Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Saúde e psicoloxía > Atención sanitaria

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

A vida despois de coidados intensivos

O envellecemento da poboación fai que o ingreso nas unidades de coidados intensivos sexa cada vez máis habitual

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Domingo, 01deMarzode2009

Un estudo publicado pola revista “Intensive Care Medicine” determina que o ingreso dos anciáns en unidades de coidados intensivos debe levar a cabo máis en función da súa autonomía e calidade de vida que da gravidade da patoloxía subxacente.

O progresivo envellecemento da poboación fai que o ingreso nas unidades de coidados intensivos (UCI) sexa cada vez máis frecuente e acapare máis recursos humanos e asistenciais. Non faltan ocasións nas que médicos ou familiares de anciáns consideran a gravidade do seu estado ou a mesma idade como un factor condicionante de ingreso. Con todo, un estudo recente demostra que a eficacia dunha UCI é sempre maior en virtude da autonomía e a calidade de vida do paciente, con independencia doutros factores.

O estudo, levado a cabo por un equipo do Hospital Clínic de Barcelona e publicado na revista “Intensive Care Medicine”, analizou a mortalidade en persoas maiores de 65 anos sas e cunha vida independente, tras ser hospitalizadas na UCI por accidente ou enfermidade. “Os resultados demostran que a autonomía funcional en actividades instrumentais e a calidade de vida previa ao ingreso son determinantes da súa supervivencia a longo prazo”, explican os geriatras Alfons López Soto e Emilio Sacanella, para quen a autonomía funcional (actividades básicas e instrumentais) e a calidade de vida que os anciáns manteñen con anterioridade ao ingreso “son máis importantes que a idade para identificar aqueles pacientes con maiores probabilidades de supervivencia”.

Anciáns exemplares

No estudo participaron 230 anciáns, seleccionados de maneira prospectiva, que antes do ingreso vivían no seu domicilio e levaban unha vida independente, sen alteracións cognitivas. “levou a cabo un seguimento durante a súa estancia no hospital e ata 18 meses despois de ser dados de alta, a fin de coñecer a incidencia de mortalidade a curto e longo prazo, e comprobamos que mesmo nestes pacientes sans a admisión non electiva na UCI asóciase cunha elevada mortalidade a longo prazo, que ascende ata un 55%”, explican os especialistas.

Os anciáns teñen, a igual grao de enfermidade, unha resposta na UCI comparable á dos pacientes máis novos

Aínda que a curto prazo a mortalidade relaciónese coa gravidade da enfermidade aguda que motivou o ingreso, os autores do estudo acharon que, a longo prazo, os factores predictivos máis importantes son a autonomía funcional en actividades cotiás como a capacidade de cociñar, administrar as propias contas ou utilizar o transporte público como medio de transporte, e a calidade de vida (grao de satisfacción); mentres que a idade non parece ter un papel relevante en absoluto.

Retos de futuro

“Identificar que pacientes anciáns teñen as mellores expectativas de supervivencia con boa calidade de vida tras un ingreso na UCI é agora un reto de face ao futuro” recalcan os dous expertos, “abrigo, cando o envellecemento da poboación, entre outros factores, fai que o ingreso de anciáns na UCI sexa cada vez máis frecuente e a dispoñibilidade de recursos económicos máis limitada”. Neste sentido, os elementos de valoración xeriátrica da función cognitiva, o estado físico e a vida social, aplicando escalas cuantitativas, poden ter segundo os especialistas un papel relevante.

Outro reto pendente é a protocolización, baseada en argumentos éticos, do tratamento ás persoas máis anciás e a chamada “limitación do esforzo terapéutico”, LET, cuestión que fai referencia a retirar ou non iniciar un determinado tratamento polo que non se vaian a xerar os beneficios necesarios para o paciente. No caso de persoas maiores de 65 anos, a idade pode ser considerada aínda como un factor relevante para limitar o esforzo terapéutico, no entanto, “ante a dúbida, debemos barallar todos os recursos necesarios na atención a un sector poboacional que vai en aumento”.

Estudos observacionales como o citado teñen por obxectivo ofrecer ferramentas que axuden a mellorar a calidade de vida dos pacientes anciáns despois de ser dados de alta dunha UCI.

A visión do intensivista

Cornel C. Sieber (Alemaña) asegura que os anciáns teñen, a igual grao de enfermidade, unha resposta na UCI comparable á dos pacientes máis novos.
Dos pacientes octoxenarios que no 2005 pasaron pola UCI que dirixe este intensivista, “o 53% vive aínda na súa casa e un 23% faino nun centro xeriátrico”.
Desde o punto de vista económico, Sieber corroborou que “os pacientes adoitan consumir moitos máis recursos no último mes de vida e, sobre todo, nas últimas dúas semanas”.

Postos a calcular, o intensivista asegura que un día de internamento nunha UCI custa ao redor de 2.000 euros, pero subliña que o medicamento debe poder brindar sempre a adecuada atención paliativa aos pacientes, e reivindica a importancia e a necesidade de que os anciáns poidan expor legalmente as súas directrices anticipadas ou testamento vital. De todos os pacientes que ingresan nunha UCI, os anciáns representan dous terzos do total, e algo menos dun terzo faino cunha idade de máis de 70 anos.

Para o intensivista noruegués Ingvild Saltvedt, do St. Olavs University Hospital, é a propia atención na UCI a que posibilita que pacientes anciáns eviten a morte e véxanse capaces de regresar a vivir nas súas casas. En cambio, a italiana Anette H. Ranhoff sostén que hai patoloxías nas que o ingreso de pacientes anciáns na UCI non require discusión, e outras nas que é perfectamente discutible: “os pacientes cunha síndrome coronaria agudo requiren angioplastia primaria urxente; os pacientes con ictus, pola contra, poden evolucionar perfectamente con trombolisis en unidades de ictus, mesmo diminuír así o seu ingreso hospitalario e mellorar os resultados clínicos; para os pacientes con insuficiencia respiratoria, a evidencia demostra así mesmo que o tratamento non invasivo diminúe a mortalidade e poden volver antes a casa”.

Os pacientes delirantes, cunha mala función cognitiva, teñen comprometida a súa supervivencia e adoitan dar pé a unha mala recuperación tras o ingreso en UCI.
A intensivista suíza Dina Zekry refírese precisamente aos pacientes anciáns con demencia (enfermidade de Alzheimer ) para alertar de que teñen un risco de morte tres veces maior que os pacientes sen enfermidade de Alzheimer, e que a principal causa de morte nestes anciáns son as infeccións respiratorias (pneumonías). Zekry destaca, así mesmo, que o ingreso hospitalario en UCI máis habitual de pacientes con Alzheimer adoita ser por caídas ou por depresión (36%), moi por encima de anciáns de igual idade sen demencia (17%).

MACROESTUDIO ITALIANO

Img
Os intensivistas italianos decidiron tomar moi en serio esta localización de pacientes anciáns en UCI e levaron a cabo unha revisión exhaustiva de máis de 107.000 historias clínicas de pacientes adultos admitidos a unha UCI en 150 hospitais de todo o país. O obxectivo é establecer os criterios de admisión a este nivel de complexidade e sentar uns elementos de xuízo para a toma de decisións, elaboración de protocolos e perspectivas de desenlace final pata este tipo de pacientes.

O equipo de Antonio Galzerano deixou sentado tras esta revisión que os criterios de internación adoitan ser máis claros desde o punto de vista clínico que desde a perspectiva bioética ou que a toma de decisións bioéticas involucra unha serie de elementos de moi diversa orde que teñen unha maior complexidade nos anciáns (admitindo que a revisión da bibliografía médica respecto diso é controvertida á hora de asignar determinadas condutas médicas en función da idade do paciente).

Ademais, da revisión tamén se desprende que a idade si é un factor de risco independente de mortalidade a curto prazo, que a gravidade da enfermidade que motivou o ingreso en UCI é un factor de risco de mortalidade que se ha de ter en conta a longo prazo e que a utilización de ventilación mecánica en pacientes de máis de 75 anos é un factor de risco de mortalidade adicional. Así, á vista dos datos, o experto insiste que “a idade do paciente non adoita ser un factor determinante para a definición dos criterios de inclusión, tratamento ou exclusión dunha UCI”.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións