Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Saúde e psicoloxía > Psicoloxía e saúde mental

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Actualización en saúde mental

Os especialistas destacan a prevención como medida para diminuír a taxa de mortes por suicidio relacionados con enfermidade mental

Img dmsm portada

O Día Mundial da Saúde Mental, celebrado o pasado 10 de outubro, tivo como tema central o suicidio, causa destacada de moitas mortes prematuras e prevenibles. A finalidade é sensibilizar á poboación e reducir os riscos porque, a miúdo, é o resultado de non diagnosticar e tratar unha enfermidade mental grave.

ImgImagen: Zirats Muniozguren

O Día Mundial da Saúde Mental é unha iniciativa da Federación Mundial de Saúde Mental e, este ano, foi apoiado pola Asociación Internacional para a Prevención do Suicidio en colaboración con outra ONG e co copatrocino da Organización Mundial da Saúde (OMS). O 10 de outubro, os servizos da saúde mental, profesionais, pacientes e familiares xunto coas asociacións cívicas relacionadas agrupáronse en máis de 100 países para realizar actividades de sensibilización. Con iso, queren chamar a atención do público xeral, os profesionais de atención primaria, os funcionarios de saúde pública e os encargados de formular as políticas sanitarias.

Na campaña combínanse estratexias de educación e promoción con miras a ampliar a comprensión das persoas que padecen enfermidades mentais e mellorar as actitudes do público cara a elas. O obxecto é incitar aos funcionarios gobernamentais a redobrar os esforzos necesarios para destinar máis recursos ao recoñecemento e tratamento temperán dos problemas de saúde mental.

O suicidio, tema central

A OMS advirte que o suicidio causa máis mortes ao ano que as guerras e os homicidios. Calcúlase que entre 20 e 60 millóns de persoas tentan suicidarse cada ano, dos cales, un millón conségueno. Estímase que, probablemente, esta cifra está subestimada polo número de casos que non se recollen. Máis do 90% dos casos están relacionados con trastornos mentais como a depresión, a esquizofrenia e o alcoholismo. «Demasiado a miúdo, o suicidio representa a consecuencia tráxica dun erro no diagnóstico e tratamento dunha enfermidade mental grave», considera o director xeral en funcións da OMS, o noruegués Anders Nordström, quen afirma tamén que «as mortes por suicidio e os factores que poden conducir a elas distan moito de recibir suficiente atención e o problema require unha resposta global da saúde pública».

Unha correcta abordaxe das enfermidades mentais reduciría a taxa de suicidios

Nos últimos 45 anos as taxas de suicidio incrementáronse en todo o mundo, sen ter en conta ás tentativas que son 20 veces máis frecuentes que os actos consumados. A incidencia do suicidio como causa de morte varía segundo os distintos países e culturas, oscilando entre o 0.2% en África ao 2.6% nas rexións do leste do Pacífico. As cifras tamén varían segundo a franxa de idade; en China é a primeira causa de morte entre as persoas de 15 a 35 anos e, en Europa, é a segunda neste grupo de idade. E un dato a ter en conta: as taxas de suicidio incrementáronse entre os anciáns.

A inxestión de pesticidas é un dos mecanismos máis habituais de suicidio: aproximadamente un terzo dos casos están causados por este tipo de sustancia, estimándose que cada ano hai tres millóns de envelenamentos co resultado de 250.000 mortes. Particularmente frecuente en zonas rurais, en especial nalgúns países asiáticos, onde se estima que na última década entre o 60% ao 90% dos suicidios producíronse por inxesta de pesticidas.

É evidente que unha correcta abordaxe dos problemas de depresión e outras enfermidades mentais pode reducir a taxa de suicidios. As estratexias que limitan o acceso a métodos comúns usados para autolesionarse, como os pesticidas, medicamentos e armas de fogo, tamén se demostraron efectivas para reducir o número de casos. No entanto, é necesario adoptar medidas a outros niveis como, segundo sinalou a OMS, a necesidade de formar a máis expertos, aumentar o número de centros especializados e a implicación de toda a poboación para axudar a reducir o número de persoas que tratan de resolver os seus problemas con comportamentos suicidas.
O estigma da enfermidade mental

Neste momento, 450 millóns de persoas no mundo padecen enfermidades neurológicas e mentais, así como trastornos de conduta nos que, a pesar de que se dispón do coñecemento e de tratamentos efectivos, a abordaxe terapéutica é insuficiente. Un estudo recente efectuado en 14 países mostraba que, en países desenvolvidos, aproximadamente o 80% dos casos de enfermidades mentais graves non recibían tratamento durante o primeiro ano. Do estudo conclúese que é preciso que os enfoques de saúde pública fagan fincapé na erradicación do estigma e a discriminación persistente que, desde sempre, rodearon ás enfermidades mentais e o suicidio, a fin de que quen necesitan axuda gocen de máis posibilidades de acudir en busca de tratamento e apoio nas primeiras etapas da súa enfermidade.

Para evitar estas deficiencias, as políticas de saúde mental deberían estar ben integradas dentro do sistema sanitario, promocionando a saúde mental, con intervencións no ámbito da saúde primaria que promovan os coidados na comunidade como punto crave. Unha das mellores formas de reducir o efecto desastroso do suicidio é atender, na contorna comunitaria, os trastornos mentais estreitamente vinculados a el. O feito de que o tema da campaña do Día Mundial da Saúde Mental deste ano centrouse nas enfermidades mentais e o suicidio transmite unha mensaxe poderosa que contrarresta a percepción popular de que son un problema sanitario secundario e que poden esperar a que se resolvan outros problemas asistenciais máis urxentes. Sen o debido tratamento, estas enfermidades poden ser mortais e, por tanto, hai que concederlles unha importancia capital.

UN DE CADA DEZ ESPAÑOIS PADECE DEPRESIÓN

ImgImagen: Ewanr / Flickr
Ao redor de catro millóns de españois, preto do 10 por cento da poboación, padece depresión. «Con todo, case a metade dos pacientes están sen diagnosticar e dos que o están, só un de cada catro son adecuadamente tratados», segundo manifestou Jerónimo Sainz, vicepresidente da Sociedade Española de Psiquiatría, con motivo da celebración do Día Europeo da Depresión o pasado 5 de outubro. O paradoxo é que existen medios para tratar a enfermidade, como «os tratamentos con antidepresivos que alcanzan unha eficacia en torno ao 70 por cento. É unha enfermidade que se pode curar», engade o experto.

Entre as razóns desta falta de diagnóstico, o psiquiatra apunta que «moitas veces o propio suxeito non ten conciencia de que estea a padecer unha depresión e atribúe as súas padecimientos a outras causas». Por este motivo, Sainz destaca a importancia de «a Atención Primaria como punto crítico» para chegar ao diagnóstico e tratamento destes pacientes. Con motivo do Día Europeo da Depresión, levouse a cabo unha campaña de sensibilización que se desenvolve baixo a lema Deixar de velo todo negro é posible, na que se distribuíron folletos informativos acerca da depresión entre usuarios e médicos de familia de todos os centros de saúde primaria españois.

O obxectivo é conseguir unha maior concienciación social sobre o impacto desta enfermidade e lograr que se destinen máis recursos para unha correcta abordaxe dos afectados e as súas familias. Os expertos destacan o custo social que representa esta enfermidade, xa que aos gastos directos de asistencia sanitaria e farmacéutica hai que engadir a repercusión laboral e económica por días de ausencia. En concreto, un recente estudo europeo cifra a súa contía ao redor do 10 por cento do PIB dos países europeos.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións