Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Saúde e psicoloxía > Prevención

Este artículo ha sido traducido por un sistema de traducción automática. Más información, aquí.

“Algúns aproveitan o medo para coarnos mil patrañas que non serven para nada”

Marián García, doutora en Farmacia, divulgadora sanitaria e profesora no grao de Nutrición da Universidade Isabel I

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Luns, 15 de Xuño de 2020

Marián García é, probablemente, a boticaria máis coñecida de España. Non só polos veciños que a viron crecer en Belmonte (Conca), na farmacia dos seus pais; polos seus compañeiros da Universidade Complutense de Madrid, onde se doctoró en Farmacia; ou polos seus alumnos na Universidade Isabel I, onde é profesora no grao de Nutrición; senón polos millóns de persoas que a reciben con gusto nas súas casas a través de diversos medios de comunicación e redes sociais. Divulgadora sanitaria, creadora dun exitoso (e premiado) blogue de saúde e autora de catro libros (o último deles, gratuíto), conversa connosco sobre verdades, mentiras e dúbidas en tempos de medo e pandemia.

O seu último libro, ‘123 preguntas sobre coronavirus’, saíu á luz en metade da crise sanitaria, listo para descargar de maneira gratuíta. Que lle motivou a escribilo e lanzalo desa maneira?

Tres días antes do Día do Libro deime conta de que, dadas as circunstancias, non me apetecía demasiado facer “promo” dos meus libros anteriores. Digamos que en metade da pandemia non tiña corpo para falar de “xamón de york” nin de “mocos radioactivos”. Arantxa Castaño, my partner in crime en toda esta historia, insistíame moito en que algo había que facer. Tanto me insistiu que ao final lle dixen: “Sabes que? Que o imos a celebrar escribindo un libro. Imos recompilar toda a info que publicamos en redes desde o mes de xaneiro sobre coronavirus. E ímolo a publicar gratuitamente para que poida chegar a todo o mundo”. E como Arantxa é outro ser quijotesco, deume o si quero e fixémolo.

Chegou a moita xente?

O resultado son máis de 150.000 descargas directas ás que hai que sumar as veces que se reenviou por WhatsApp, do que non temos rastrexabilidade. Se por cada descarga o libro reenviouse a un sete persoas (algo que non é disparatado tendo en conta a cantidade de xente que hai en cada grupo), estariamos a falar de máis dun millón de impactos.

A saúde pública é, neste momento, un tema central de conversación e debate. Difúndense infinidade de artigos, promocións, audios, vídeos ou tuits sobre a COVID-19 e os seus derivados, pero non todos conteñen información contrastada. Cales son os bulos que máis lle preocupan?

Actualmente, máis que bulos preocúpanme os enganos que se están cometendo grazas ao que eu chamo “mercadotecnia do medo”. Aproveitando o medo están a coarnos mil patrañas que non serven para nada. O que está a ocorrer co “mundo máscara” é inaudito. Hai empresas que certifican máscaras sen ter capacidade legal para certificar e é unha auténtica vergoña. Estas empresas son capaces de certificar que unha máscara de tea equivale a unha FFP2, cando desde o Ministerio de Sanidade especifica que esta afirmación é un engano. É necesario que desde Sanidade, e tamén desde o Ministerio de Industria, Consumo e Turismo fágase algo canto antes.

Sorpréndelle a proliferación deste tipo de timos?

Sorprendeume, aínda que eu xa estaba curtida nestas lides. Por exemplo, agora mesmo son trending topic os produtos de andar por casa que prometen acabar o coronavirus con nanopartículas de prata ou os colchóns con propiedades máxicas. Non me pilla moi de sorpresa ningunha das dúas perlas porque, por unha banda, eu xa falaba en 2014 das falsas promesas dunhas pezoneras de prata e, por outro, o ano pasado axudei a destapar o caso de venda doutros colchóns máxicos. Pero isto non quita para que si me sorprendeu e moi negativamente darme conta das especies carroñeras que son endémicas no noso país. Dos que antes non che podías fiar, agora menos aínda.

As máscaras provocan hipoxia ou falta de osíxeno?

É un mito. As máscaras filtran partículas, non gases. Salvo casos moi puntuais que pode indicar o médico, non hai motivo algún para deixar de usar máscara por esta razón. Deixar de usar a máscara é o perigoso.

É eficaz a hidroxicloroquina para previr ou curar a COVID-19?

A principios deste mes sóubose que o estudo que falaba dos grandes riscos de hidroxicloroquina en realidade non tiña os requisitos para poder ser publicado. En poucas palabras: coáronlle un gol pola escuadra á que quizá sexa a revista médico-científica máis relevante [The Lancet]. Isto non quere dicir que xa saibamos se é realmente eficaz ou non. O único que podemos saber é que está en estudo, que é un medicamento baixo prescrición que se usa (e necesita) para outras indicacións e que en ningún caso debemos automedicarnos.

Nestas semanas aumentou a venda de aparellos de ozono e de luz utravioleta que se promocionan como solucións para eliminar o coronavirus. Que opina acerca dos métodos que se venden como eficaces para desinfectar espazos?

Eu limítome a recoller as informacións da Organización Mundial da Saúde e do Ministerio de Sanidade. A OMS lanzou un comunicado en maio indicando que a desinfección por pulverización ou fumigación non é o aconsellable fronte ao coronavirus. Por unha banda, poden quedar zonas sen desinfectar e, por outro, a desinfección só dura o microsegundo que está o local aberto sen que entre ninguén. Ah! E tanto o Ministerio de Sanidade como a OMS din que de ningunha maneira pódese fumigar ás persoas. Doutra banda, sobre a luz ultravioleta hai que saber que pode ser eficaz con lámpadas como as que se usan en hospitais (algunhas custan entre 60.000 e 150.000 euros), que a luz UVC é moi perigosa se eses equipos non se empregan e manteñen ben, e que nada exime de facer limpeza previa porque a sucidade mesmo pode “facer sombra” e que non se desinfecte o que está debaixo.

Que precaucións realmente eficaces poderiamos tomar as persoas durante a desescalada?

O risco de contaxio diminúe en torno ao 80 % se estamos a máis dun metro doutra persoa. Poñamos o foco niso, na distancia. O virus transmítese de persoa a persoa, disto si temos evidencia clara. Non nos obsesionemos tanto coa limpeza (que hai que seguir facéndoa, faltaría máis) e si un pouco máis con evitar reunións grandes nas que non podamos gardar a distancia.

De que deberiamos estar a falar os medios en termos de saúde e estamos a pasar por alto?

Por exemplo, do escándalo que supón o selo Covid-Free, dos aparellos asociados que che venden para conseguilo… En lugar de estar nisto, na prensa os que se lucran coa mercadotecnia do medo aparecen como heroes e como xenios do I+D+i dispostos a axudar ao próximo (por un módico prezo de entre 1.000 e 4.000 euros, claro). É moi, moi lamentable. Afortunadamente, hai medios que están a facer unha cobertura informativa excepcional, pero outros moitos viven por e para o clickbait.

Etiquetas:

bulos coronavirus


Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións