Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

A hospitalización en casa

As unidades de hospitalización en domicilio son una alternativa ao ingreso nos centros sanitarios
Por Montse Arboix 3 de Outubro de 2006

A hospitalización en casa, xunto co hospital de día e a cirurxía ambulatoria, é una das novas fórmulas asistenciais coas que as administracións sanitarias tentan paliar o déficit de camas e diminuír as dilatadas listas de espera. Miles de españois elixen ingresar nos seus propios domicilios no canto de no hospital. Un 10% de centros sanitarios da rede pública española dispoñen xa de unidades que levan os seus coidados especializados á vivenda do enfermo.

As unidades de hospitalización

As unidades de hospitalización

Segundo datos do Sistema Nacional de Saúde, estímase que o 30% dos pacientes que elixen a hospitalización no propio domicilio provén do servizo de urxencias e mesmo, non chega a ocupar cama no hospital. Si esta fórmula expándese, os centros sanitarios poderían atender un maior número de persoas, pero durante menos tempo. O obxectivo é ingresar ao paciente no hospital ata que o cadro de gravidade ou descompensación está controlado e está en condicións de ser trasladado ao seu domicilio. Una vez en casa séguese co tratamento en condicións similares ás do centro sanitario.

As unidades de atención a domicilio constan de profesional médico e de enfermaría que de maneira continua asisten a pacientes coma se dunha unidade de hospitalización convencional tratásese, tanto pola frecuencia como pola calidade dos coidados. Trátase dunha alternativa ao ingreso hospitalario co obxectivo, por unha banda, de reducir a estancia hospitalaria ou mesmo evitala, como sucede nos pacientes de idade avanzada con estado de saúde débil que teñen que ingresar a miúdo por descompensación, e por outra, de paliar os efectos adversos da hospitalización.

Trasladar o hospital a casa é una alternativa que reduce a estancia hospitalaria e diminúe os efectos adversos da hospitalización

É una elección voluntaria na que o paciente e a súa familia teñen que dar a aprobación. Pero os resultados dunha enquisa realizada en 2002 no País Vasco, comunidade onde máis se potenciou este tipo de asistencia, son tallantes: o 98% dos pacientes e a súa contorna repetirían a elección. Un dos argumentos máis expostos polos pacientes é o maior confort que teñen na súa propia casa. Así mesmo, a maioría dos pacientes acollidos a esta opción asistencial recalcan a posibilidade de solucionar calquera problema telefonicamente.

No pasado congreso de Hospitalización a domicilio, celebrado nel Escorial (Madrid) púxose de manifesto que, aínda que preto de 800 profesionais traballan nestas unidades, fano de forma e ritmo diferente dependendo da comunidade autónoma na que desenvolvan a súa actividade. Neste momento, o País Vasco, Galicia, Cataluña e Valencia son as comunidades que contan con máis unidades de Hospitalización a domicilio. As unidades de hospitalización en domicilio xurdiron fai 24 anos, primeiro en Madrid, Bilbao e máis tarde en Cantabria. O seu nacemento debe ser entendido, máis aló do custo económico asociado neses momentos, como una resposta a unha necesidade, o control do paciente ancián. Co paso dos anos diversos estudos demostraron que este tipo de atención é rendible, sobre todo si compárase cos custos asociados á hospitalización convencional.

Os expertos entenden que, debido ao envellecemento da poboación, os candidatos a esta opción asistencial irán en aumento, polo que será preciso potenciala desde os distintos sistemas de saúde.

Enfermidades máis comúns

Enfermidades máis comúns

A hospitalización en domicilio é posible sempre que o paciente estea ben diagnosticado, en situación estable dentro da súa enfermidade e non presente signos de evolución negativa do seu proceso médico ou cirúrxico. Tamén hai que determinar si a contorna é favorable, e si os coidadores poden asumir o reto que se lles expón: responsabilizarse da alimentación, hixiene e colaborar co equipo sanitario.

As principais patoloxías tratadas en domicilio son as reagudizaciones de procesos crónicos, como enfermidade pulmonar obstructiva crónica ou insuficiencia cardíaca. Do mesmo xeito, contrólanse enfermidades que requiren medicación intravenosa, feridas cirúrxicas de evolución tórpida, procesos en fase terminal como cancro e sida, ou o seguimento de enfermos neurológicos.

Desde o Hospital Marqués de Valdecilla (Santander) foron máis aló. Pioneiro neste tipo de asistencia, desenvolven hai uns anos un programa de atención a domicilio paira pacientes que recibiron autotrasplante de medula ósea. Estes casos requiren condicións extremas de illamento polo estado inmunodeprimido do paciente, polo que antes do transplante converten a súa habitación nunha cámara de illamento coma se dunha habitación do servizo de hematología tratásese. Os profesionais especializados correspondentes realizan un seguimento estrito do paciente.

Soidade Soto, enfermeira da unidade de Hospitalización en domicilio do Hospital Marqués de Valdecilla, explica que una unidade deste tipo está preparada paira dar cobertura ao enfermo as 24 horas do día, pero que o factor crave neste tipo de asistencia «é a familia». «Un enfermo, con independencia da súa idade, non pode optar á hospitalización en domicilio sen coidador», aclara. A razón é que se trata de pacientes con patoloxía aguda, pero estables.

As vantaxes que os expertos observan nos pacientes derivan principalmente da contorna, que «é fundamental». Nesa contorna non só xogan as condicións físicas, senón tamén as de carácter psicolóxico. O paciente recibe a atención nun ambiente que lle é familiar acompañado da súa propia familia. Do mesmo xeito, o feito de estar en casa induce a unha diminución de táxaa infeccións cruzadas a que estaría expostos nunha salga hospitalización convencional.

Evitar as infeccións hospitalarias

Evitar as infeccións hospitalarias

Una infección hospitalaria, coñecida como nosocomial, é aquela contraída por un paciente ingresado nun centro de saúde, en quen a infección non se manifestou nin estaba en período de incubación no momento do ingreso. Esta situación tamén pode afectar o persoal hospitalario. De feito, o profesional sanitario actúa como vector da infección intrahospitalaria.

A infección nosocomial dáse nos centros hospitalarios de todos os países, desenvolvidos ou non. Está definida como una das principais causas de morbilidad e mortalidade en pacientes ingresados. Segundo datos da Organización Mundial da Saúde (OMS) máis de 1,4 millóns de persoas en todo o mundo sofren complicacións no seu estado de saúde debido a infeccións contraídas no ambiente hospitalario.

As infeccións nosocomiales máis frecuentes danse en feridas cirúrxicas, vías respiratorias e urinarias. A OMS destaca que a maior prevalencia ocorre en unidades de coidados intensivos, de cirurxía e traumatología. Debido ao seu fráxil sistema inmunitario, as persoas de idade avanzada ou os nenos, pacientes con enfermidades concomitantes ou inmunodeprimidos, son os máis afectados. A isto hai que engadir outros factores que propician a infección, como son as técnicas invasivas, os procedementos médicos e a resistencia bacteriana.

Os mesmos antibióticos promoven a aparición de cepas de bacterias multirresistentes que poden chegar a ser endémicas do mesmo centro hospitalario. O uso xeneralizado de antimicrobianos paira tratamento ou prevención (mesmo administrados de forma tópica) é o principal factor determinante de resistencia. No entanto, existen microorganismos patógenos de gran virulencia, que causan infeccións sexan esporádicas ou endémicas do centro, independentemente do estado do hóspede (Legionella, Staphylococcus aureus ou Escherichia coli, entre outros).Una das alternativas que se están considerando paira reducir as taxas de infeccións hospitalarias son precisamente as hospitalizacións en domicilio. Grazas aos protocolos establecidos, ademais de maior confort e seguridade psicolóxica, o paciente pode evitar a presenza de microorganismos presentes nas salas de hospitalización convencionais.