Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Saúde e psicoloxía > Problemas de saúde

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

A EPOC globalízase

Expertos debaten sobre a situación da enfermidade pulmonar crónica, unha patoloxía que o 90% dos fumadores acaba desenvolvendo

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Mércores, 07deMarzode2007

A enfermidade pulmonar obstructiva crónica (EPOC) é, xunto ao cancro de pulmón e a enfermidade coronaria, o principal prezo en saúde que deben pagar os fumadores pola súa adicción. Mentres que en Europa e Estados Unidos as campañas anti-tabaco lograron reducir os índices de tabaquismo, no Terceiro Mundo as cifras han ido en aumento. Recentemente, expertos reunidos en Roma advertiron dunha epidemia de EPOC mundial en cernes. A esta ameaza súmase o progresivo envellecemento da poboación, que favorece a existencia de enfermos que sofren máis dunha patoloxía crónica ao mesmo tempo.

ImgImagen: Float

Auspiciado pola European Respiratory Society (ERS, nas súas siglas inglesas) tivo lugar hai escasas semanas en Roma un encontro internacional de neumólogos para debater a situación da enfermidade pulmonar obstructiva crónica (EPOC) no mundo. Leo Fabbri, da Universidade de Módena, en Italia, lembrou que practicamente o 90% dos chamados grandes fumadores acaba desenvolvendo EPOC. Trátase dunha enfermidade terriblemente incapacitante e cunha elevada comorbilidad relacionada con procesos cardíacos, oncolóxicos e metabólicos. Por outra banda, as noticias que chegan de países tan poboados como China, India, Nixeria ou Méjico confirman que cada vez hai máis fumadores, persoas que fuman máis e antes, tanto homes como mulleres.

A alarma de Fabbri na reunión de Módena non se limitaba á EPOC. No mesmo encontro propuxo unha reunión de expertos titulado A complexidade dos pacientes con múltiples enfermidades crónicas, con intención pluridisciplinaria que, a fin de gañar en concreción e resultados, acabou tomando a forma dun encontro excepcional de neumólogos centrado na EPOC.

Dáse por sentado, ao dicir dos epidemiólogos, que no próximos cincuenta anos o cada vez maior envellecemento da poboación saldarase con multitude de individuos afectados de varias enfermidades crónicas á vez, que consumirán cada ve máis recursos sanitarios e desorbitarán os orzamentos de saúde. Hoxe sábese que cada ano falecen 35 millóns de persoas por unha ou por varias enfermidades crónicas padecidas ao mesmo tempo; do cancro á aterosclerosis, pasando pola diabetes ou as enfermidades respiratorias. O peor é que a metade das persoas con máis de 65 anos sofre xa polo menos tres destas enfermidades crónicas á vez.

Crónica dunha comorbilidad anunciada

Cada ano falecen 35 millóns de persoas por unha ou por varias enfermidades crónicas padecidas ao mesmo tempo

«O peor para os nosos pacientes con EPOC é que non só van padecer esa enfermidade, senón que terán que verllas con outras síndromes graves ao mesmo tempo», subscribe Fabbri. O neumólogo, segundo este especialista italiano, xa non pode acometer a EPOC de forma illada, senón que debe tomar parte en decisións multidisciplinarias nas que tamén se deixa sentir a opinión do cardiólogo, o geriatra ou o médico de atención primaria.

Pola súa banda, Klaus Rabe, da Universidade de Leiden (Holanda), acusou que «mentres os ensaios clínicos conclúen que un 20% dos pacientes con insuficiencia cardíaca acaba desenvolvendo EPOC, estudos poboacionais permítennos pescudar que a porcentaxe pode ser, en realidade, moito maior».

O denominador inflamatorio

Filippo Crea, da Universidade Católica de Roma, sostén que boa parte das enfermidades crónicas que asexan na terceira idade teñen un denominador común: o proceso inflamatorio. Desde as enfermidades cardiovasculares á mesma EPOC, pasando polos reumatismos, a patoloxía intestinal e as síndromes neurológicos, a fisiopatología de todos estes trastornos arrinca dun común denominador: a irrupción no torrente sanguíneo de péptidos proinflamatorios que desencadean unha fervenza de reaccións e marcan o debut dunha enfermidade. «Non deixa de ser curioso que todas esas enfermidades crónicas caracterícense por unha inflamación entre leve e moderada que se mantén de forma permanente e brotes agudos tamén inflamatorios».

Peter J. Barnes (Reino Unido) móstrase de acordo con esta visión de Crea. Por iso é polo que avogue porque as estratexias terapéuticas nas demais enfermidades crónicas de compoñente inflamatorio, «como xa é o caso coa EPOC», saquen partido dos fármacos anti-inflamatorios ou de repercusión antiinflamatoria. Para sorpresa de propios e estraños, Barnes sinalou na citada reunión comprobar como fármacos moi propios das enfermidades cardiovasculares, como os inhibidores da encima convertidora de angiotensina (IECA) ou as estatinas, e mesmo os tratamentos antidiabéticos, benefician a pacientes con EPOC independentemente da comorbilidad detectada ou o enfoque respiratorio contemplado.

PROGRESIVA E CASE IRREVERSIBLE

Na práctica clínica identifícase á EPOC pola constatación dunha obstrución crónica e progresiva das vías aéreas. A súa evolución é lenta e os síntomas aparecen de forma tardía. A diminución do fluxo aéreo que causa pode ser parcialmente reversible e pode mellorar algo co tratamento, pero na maioría dos casos xamais se recupera a capacidade perdida. Os neumólogos distinguen esta obstrución doutras propias de enfermidades como as bronquiectasias, fibrosis quística, obstrución das vías aéreas superiores, abscesos pulmonares, tuberculoses ou asma, aínda que os síntomas clínicos poidan ser similares.

A EPOC non é só unha noción diagnóstica, os pacientes acaban cargando nos seus pulmóns o peso dunha bronquite crónica e dun enfisema. Moitos pacientes presentan características clínicas dos dous procesos á vez. A bronquite crónica caracterízase por unha tose produtiva (con expectoración) crónica ou recorrente, detectable por un mínimo de tres meses ao ano en polo menos dous anos consecutivos e que non obedece a outras causas coñecidas. O enfisema caracterízase pola existencia dun agrandamiento permanente dos espazos aéreos distales aos bronquiolos terminais e por unha destrución da parede alveolar sen fibrosis manifesta. Debido a iso o pulmón perde a súa elasticidade.

O consumo de tabaco, que é a causa principal da enfermidade, actúa por medio dunha tensión oxidativo como resposta do pulmón á agresión do fume inhalado. Devandita tensión altera o equilibrio de encimas e activa a resposta inflamatoria. Na EPOC tamén se producen cambios estruturais nos vasos pulmonares, como un engrosamiento na capa íntima das arterias musculares e infiltración da parede vascular. Estas lesións poden observarse nas fases iniciais da enfermidade e asócianse a unha perda da capacidade do endotelio, que recubre o interior de todos os vasos sanguíneos.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións