Empeoran as expectativas dos consumidores sobre a crise

18 de Novembro de 2011

Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

EROSKI CONSUMER quixo coñecer a percepción que teñen os consumidores españois ante a crise económica, precisamente un ano despois de indagar sobre este tema por primeira vez: está a botella chea ou medio buxán? Para obter unha instantánea que reflicta como se vive esta realidade realizouse unha enquisa online a máis de 2.300 consumidores do noso país. O ano pasado, catro de cada dez (o 42%) xulgaban que a súa situación económica era peor con respecto ao anterior ano. Nesta ocasión, o pesimismo segue vixente: tan só un 3% declara mellorar, mentres que o 43% dos enquisados percibe que as cousas foron a peor. A porcentaxe maioritaria (54%) é, con todo, o de quen afirman que están en similares condicións. É revelador que estes datos sexan lixeiramente máis negativos que os que se obtiveron hai doce meses. Por territorios, os enquisados navarros son, por segundo ano consecutivo, os menos pesimistas: un 61% di manterse, e case o 10% mellora. Murcianos, castelán-manchegos e andaluces, nesta orde, son quen peor perciben a súa situación: un de cada dous enquisados ve que a súa conxuntura económica ha empeorado durante o último ano.

Con estes resultados non sorprende que as expectativas de futuro tamén se deterioraron. Respecto con 2010, son máis os que cren que o ano vindeiro será peor (16% fronte ao 13%), menos os que pensan que mellorará (5% fronte ao 7%), e menor aínda é o número dos que pensan que será parecido (44% fronte ao 47%). A incerteza tamén crece: ante unha pregunta relativamente sinxela, algo máis dun terzo dos enquisados non se atreve a pronunciarse. O número de indecisos incrementouse. De novo estes datos medios poden ser matizados por territorios. Os prognósticos máis optimistas atopámolos entre os enquisados canarios (un 11% pensa que as cousas irán a mellor) e os madrileños (algo máis do 7%). É destacable que entre quen peor viran o pasado recente (murcianos, castelán-manchegos e andaluces) se polariza a resposta: o peso de quen pensan que todo mellorará supera a media, pero tamén o fai o de quen cren que as cousas irán a peor.

Como se chega a fin de mes?

Un dos datos máis reveladores do ano pasado foi a diversa realidade que vivían os españois en canto á súa economía doméstica. En que condicións chégase a fin de mes? O abanico de posibilidades era amplo, e abarcaba desde quen conseguían aforrar algo ou bastante (un 43,4%), até quen tiñan que tirar de aforros ou préstamos (12,9%), pasando por quen chegaban a final de mes sen endebedarse, aínda que sen aforrar (43,7%). Doce meses despois, as cousas cambiaron lixeiramente, e fixérono a peor: son menos os que conseguen aforrar algo (41,8%) e máis os que teñen que tirar da hucha ou os préstamos (14,9%). Quen chegan co que ingresan son practicamente os mesmos (43,3%). É probable que gran parte do aforro que se produce ten o seu fundamento na mala perspectiva que os consumidores teñen sobre o futuro máis inmediato. En condicións normais, gran parte dese aforro materializouse nun consumo cuxa falta, hoxe día, favorece a atonía económica.

Por territorios, navarros, cántabros, asturianos, aragoneses e rioxanos son os lugares onde as contas domésticas arroxan maior saldo positivo a final de mes; de feito, na Rioxa e Navarra atopamos que máis do 12% dos enquisados afirman “aforrar bastante”. É en Andalucía, Canarias, Valencia, Murcia e Castela-A Mancha onde os datos son máis preocupantes, pois son os territorios onde os enquisados tiran máis dos seus aforros e chegan a pedir prestado para cadrar as contas do fogar.

O reinado das marcas brancas

Unha maneira moi razoable de axustar o gasto doméstico nos produtos máis cotiáns é exporse unha recomposición da cesta da compra habitual. Os datos do estudo revelan que os consumidores españois han optado de maneira moi rotunda polos produtos de marcas brancas (os que os distribuidores comercializan co seu propio nome). Estes produtos só están ausentes no 2,4% dos fogares enquisados, mentres que no 73% a súa presenza é “maioritaria” ou “moi maioritaria”. De feito, se comparamos estes datos cos obtidos hai un ano, comprobabamos que hoxe en día a presenza das marcas brancas é aínda maior. Ningún territorio queda curto en canto á presenza de marcas brancas, e destaca excesivamente a potente aposta que por estes produtos fan os enquisados navarros e castelán-manchegos (a presenza é alta ou moi alta en máis do 80% dos fogares enquisados).

A interpretación parece clara: ante o exercicio de optimizar a economía familiar, os consumidores apostan polo equilibrio que, entre calidade e prezo, ofrecen estes produtos: o 45% dos enquisados (o dato supera o 50% en Canarias, Castela-A Mancha e Valencia) afirma que, desde que comezou a crise, a presenza de marcas brancas na súa cesta habitual incrementouse. Como era previsible, isto ocorre, sobre todo, nos fogares que afirman ter unha situación económica complicada.

As razóns polas que os consumidores apostan por este tipo de produtos son a alta confianza nas marcas brancas (apenas un 4,9% afirma non confiar nelas; o dato é inferior ao do ano pasado), e que esta confianza se basea, sobre todo, na confianza que se ten no distribuidor que as vende (moito máis que no fabricante concreto que as produce). A relación de confianza é moito maior, ademais, nos consumidores intensivos de marcas brancas: o 68% deles fundamenta a súa elección na confianza que lle ofrece a súa tenda habitual.

Ficha técnica

Metodoloxía: Enquisa en liña

Universo: Subscritores dos boletíns de EROSKI CONSUMER e usuarios da web www.consumer.es

Base: 2.340 enquisas

Erro muestral: +- 2% para un NC 95%

Data: Setembro 2011