereito a reclamar, xa que as indemnizacións por accidentes de tráfico están reguladas por lei.

Regulación legal

Regulación legal

As indemnizacións por accidentes de tráfico están reguladas por lei. A normativa de Responsabilidade Civil e Seguro na Circulación de Vehículos a Motor entrou en vigor en 2004 e, desde entón, todas as reclamacións económicas derivadas dun sinistro con vítimas baséanse neste documento. O texto, moi detallado, contempla infinidade de supostos e asigna una contía determinada paira cada caso. O baremo actualízase cada ano en función do IPC e, a continuación, publícase no Boletín Oficial do Estado. As cifras establecidas paira 2010 toman como referencia un crecemento do 0,8% no Índice de Prezos ao Consumo e poden consultarse no BOE do 5 de febreiro.

É evidente que un accidente de tráfico pode derivar en múltiples situacións segundo a gravidade do sinistro, a duración das secuelas e o perfil das vítimas. No entanto, a pesar desta diversidade hai tres grandes grupos de danos polos que se pode reclamar:

  • Falecemento da persoa.
  • Lesións permanentes (con invalidez ou non).
  • Incapacidades temporais.

Un baremo, moi detallado e actualizado cada ano, asigna a contía paira cada caso

Sufrir un atropelo, máis aló das secuelas físicas, deixa una pegada emocional. E non só na propia vítima, tamén nos seus familiares e amigos. Por suposto, hai niveis: un deceso non é equiparable a un politraumatismo, nin este último a un simple rasguño. Con todo, pasar por esta experiencia modifica certos aspectos. Basta imaxinar un falecemento ou unhas lesións de invalidez permanente paira darse conta diso. Mesmo sen chegar a estes extremos, os sinistros son episodios traumáticos que propician o desenvolvemento de medo, resentimento, impotencia e frustración en quen o padecen e nos seus achegados.

Estes accidentes teñen, ademais, consecuencias económicas moi serias. A morte repentina dunha persoa, a súa invalidez ou as súas lesións poden alterar de maneira irremediable a normalidade do núcleo familiar. A desaparición física da cabeza de familia ou a súa incapacidade paira traballar cernarán a principal fonte de ingresos do fogar. Do mesmo xeito, si a vítima sobrevive e logo require coidados especiais, ou si necesita un tempo longo paira recuperarse das súas lesións, non só non poderá traballar, senón que tamén ocasionará gastos médicos, de tratamentos e servizos. A maioría das vítimas non sabe como proceder nin onde acudir.

As circunstancias persoais, determinantes

O perfil da vítima é determinante en calquera accidente, é un factor decisivo que pode aumentar ou reducir de modo drástico a contía económica que recibirán el ou as súas deudos. Non é o mesmo que faleza una persoa de 35 anos con parella e fillos menores ao seu cargo, ou que morra un ancián xubilado e viúvo. Tampouco é igual una incapacidade permanente en alguén que gaña menos de 26.000 euros ao ano ou esa mesma secuela en alguén que achega máis de 88.000 euros anuais ao seu fogar. Por esta razón, o baremo que publica o BOE non é xeneralista nin homoxéneo, senón que ten en conta as circunstancias persoais da vítima.

Cando non hai acordos nas reclamacións por lesións e incapacidades, decide un xuíz

  • Cando una persoa falece, o primeiro paso é definir como está composta a súa familia: si tiña cónxuxe, fillos, pais ou irmáns, xa que todos teñen dereito a unha indemnización pola dor da súa perda e polas consecuencias económicas derivadas do deceso. O seguinte é determinar a idade da vítima e as idades dos seus descendentes (si tivéseos), así como o grao de dependencia dos seus familiares directos, o feito de que os fillos sexan menores ou que a persoa falecida tivese aos seus pais ou irmáns ao seu cargo. Si fose este o caso “e a vítima tivese menos de 65 anos”, ao cónxuxe corresponderíanlle 105.000 euros, 44.000 euros a cada fillo menor de idade e 8.800 euros a cada pai. Iso si: as contías cambian de modo ostensible cando o falecido ten máis de 65 anos. Ao cónxuxe corresponderíanlle 79.000 euros se a vítima é maior de 65 anos e 52.000 euros se ten máis de 80 no momento do accidente.
  • As cifras e o método de cálculo modifícanse cando a reclamación non se xustifica pola morte, senón por lesións permanentes e incapacidades temporais. Aínda que a idade da vítima é un factor fundamental e as súas circunstancias persoais téñense en conta. Sobre todo, incide a gravidade das lesións. Por iso é polo que haxa una ampla gradación, de 1 a 100 puntos, que contempla desde un pequeno corte até un traumatismo con secuelas físicas ou mentais. O bo desta amplitude é que permite valorar infinidade de escenarios posibles e deixa certa marxe de manobra. O malo, que a valoración é subxectiva, depende da opinión de varios expertos e está suxeita a negociacións que non sempre son fáciles. Paira chegar á puntuación definitiva é necesario que haxa un acordo entre o médico do afectado, o médico forense e o médico da aseguradora: entre dous representantes de intereses privados contrapostos e un do interese estatal. Cando non se logra chegar a un consenso, quen toma a decisión definitiva é un xuíz.

Os factores de corrección

Á marxe de cal sexa o caso, sempre hai que contemplar os factores de corrección: as circunstancias puntuais que recolle a lei e que poden aumentar ou diminuír a contía económica final. O principal factor son os ingresos netos anuais da vítima, xa que a indemnización variará segundo a capacidade de “facer diñeiro” que tivese antes de sufrir o sinistro. A este aspecto séguenlle outros, como ter una discapacidade previa ao accidente, perder o bebé durante o embarazo a raíz do atropelo, ser una persoa separada con dereito a pensión ou, mesmo, o tipo de profesión da vítima. Este último factor pode utilizarse como argumento paira aumentar una indemnización. Así ocorre no caso de alguén que traballa como modelo e depende do seu aspecto, ou dun deportista profesional: se as lesións son visibles e permanentes, afectarán de modo directo á súa fonte de ingresos.

Algunhas circunstancias recollidas por lei aumentan ou diminúen a contía da indemnización

Coñecer estes aspectos é fundamental paira desenvolverse ante unha situación deste estilo. No entanto, sempre convén contar cun representante legal que leve o caso. Son numerosos os despachos de avogados especializados en litixios por accidentes de tráfico. Coñecen as reviravoltas do sistema xudicial e os pasos que se deben seguir, tanto nos tribunais como nas compañías de seguros, que asumirán os custos finais.

A presenza dun letrado axudará a lograr que se abonen os gastos da asistencia médica ou hospitalaria, os gastos do funeral, se fose o caso, ou o cambio da indemnización por unha renda vitalicia paira o afectado ou paira a súa familia.

Accidentes evitables

De cada dez accidentes que se rexistran na cidade, catro cóbranse como vítima a un ou varios peóns. A porcentaxe é elevado e o número de afectados tamén, xa que os viandantes atropelados cóntanse por miles cada ano. No entanto, a maior parte destes sinistros poderíase evitar.

Respectar as normas e sinais de tráfico evitaría a maior parte de sinistros

Un estudo realizado pola Universidade de Salamanca e a Dirección Xeral de Tráfico arroxa luz respecto diso. O documento sinala que, nos pasos de peóns que non teñen semáforos, o axente principal do accidente é un vehículo, xa sexa porque está aparcado no propio paso (e promove así a exposición do peón a zonas de risco) ou porque o condutor comete una infracción e non se detén mentres o viandante cruza a calzada. Pola contra, nos pasos de peóns regulados con estes dispositivos, a orixe do conflito está na conduta dos transeúntes, dado que os atravesan cando o semáforo está en vermello ou sen seguir as marcas deses pasos.

A maior parte dos sinistros ten lugar durante o día e cunhas condicións atmosféricas e do terreo adecuadas, sen causas externas que favorezan ao accidente. Os datos recolleitos confirman que os implicados (vehículos e peóns) tenden a decidir a súa conduta tras supor que os elementos da situación van adaptarse á súa propia: o peón presupón que o vehículo se deterá cando se aproxime ao paso e o condutor entende que o peón non cruzará a vía ao verlle chegar. Isto significa que respectar as normas e os sinais de tráfico evitaría gran parte dos sinistros.