Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Saúde e psicoloxía

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

A importancia da glicosa

Un grupo de investigadores sevillanos descobre o mecanismo polo que o cerebro controla os seus niveis de combustible

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Luns, 25deFebreirode2002

José López-Barneo e Ricardo Pardal traballan no Laboratorio de Investigacións Biomédicas do Departamento de Fisiología e do Hospital Universitario Virxe do Rocío da Universidade de Sevilla. O pasado martes, antes da súa publicación en papel, a revista “Nature Neuroscience” puña na rede informática o seu achado de células sensibles á glicosa na estrutura coñecida como “corpo carotídeo”. Que quere dicir isto e, sobre todo, que importancia ten?

A fisiología, a ciencia do funcionamento do corpo, dista moitísimo de ser unha ciencia acabada, quedan moitas lagoas por cruzar e gran cantidade de mecanismos por desentrañar. Pero, ao mesmo tempo, trátase dun conxunto de coñecementos inmenso e ben establecidos. Resulta, por tanto, moi difícil describir algo novo que sexa capaz de modificar os sólidos esquemas establecidos nos libros de texto que utilizan os alumnos. Estes investigadores sevillanos han conseguido unha fazaña deste tipo.

Loita contra o Parkinson

José López-Barneo é neurofisiólogo e, desde hai varios anos, investiga co seu equipo sobre o “corpo ou glomus carotídeo”. Que se esconde baixo este nome? Case todo o sangue que chega ao cerebro faio a partir de dúas grandes arterias do pescozo, as carótidas (dereita e esquerda). Preto da cabeza, cada carótida divídese en dúas grandes ramas. Unha destas, a carótida externa, leva sangue á beira da cara que lle corresponda; a outra, a carótida interna, rega a súa correspondente metade do cerebro. Pois ben, xusto no lugar onde a carótida primitiva divídese nas súas dúas ramas, atópase unha pequena estrutura nerviosa, sensorial: o corpo carotídeo.

Coñécese desde hai tempo que as células deste aparello son sensibles á cantidade de osíxeno que leva o sangue. Se hai pouco osíxeno, o que suporía que o cerebro podería verse en problemas, o corpo carotídeo envía poderosos sinais nerviosos aos centros respiratorios para que aumente a ventilación, respírese máis rápido. Agora, López-Barneo e Pardal demostraron que estas células tamén miden a cantidade de glicosa do sangue, a glucemia.

O interese dos sevillanos polo corpo carotídeo provén do seu afán de loitar contra o mal de Parkinson, a enfermidade neurodegenerativa caracterizada polos tremores involuntarios das extremidades. E resulta que as células desa estrutura nerviosa asociada ás carótidas producen “dopamina”, que é a sustancia química que falta no cerebro dos enfermos de Parkinson. López-Barneo e os seus pensaron que se tiñan unhas células produtoras de dopamina, fáciles de atopar (no pescozo) e que ademais están por partida dobre (á dereita e á esquerda), se cadra supuña un alivio para o Parkinson o autotrasplante dun dos corpos carotídeos desde o pescozo á oportuna zona do cerebro do enfermo.

Esta liña de investigación segue adiante e conta o profesor sevillano que xa realizaron, hai un tempo, uns poucos “transplantes experimentais a pacientes que nestes próximos meses van ser sometidos a unha revisión en Inglaterra para medir resultados”. Os investigadores móstranse moi satisfeitos polos resultados provisionais.

Estudo do metabolismo

Pero, está claro, para que todo funcione resulta imprescindible tratar de comprender coa maior profundidade posible a forma de actuar, o metabolismo, das células do corpo carotídeo. Canto máis se saiba, máis posibilidades hai de actuar de forma beneficiosa e máis seguridade haberá de que ese tipo de transplantes funcionará. Así que o equipo da Universidade de Sevilla estuda tamén con moita aplicación a fisiología das células do corpo carotídeo.

En primeiro lugar, o equipo desenvolveu fai un par de anos unha técnica experimental nova que lles permite manter vivas ás células do corpo carotídeo -extraído do corpo dunha rata- e medir os seus constantes fisiológicas. Con este modelo acaban de demostrar que estas células non só miden a cantidade de osíxeno que chegará ao cerebro, senón tamén a cantidade de glicosa, o alimento fundamental das neuronas.

Explica López-Barneo que é un descubrimento totalmente novo, con só unha “relativamente antiga suxestión previa por parte dun fisiólogo asturiano exiliado en Méjico por mor da Guerra Civil, o doutor Álvarez-Buylla. O que nós propomos é un mecanismo de control da glucemia descoñecido até agora”.

Coa diabetes

Como a glicosa é o combustible case exclusivo que mantén o funcionamento do sistema nervioso, a evolución proporcionou ao corpo cun complicadísimo mecanismo hormonal e nervioso de control da cantidade de glicosa en sangue. O azucre non pode baixar de determinados niveis porque se resente o cerebro, nin subir por encima doutros valores, porque resulta daniño.

Con todo, até agora non se coñecía o mecanismo de resposta rápida se se produce unha certa caída da cantidade de glicosa, unha hipoglucemia. E, ademais, lembra López-Barneo, “contra o que se adoita pensar, o cerebro aguanta mellor e máis tempo a hipoxia (a falta de osíxeno) que a hipoglucemia”.

O esquema proposto polo profesor sevillano resúmese en que as células do corpo carotídeo miden, no sangue que vai cara ao cerebro, a cantidade de glicosa. “Se esta é inferior á necesaria, o corpo carotídeo envía o sinal de alerta ao cerebro que, á súa vez, estimula ao sistema nervioso simpático e, como consecuencia, o fígado libera glicosa da que ten almacenada. Así, polo menos a curto prazo, recupérase o equilibrio”.

O descubrimento destes investigadores sevillanos ten importancia fisiológica: explica algo que non se coñecía e, por isto, vai ser digno de aparecer nos libros de texto. Pero tamén pode axudar a comprender certos fenómenos asociados coa diabetes.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións