Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Saúde e psicoloxía > Investigación médica

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

A polémica das próteses vasculares

As endoprótesis vasculares con fármacos, utilizadas no tratamento da enfermidade coronaria, seguen espertando controversia entre os científicos

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Mércores, 16deMaiode2007

Do cinco estudos publicados no New England Journal of Medicine (NEJM), catro deles, prospectivos e cunha rigorosa distribución aleatoria de pacientes, coinciden en que os stent farmacoactivos son similares aos stent metálicos convencionais en canto a diminución de risco de trombosis e mortalidade no paciente coronario. O quinto estudo, cun deseño menos rigoroso e sen distribución aleatoria de pacientes, conclúe, con todo, que se rexistran máis trombosis tardías cos farmacoactivos.

Curiosamente, nesa mesma edición do NEJM, a axencia federal estadounidense do medicamento (FDA) confirma a eficacia e seguridade dos stent farmacoactivos aínda precisando que son necesarios estudos a longo prazo e en todo tipo de pacientes para corroborar mellor a seguridade destes dispositivos. Datos estatísticos avalan que entre un 20% e un 30% dos stent metálicos convencionais provoca unha restenosis nos meses inmediatos á súa implantación, o que dá pé a que unha porcentaxe nada despreciable de pacientes deba someterse a unha nova revascularización por repetición de angina de peito. Aínda que expertos sinalan que a taxa de restenosis dun stent ao dez anos é aproximadamente dun 10%

En principio, a aparición de stent farmacoactivos daba por liquidado este inconveniente e facía alarde dunha mínima incidencia de restenosis. No entanto, no marco do Congreso Mundial de Cardiología celebrado o pasado setembro en Barcelona presentáronse diversos estudos que arroxaron sombras sobre estes materiais, suxerindo mesmo que a súa utilización podería asociarse a un incremento en canto a trombosis e mortalidade en comparación cos stent metálicos convencionais. Ante a alerta suscitada, a FDA convocou o pasado decembro a un panel de expertos para esclarecer a seguridade e eficacia dos stent farmacoactivos. As súas conclusións foron claras: se se utilizan ben, son máis efectivos e igual de seguros que os stent metálicos convencionais.

En clave española

A Sección de Hemodinámica e Cardiología Intervencionista da Sociedade Española de Cardiología (SEC) alega que non existen datos actuais de alarma sobre a seguridade destes dispositivos e que a información que existe ata este momento non demostra ningún aumento nin da trombosis nin da mortalidade en pacientes con stent farmacoactivos adecuadamente seleccionados. O SEC, con todo, profunda nos criterios de bo uso das endoprótesis vasculares e avoga por tres iniciativas que poden mellorar a eficacia e seguridade do tratamento.

«Os novos stent pretenden mellorar a accesibilidade a zonas moi intrincadas e difíciles de alcanzar»

Por unha banda, reclama a realización de estudos a máis longo prazo e con maior número de pacientes, posto que en enfermos con lesións complexas é difícil calcular a relación risco-beneficio. Nestes casos, puntualiza a Sociedade, a decisión final dependerá do cardiólogo intervencionista. A educación do paciente portador dun stent aparece, segundo o SEC, como outro factor crave na seguridade do tratamento. Para poder continuar o tratamento, arguméntase, parece indispensable mentalizar ao paciente que vai ter que ser tratado con dobre antiagregación plaquetaria durante 12 meses.

Tanto o paciente como o persoal asistencial (faise un chamamento especial a cirurxiáns e dentistas) deberán ser conscientes das consecuencias potencialmente perigosas que poden derivarse de interromper un tratamento sen consultar previamente co cardiólogo intervencionista. Doutra banda, o SEC desexa impartir unha educación sanitaria a todos os pacientes portadores de stent farmacoactivos e ás sociedades científicas doutras especialidades.

Defensores dos farmacoactivos

Unha taxa de restenosis en torno ao 5% encumbra aos stent liberadores de fármacos entre os progresos máis importantes da hemodinámica nos últimos anos.
Martin B. Leon, da Universidade de Columbia (Nova York), cínguese aos resultados do Endeavor II, un ensaio a dobre cego con distribución aleatoria de 1.197 pacientes en 72 centros de 17 países. «Os datos que se desprenden do angiograma de control demostran que o stent liberador de fármacos pode reducir a restenosis ata nun 71% máis que o stent metálico».

O fármaco liberado polo stent usado neste estudo foi un análogo da rapamicina, antibiótico con potente actividade inmunosupresora, capaz de bloquear a función da proteína mTOR (diana da rapamicina nos mamíferos) e evitar o proceso de división celular. O fármaco chega directamente á parede arterial. Segundo as conclusións do Endeavor II, ao nove meses da implantación da endoprótesis o 95% dos pacientes non necesitou nin tratamento coadyuvante, nin revascularización.

Así mesmo, os resultados revelaron unha taxa de trombosis de só un 0,5% aos 30 días. O investigador da Universidade de Columbia matiza, con todo, que os análogos de rapamicina dan renome á chamada «segunda xeración» dos stent activos. Leon subliña que as principais diferenzas coa «primeira xeración» teñen que ver con cuestións de deseño e biocompatibilidad. «Os novos stent pretenden, entre outras cousas, mellorar a accesibilidade a zonas complicadas da árbore coronaria, posto que existen zonas moi intrincadas e difíciles de alcanzar».

O experto informa que se están investigando novos materiais biolóxicos para que o organismo reaccione mellor, reducindo a taxa de inflamación e o risco de trombosis. Ian Meredith (Melbourne, Australia) refúxiase nos resultados do estudo AusDiab, que obtivo unha taxa de revascularización en pacientes diabéticos (particularmente propensos ás reoclusiones) do 7,6%.

HISTORIA DA ENDOPRÓTESIS VASCULAR

Img
Charles Thomas Stent, un dentista inglés do século XIX, patentou unha masa resinosa de natureza plástica coa que obter moldes para dentaduras. Desde entón, boa parte das próteses de natureza plástica aplicadas ao medicamento acabaron levando o seu nome. Con todo, o material de que están fabricadas as endoprótesis hoxe usadas en cardiología con finalidade angioplástica nada ten que ver co daquel invento. A palabra stent designa na actualidade unha endoprótesis destinada a facilitar a anastomosis, unión entre dous vasos sanguíneos.

Desde a súa comercialización na década pasada, estas próteses foron obxecto de polémica pola súa efectividade á hora de evitar a reoclusión arterial, en comparación coa de tratamentos farmacolóxicos antiplaquetarios ou anticoagulantes. Unha das vantaxes destes mecanismos é a capacidade de actuar en vasos de moi reducido calibre. En EEUU, a compañía Guidant deseñou fai un lustro un stent particularmente pensado para os vasos pequenos, como alternativa de elección fronte a arterioesclerosis coronaria. Fabricado con cobalto de cromo, o seu éxito non só radica na súa función física senón tamén química.

Os stent revestidos de fármacos inmunosupresores como sirolimus ou paclitaxel presentan taxas de episodios cardíacos graves e reestenosis moi inferiores ás de stent convencionais de metal puro. No 2004, un metanálisis de 11 estudos publicados evidenciou que os stent recubertos de fármaco teñen maiores beneficios que os convencionais e conseguen unha maior redución na necesidade de revascularizaciones. A explicación non é outra que a aparición de fenómenos de proliferación celular na parede arterial coronaria como resposta á invasión dun corpo estraño, algo que en determinados casos podía chegar a ocluir a arteria, que é xusto o que se tenta evitar cos stent.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións