Usuarios moi satisfeitos cos seus centros de saúde, a pesar das demoras nas consultas

9 de Abril de 2013

Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

Corren tempos turbulentos si toca ser paciente na sanidade pública. Do que non hai dúbida é que unha mellor saúde da poboación relaciónase cun bo sistema de Atención Primaria. España conta con 2.914 centros de saúde e 10.202 consultorios locais. Cada habitante frecuenta as consultas médicas do primeiro nivel polo menos 6 veces ao ano.

Debido á importancia da Atención Primaria no Sistema Nacional de Saúde, EROSKI CONSUMER
quixo analizar o funcionamento dos ambulatorios e tamén a opinión dos usuarios que acoden a eles. Para iso, por unha banda, realizou entre os meses de febreiro e marzo, unha enquisa a 960 pacientes maiores de idade de 48 centros de saúde distribuídos en 12 provincias: A Coruña, Álava, Barcelona, Bizkaia, Cantabria, Gipuzkoa, A Rioxa, Madrid, Murcia, Navarra, Sevilla e Valencia.

Tamén se comprobou, mediante visita in situ, o estado do equipamento e os servizos deses ambulatorios, e rexistráronse os tempos de espera e os minutos de consulta que cada médico concedía a outros 960 usuarios. Isto último fíxose anotando, cronómetro en man, a hora da cita previa, a de entrada do usuario á consulta e a de saída de cada un dos pacientes.

Os resultados da enquisa indican que os usuarios están satisfeitos co funcionamento dos ambulatorios visitados. De feito, a nota media final que lles outorgan é un 8,4. Os aspectos mellor valorados son a limpeza, a accesibilidade, a proximidade e as explicacións do médico.

Con todo, a puntualidade nos centros de saúde é claramente un aspecto que mellorar: o 86% dos pacientes cronometrados tiveron que esperar unha media de 22 minutos a entrar na consulta do médico. Iso si, as diferenzas son inmensas por provincias: mentres en Barcelona a media de atraso na atención ao paciente apenas alcanzou os 8 minutos, en Valencia superábanse amplamente os 52 minutos (seis veces máis). A causa máis frecuente de insatisfacción na Atención Primaria é de feito, a espera para entrar na consulta, segundo recolle a SemFYC (Federación de sociedades españolas de medicamento de familia).

Pola súa banda, a visita realizada aos centros de saúde demostrou que as infraestruturas son de calidade, xa que en xeral a súa limpeza e mantemento, seguridade, grao de accesibilidade das instalacións e os servizos e información que ofrecen son bos en xeral.

A nota dos usuarios: notable alto

Máis da metade dos 960 usuarios que participaron na enquisa eran mulleres. Ademais, predominaron os que tiñan unha idade comprendida entre 35 e 44 anos (supoñen un 22%) e quen teñen 65 anos ou máis (outro 21%). Todos eles acababan de ter unha cita co médico facía uns minutos. Máis da metade pedírona no mostrador de atención ao público, un 31% por teléfono e só un 13% a través de Internet. Neste último aspecto, destaca que fosen os homes quen en maior proporción utilizasen a Rede como medio para obter a súa cita (un 18% fronte ao 12% das mulleres), do mesmo xeito que as persoas de entre 18 e 24 anos (un 22% fronte ao escaso 8% dos maiores de 65 anos que o fixeron así). Con todo, tardaron unha media de pouco máis de 5 minutos en conseguir a cita. Por territorios, observáronse diferenzas: mentres na Rioxa a media era de case 4 minutos, en Valencia ese tempo subía a 7 minutos. Para a maior parte dos enquisados (un 92%) foi moi sinxelo conseguir a cita e tres de cada catro persoas puideron elixir día e hora. Ademais, dous terzos dos enquisados opinan que o persoal administrativo do centro é eficaz sempre.

Estes 960 usuarios valoraron o funcionamento dos ambulatorios analizados e comprobouse que existe un nivel alto de satisfacción. Demóstrano os 8,4 puntos de media que os pacientes concederon a estes centros e aos seus servizos. Entre as provincias, apenas hai diferenzas, aínda que son os centros cántabros os mellor valorados polos seus usuarios (ponlles case un 9 de media) e os rioxanos, os peores (non chega ao 8 de media).

A espera

Dos 960 pacientes controlados, só un 4% entrou na consulta do médico con antelación á hora en que estaba citado. Un caso especial foi Murcia. En tres do catro centros de saúde analizados, o 63% dos pacientes controlados polos técnicos de. EROSKI CONSUMER
nin sequera tiveron que esperar: entraron unha media de 13 minutos antes. Durante os días nos que se realizou a observación, unha gran proporción dos pacientes non acudiron á súa cita, polo que o resto de usuarios entraron moito antes da hora á que estaban citados.

Tan só un 10% dos pacientes cronometrados conseguiu que lle atendesen á hora exacta da súa cita, mentres que un 86% tivo que esperar: máis da metade até 15 minutos, un 22% entre 16 e 30 minutos, outro 19% entre 31 e 60 minutos e un 7%, 61 minutos ou máis.

En concreto, o tempo medio de atraso foi de 22 minutos, aínda que hai diferenzas importantes por provincias. Mentres en Barcelona a media de atraso na atención ao paciente foi de 8 minutos, en Valencia superábanse amplamente os 52 minutos (seis veces máis). O motivo é que nos centros de saúde analizados nesta provincia é unha práctica común que citen a tres e mesmo até catro persoas á mesma hora. Precisamente, este atraso confirmárono os 80 usuarios enquisados á saída dos 4 ambulatorios visitados en Valencia: o 83% deles aseguraba que tivera que esperar para que lle atendese o médico, mesmo cifraban a espera nunha media de 34 minutos.

Boas instalacións

O estudo completouse cunha análise das instalacións dos catro centros de saúde seleccionados en Valencia. Os técnicos de. EROSKI CONSUMER prestaron atención a máis de trinta variables diferentes para avaliar catro aspectos das instalacións: a limpeza e mantemento, o grao de accesibilidade, a seguridade e o nivel de servizos e información que se ofrece ao usuario.

A cualificación media final dos ambulatorios analizados é de ‘ben’, posto que todos os parámetros aproban con folgura o exame proposto por EROSKI CONSUMER. Ademais, ningunha provincia suspende a proba. En concreto, as mellores valoracións foron parar aos centros de saúde de Barcelona, Cantabria, Gipuzkoa, A Rioxa, Murcia e Sevilla (cun ‘moi ben’). Os dous únicos centros con carencias son os analizados en Navarra (obtén un ‘aceptable-ben’) e os estudados en Madrid (queda no ‘aceptable’). Os seus fallos concéntranse por unha banda, na seguridade e nos servizos e información dos centros navarros e, polo outro, na accesibilidade dos madrileños.

Tempos de espera e de consulta dos pacientes cronometrados
nos 48 centros de saúde analizados*
Número total de pacientes controladosPacientes que entran á consulta á súa hora ou con antelación (%)Pacientes que entran á consulta despois da súa hora (%)Media de atraso (min.) na atención médica ao paciente(1)Tempo medio de consulta por paciente (min.) (2)Pacientes atendidos durante polo menos 10 minutos (%)
TOTAL 960 14,3% 85,7% 22,1 10,4 38,9%
A Coruña8011,3%88,8%28,615,381,3%
Álava8011,3%88,8%20,812,457,5%
Barcelona806,3%93,8%8,37,713,8%
Bizkaia8018,8%81,3%12,212,245,0%
Cantabria8018,8%81,3%31,011,956,3%
Gipuzkoa802,5%97,5%9,09,433,8%
A Rioxa800,0%100,0%30,28,721,3%
Madrid8011,3%88,8%16,76,67,5%
Murcia8062,5%37,5%18,88,530,0%
Navarra8015,0%85,0%16,214,160,0%
Sevilla8013,8%86,3%15,18,627,5%
Valencia800,0%100,0%52,89,432,5%

*Como se fixo: os técnicos de EROSKI CONSUMER desprazados como observadores aos 48 centros de saúde controlaron, cronómetro en man, os tempos de espera e de consulta médica dun total de 960 pacientes

(1) Media de atraso (min.) na atención médica ao paciente: esta media corresponde aos 823 pacientes con cita previa que tiveron que esperar un minuto ou máis na sala de espera para ser atendidos polo médico (o 86% do total).

(2) Tempo medio de consulta (min.) por paciente: esta media corresponde aos 960 pacientes cronometrados por EROSKI CONSUMER.

Valoración final da visita aos centros de saúde, segundo EROSKI CONSUMER
Estado de Mantemento e Limpeza (1)Accesibilidade (2)Seguridade (3)Servizos e Información (4)NOTA FINAL (5)
NOTA FINAL Moi ben Ben Ben Ben Ben
A CoruñaMoi benMoi benAceptableBen Ben
ÁlavaBenMoi benBenMoi ben Ben
BarcelonaMoi benMoi benMoi benBen Moi ben
BizkaiaBenMoi benBenBen Ben
CantabriaMoi benMoi benMoi benBen Moi ben
GipuzkoaMoi benMoi benMoi benMoi ben Moi ben
A RioxaMoi benMoi benMoi benMoi ben Moi ben
MadridMoi benRegularMoi benMoi ben Aceptable
MurciaMoi benMoi benMoi benBen Moi ben
NavarraBenMoi benAceptableAceptable Aceptable-Ben
SevillaMoi benMoi benMoi benBen Moi ben
ValenciaMoi benMoi benBenBen Ben

(1) Estado de mantemento e limpeza. Neste apartado, analizáronse as seguintes variables: o estado exterior do centro, limpeza do interior, estado do mobiliario, limpeza de aseos, cheiros excesivos ou desagradables, papeleiras, ventilación e temperaturas axeitadas.

(2) Accesibilidade. Neste bloque, tívose en conta: prazas de aparcadoiro para discapacitados, accesos con ramplas ou pasarelas, aseos accesibles, recepcións situadas á altura de persoas en cadeira de rodas.

(3) Seguridade. Estudouse si hai iluminación de emerxencia, extintores e saídas de emerxencia.

(4) Servizos e información. Neste aspecto, estudouse a sinalización do centro, caixa de correos ou follas de reclamacións ou suxestións, indicacións claras das dependencias, horarios, información servizos de urxencia, normas comportamento e horarios de consulta.

(5) Nota final. É a valoración final que obteñen os centros estudados en cada provincia, achada en función das notas dos catro bloques anteriores.

Ver o informe completo

Miniatura da portada impresa de revista de abril 2013