Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Saúde e psicoloxía > Atención sanitaria

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Actualización en saúde laboral

O 64% das enfermidades laborais en España non se catalogan como tales, segundo extráese do Informe de Saúde Laboral 2006

O Informe de Saúde Laboral 2006 trae unha boa noticia: as mortes por accidentes de traballo entre 1994 e 2004 diminuíron. Pero tamén revela sombras, como o descoñecemento acerca das enfermidades laborais, que fai que o 64% dos casos deste tipo de doenzas non se rexistren como tales. Tamén chama a atención o informe sobre a alta taxa de temporalidade en España, que non diminuíu nos últimos anos e que é importante porque o maior número de lesións, mortais ou non, por accidentes de traballo prodúcense en mozos, mulleres e inmigrantes que ocupan postos cualificados temporais sen preparación.

O Informe de Saúde Laboral 2006 foi elaborado polo Observatorio de Saúde Laboral, no que colaboran a Unión de Mutuas, o Instituto Sindical de Traballo, Ambiente e Saúde e a Universidade Pompeu Fabra. O documento nútrese de dous traballos previos realizados en 2001 e 2004. Os autores expresan a súa intención de actualizalo periodicamente porque o seu valor, sinalan, reside en mostrar a evolución dos datos. Estes extraéronse de documentos oficiais como a enquisa de Eurostat Labour Force Survey Eurostat; a Enquisa de Conxuntura Laboral do Ministerio de Traballo e Asuntos Sociais ou a Enquisa Poboación Activa e o Padrón Municipal, do Instituto Nacional de Estatística, entre outros.

O estudo parte dunha análise da evolución do mercado laboral en España: a industria perde postos de traballo temporais, mentres que o sector servizos crece -o que máis- con traballadores tanto indefinidos como temporais. A construción tamén gaña traballadores, pero sobre todo temporais. O balance final é unha taxa de temporalidade mantida entre 1996 e 2005 de máis do 32%. Este é un dos trazos distintivos do mercado laboral español: a taxa de temporalidade media na Europa da 15 rolda o 13%. En canto ao tipo de traballador temporal en España, é sobre todo menor de 25 anos (home ou muller).

Temporalidade e mortalidade

A alta temporalidade é unha característica relevante porque se relaciona cunha maior sinistralidade laboral. Sobre as lesións mortais o informe sinala que «continúan sendo ata dúas veces e media máis elevadas entre traballadores temporais que entre os que posúen un contrato indefinido». No entanto, hai unha diminución nas incidencias de ambos os grupos desde 1994 ata 2004. Así, a taxa de lesións mortais por 100.000 traballadores en 1994 era de 13 entre os temporais e de 5 entre os indefinidos, mentres que en 2004 foi de 8 e 3 respectivamente.

As lesións mortais prodúcense sobre todo por accidentes mecánicos (4 por 100.000 traballadores en 2004), aínda que para os autores é «rechamante» o pequeno número (non chega ao 0,1 por 100.000 traballadores) de mortes por sobreesfuerzos. As lesións non mortais, en cambio, mantivéronse estables no mesmo período tanto entre os traballadores indefinidos como entre os temporais, cun detalle positivo: as lesións aumentaron entre os temporais ata o ano 2000, en que se investiu a tendencia. Trátase sobre todo de lesións mecánicas (30 por 100.000 traballadores en 2004) e por sobreesfuerzo (20 por 100.000 traballadores en 2004).

España encabeza a UE en lesións laborais non mortais, dato relacionado coa alta temporalidade no emprego

O informe estrutura estes datos tamén por idades e distribución xeográfica. Así, obsérvase que mentres que o grupo con máis taxa de lesións mortais é o de traballadores maiores de 55 anos, son os menores de 25 os que, con diferenza, máis sofren lesións non mortais. Por razóns que o informe non aclara, aínda que recomenda a súa investigación, as maiores incidencias de lesións mortais danse no noroeste de España. No extremo oposto están Madrid; a rexión mediterránea -menos Murcia-, Baleares e Canarias.

En relación ao resto de países europeos, e a pesar da diminución dos últimos anos, a taxa de accidentes laborais por 100.000 traballadores en España seguía, en 2003, por encima da media da Unión Europea (UE). Se nas lesións mortais a media europea roldou en 2003 o 3,5%, en España superou o 5%, só por detrás de Portugal, Austria e Italia. En canto ás lesións non mortais, España está á cabeza da UE.

Enfermidades descoñecidas

«As enfermidades profesionais continúan sendo unha realidade pouco e mal coñecida en España debido ás deficiencias na súa detección e declaración», sinalan os autores. O feito de que estas deficiencias non sexan iguais en todas as rexións podería explicar, por exemplo, a alta incidencia en Navarra. Nesta comunidade, interprétase no informe, simplemente diagnostícase mellor. Por iso os autores baseáronse nos estudos sobre enfermidades laborais realizados en Navarra, ademais de en outros países da contorna (Canadá, Finlandia e Reino Unido), para estimar que a poboación ocupada en España en 2004 sufriu 80.000 novos casos de enfermidades relacionadas co traballo.

Foron sobre todo enfermidades osteomusculares (28.000 casos novos anuais, máis dun terzo da incidencia total de enfermidades atribuíbles ao traballo); enfermidades da pel (11.000 casos, un 14% da incidencia); e perdas de audición por ruído (10.000 casos cun 13%). As enfermidades respiratorias e as alteracións mentais aparecen tamén de maneira destacada (máis de 8.000 e preto de 7.500 casos novos, respectivamente). Con todo, «as estatísticas oficiais de enfermidades profesionais rexistraron en 2004 un total de 28.728 casos novos diagnosticados», sinala o informe.

O que significa que o 64% das enfermidades de orixe laboral está sen diagnosticar. Os autores seguiron a mesma metodoloxía ao analizar a mortalidade atribuíble ao traballo. En función de estudos realizados noutros países (Finlandia) estiman que en 2004 producíronse 16.000 por causa laboral. Mortes atribuíbles na súa maioría ao cancro laboral (preto de 9.500 mortes) e enfermidades cardiovasculares (3.500 mortes totais). En contraste con esta estimación, as estatísticas oficiais só rexistraron en 2004 dúas mortes por enfermidades profesionais.

RECOMENDACIÓNS

Img
Entre as recomendacións que emite o Informe de Saúde Laboral 2006 está considerar unha prioridade nas políticas de seguridade e saúde no traballo a mulleres, novas e inmigrantes, especialmente se ocupan postos manuais sen cualificación. A prevención das lesións mortais por accidentes de traballo debe estar orientada sobre todo a traballadores maiores de 55 anos e, por sectores, a construción e os servizos deben ser os de maior preocupación á hora de previr as lesións non mortais que cursan con baixa.

O informe reza que precisa mellora urxente a detección e notificación das enfermidades profesionais, «como un primeiro paso para poder avaliar as intervencións preventivas fronte aos riscos laborais», explica o Informe. Así mesmo, engade que hai que investigar a razón da distribución por Comunidades Autónomas da incidencia de lesións por accidentes de traballo.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións