Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

A saúde do propietario de mascotas exóticas

Os amantes destes animais non sempre son conscientes de que poden entrañar riscos para a saúde humana
Por Clara Bassi 24 de Xullo de 2008
Img huron
Imagen: Camille Martin

A pesar de que non é moi habitual, cabe a posibilidade de que as mascotas exóticas contaxien ás persoas certas enfermidades. Por esta razón, propietarios e deben coñecer cales son eses posibles riscos e seguir as medidas hixiénicas e de precaución que recomendan os especialistas.

No verán moitas persoas viaxan a destinos afastados e regresan ás súas casas cun souvenir moi especial: unha mascota exótica. Talvez sexa unha cría de crocodilo ou caimán, un hurón ou unha tartaruga africana. Sexa cal for o animal elixido e a súa orixe, os seus donos e convivientes deben coñecer os riscos que poden levar para a súa saúde, a fin de poder evitalos. As enfermidades que transmiten os animais aos humanos, sexan exóticos ou domésticos, chámanse zoonosis.

É raro que as persoas que conviven con animais contráianas, aínda que a posibilidade existe. “Para que unha persoa contraia unha zoonosis ten que estar baixa de defensas ou inmunodeprimida -por unha enfermidade importante como a sida, o cancro ou algún tipo de leucemia-, ser nenos ou anciáns”, precisa Gemma Alfonso, especialista en animais exóticos nun centro veterinario de referencia, o Hospital Salga Gorón, de Sitges (Barcelona).

Pero, cales son as enfermidades que poden transmitir as mascotas exóticas ao ser humano? Segundo informa Alfonso, varían por grupos de especies (aves, réptiles, mamíferos e roedores).

A psitacosis dos papagaios

Cada vez son máis os amantes dos animais que se fan cunha ave. Nas consultas veterinarias vese unha maior variedade de paxaros: desde clásicos canarios e periquitos a l grandes papagaios, como os guacamayos ou o yako, un papagaio gris africano capaz de falar e cuxo nome científico é “Psittacus erithacus”; os agapornis, que sempre van en parellas; as cotorras, que proliferan nas palmeiras en pleno centro de cidades mediterráneas, como Barcelona, e que algúns capturan e levan aos seus domicilios.

Lavarse moi ben as mans despois de manipular as gaiolas dos animais unha medida fundamental para evitar calquera infección
O atractivo e agarimo que os seus donos senten por estas aves -algúns chegan a bicarlles, explica Alfonso- non debe facerlles perder a perspectiva de que son animais e que poden transmitir unhas bacterias chamadas clamidias. Unha das infeccións que provocan é a psitacosis. Nos humanos, a psitacosis dos papagaios denomínase o pulmón do coidador de aves e os seus síntomas son febre, dor de cabeza, calafríos e nalgúns casos, pneumonía.

Alfonso insiste en que este tipo de contagios é raro, con todo, cando se producen poden ser graves. De feito, o primeiro transplante de pulmón con éxito en España, coordinado por Ferran Morell, hoxe xefe do Servizo de Pneumoloxía do Hospital Vall d’Hebron, de Barcelona, practicóuselle a unha paciente nova que desenvolveu o pulmón de coidador de aves, porque tiña unha cotorra no seu domicilio.

Por estas razóns, os coidadores de aves exóticas nos domicilios deben ser moi coidadosos ao limpar as gaiolas, onde o material de desfeito dos paxaros pode estar contaminado pola bacteria que produce a psitacosis, a “Chlamydia psittaci”. Lavarse moi ben as mans despois de manipular é unha medida fundamental para evitar a infección, destacou Alfonso.

Hurones, á espreita coa rabia

Os hurones, da familia dos mustélidos -un tipo de mamífero-, son unha das mascotas que se puxo máis de moda nos últimos anos. Os seus donos sácanas de paseo con colar e arnés coma se fósense un can máis, pero non o son. O aconsellable é adquirilos cando son moi pequenos, con dous meses e medio ou tres como moito, xa que a esa temperá idade habitúanse moi facilmente ás persoas. En cambio, cando xa son adultos é moi difícil adoitalos a convivir co ser humano e tenden a morder.

Outro aspecto que é moi importante no caso dos hurones é cerciorarse da súa orixe, xa que os provenientes de certos países poden ser portadores da rabia, infección que pode transmitirse ás persoas a través dunha mordedura. No caso de España, os hurones que se venden están ben controlados e non teñen enfermidades contaxiosas, segundo Alfonso.

Os réptiles, portadores de salmonella

Os réptiles tamén forman parte do repertorio de mascotas exóticas que se adoptan nos fogares: camaleones, iguanas, serpes (maioritariamente pitón) e as tartarugas de Florida (algunhas coas orellas vermellas e outras amarelas) son algunhas das especies que máis ven nas consultas veterinarias. A venda de serpes venenosas está prohibida, polo que os seus donos, de entrada, non teñen que preocuparse de mordeduras venenosas.

En cambio, deben ser máis precavidos con outros animais, como as tartarugas de Florida, en aparencia menos agresivas, si que poden mordelos. Estas tartarugas aliméntanse de penso e de carne, pero é importante saber que a maior cantidade de carne, máis agresivas vólvense. Os expertos recomendan que a súa alimentación se base en penso e que a carne sexa unicamente un suplemento. En canto ás iguanas, en épocas de celo vólvense máis territoriais e tenden a morder, aínda que non adoitan facelo a menos que sentan ameazadas, ao collelas ou tocalas.

No caso de caimanes e crocodilos, que se compran tras unhas vacacións nun destino exótico, moitas veces non se calcula que acaban adquirindo un tamaño considerable e que poden tornarse agresivos cando non comen ou comen de forma insuficiente, detalla Alfonso.

Un aspecto que os propietarios dos réptiles ou convivientes deben ter en conta é que son portadores de Salmonella “”, unha bacteria ben coñecida pola poboación xa que, no verán, as altas temperaturas favorecen a súa aparición nos alimentos que, cando se consomen, poden provocar diarrea, febre e vómitos. A pesar de que os réptiles non enferman, son portadores desta bacteria e poden transmitila ás persoas ao tocar as feces. Para evitar o contaxio, é fundamental lembrar e aplicar a norma básica do lavado de mans cada vez que se limpan os seus espazos, insiste a veterinaria.

Os coellos e o “Encephalitozoon cuniculi”

O coello non é estritamente o que podería considerarse unha mascota exótica, pero o certo é que, cada vez máis, este animal sae das granxas para instalarse nos fogares. E estes simpáticos animais, que tenden a confundirse cos roedores cando en realidade son mamíferos, poden ser portadores dun parásito. Trátase do “Encephalitozoon cunicul”, que lles causa problemas neurológicos, e que pode transmitirse a persoas co sistema inmunológico débil, como os enfermos de sida, aclara Alfonso. Os síntomas desta zoonosis en humanos son moi variados: desde vómitos a diarreas, dor de cabeza ou febre.

PARÁSITOS INTESTINAIS E LAVADO DE MANS

Img nina gato1Un problema común dos animais de todas as especies, sexan aves, réptiles, mamíferos (hurones e coellos) ou roedores (como cobaias e hámsters), son os vermes intestinais. Hai moitas clases de parásitos que se poden transmitir ás persoas cando non se observan as medidas preventivas e hixiénicas aconselladas, entre as cales o lavado de mans é fundamental.

A veterinaria Gemma Alfonso explica que, por norma xeral, a medida de hixiene que deben aplicar os propietarios e convivientes de animais exóticos é lavarse as mans sempre despois de limpar as gaiolas, xa que é fácil tocar os excrementos. A pesar de que os adultos adoitan ser plenamente conscientes desta norma básica, non ocorre o mesmo cos nenos. Por iso é polo que os pais deban permanecer vixiantes ante este tipo de condutas arriscadas, advertiu Alfonso.

Xunto ao lavado de mans, outras das medidas recomendadas aos propietarios é que os leven, polo menos dous ou tres veces ao ano, á consulta veterinaria para realizar unha revisión e desparasitarlos.