Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

Alopecia feminina

A caída do cabelo afecta a tres de cada dez mulleres, un trastorno que ten a súa orixe tanto en factores hormonais e xenéticos como en situacións vinculadas á tensión
Por Blanca Álvarez Barco 31 de Maio de 2005

Case o 30% das mulleres sofre alopecia, una caída excesiva de cabelo provocada no 95% dos casos por factores hormonais e xenéticos, pero que tamén pode orixinar a tensión e o vertixinoso ritmo de vida actual. As súas consecuencias van máis aló da estética, xa que a perda de cabelo pode carrexar graves problemas psicolóxicos nas afectadas. Estas situacións teñen remedio cun tratamento médico adecuado ou, en casos severos, mediante unha operación de transplante de cabelo.

Un trastorno hormonal

O termo alopecia foi acuñado polo dermatólogo francés Sabouraud (1864-1938) e deriva do grego alopex (raposa) pola característica deste animal, que muda o seu pelo dúas veces ao ano. Defínese como a “perda ou caída de pelo de calquera tipo e orixe” e non se trata dun fenómeno novo no ámbito feminino, xa que sempre houbo mulleres que sufrían e disimulaban con maior ou menor acerto o seu calvicie. A novidade estriba en que na actualidade o número de mulleres que sofre alopecia é cada vez maior, e que o trastorno vai en aumento. A caída de cabelo afecta xa ao 28-30% da poboación feminina, cifra que se incrementa entre as mulleres traballadoras e as que padecen tensións. O fenómeno non só aumenta de maneira progresiva en España, senón en toda Europa, como asegura o doutor Romeu Neto, dermatólogo con máis de trinta anos de experiencia neste campo e membro do Grupo Español de Tricología.

Un trastorno hormonal

A cabeza ten unha media de 100.000 pelos que crecen e renóvanse regularmente, dos que diariamente caen entre 50 e 100. Cada pelo permanece sobre a cabeza entre dúas e seis anos, e durante a maioría deste tempo crece continuamente. Cando se fai máis vello, entra nunha etapa de repouso na que permanece sobre a cabeza, pero non crece. Ao final, o pelo cae. Cando o pelo non crece, cae en exceso ou se volve tan fino que non resiste un peiteado diario, existe un problema de alopecia. Pero, cal é a súa orixe? Os expertos afirman que no 95% dos casos de caída de cabelo nas mulleres a causa é androgenética, é dicir, que se trata dun trastorno relacionado cos andrógenos (hormonas masculinas), en cuxo desenvolvemento desempeñan un importante papel tantos factores hormonais como hereditarios. Segundo explica o doutor Romeu, “nestes casos existe un exceso de transformación de testosterona en dihidrotestosterona (DHT), una hormona masculina, dentro do folículo piloso”. A conversión da testosterona a DHT está regulada por un encima, a 5-alpha reductasa, no coiro cabeludo. Un exceso de DHT provoca que o folículo degrádese e creza cada vez máis pequeno. Ademais, cada vez cáense máis pelos e o cabelo vai adelgazando progresivamente até non resistir o máis leve cepillado.

No 95% dos casos de caída de cabelo nas mulleres a causa é androgenética

Esta perda anormal de cabelo é case sempre a resposta do corpo a un cambio interno. As mulleres adoitan empezar a notar a perda do pelo entre os 40 e os 55 anos, tal e como indica Emma Hermida, especialista capilar de Corporación Capilar Hair Care, en Madrid. Pero non só inflúe a idade, senón que existen situacións ou etapas especiais na vida dunha muller que propician esta perda, como deixar de inxerir anticonceptivos orais ou a etapa de postparto, “xa que o embarazo é o estado ideal hormonal da muller e tras el a falta de estrógenos pode provocar caída de cabelo”, sinala. Así mesmo, pode perderse cabelo de maneira abundante durante a menopausa.

Ter una febre alta, sufrir una intoxicación alimentaria ou haberse sometido a unha operación médica son tamén situacións que favorecen una perda de pelo, que tras estes inconvenientes, con todo, non tarda máis de seis meses en recuperar a súa densidade normal. Se a perda do cabelo é, pola contra, lenta e continuada durante moitos meses ou anos, a razón da calvicie pode atoparse nun problema médico ou un trastorno nutricional, como a anemia ferropénica, os problemas da glándula tiroides, a diabetes ou una deficiencia de calcio. A alopecia feminina pode responder tamén, como indican os expertos do gabinete Psicólogos Sm de Madrid, a problemas de tipo psicolóxico, talles como un exceso de tensión, ansiedade “ou diversas circunstancias polas que estea a atravesar a muller nun determinado momento da súa vida, como un divorcio ou un cambio importante de traballo”.

Tipos de alopecia

A alopecia androgenética é a causa da maioría de casos de calvicie feminina, pero non a única, como indica Emma Hermida, quen realiza una clasificación dos diversos tipos deste trastorno:

  • Alopecia Androgenética: É a producida pola actuación dos andrógenos, as hormonas masculinas. O patrón de alopecia feminino é diferente ao do home, e denomínase patrón “difuso ou de coroa”. Os cabelos da primeira liña mantéñense sempre normais, non hai entradas como ocorre no caso dos homes. Con todo, cae todo o cabelo que poboa a liña central do coiro cabeludo, aínda que de cando en cando aparece una calvicie.
  • Alopecia Areata: Caracterízase pola perda do cabelo en parches nunha ou varias zonas do coiro cabeludo, cabelos rotos que se desprenden moi facilmente. Os factores que están asociados co seu desenvolvemento son o perfil xenético, a hipersensibilidad caracterizada por unha tendencia familiar ou a tensión emocional. A alopecia areata ten un desenvolvemento impredicible; en ocasións, o cabelo volve crecer nun período de semanas, mentres que noutros casos a enfermidade progresa e prodúcese una perda total de cabelo.
  • Alopecia Difusa (Efluvio Telogénico): Este tipo de alopecia orixínase cando un gran número de folículos pilosos entran na fase de felógeno (fase de caída do cabelo) en forma sincronizada. O resultado adoita ser o aclaramiento difuso do cabelo no coiro cabeludo. A causa do efluvio telogénico descoñécese, pero pode iniciarse despois dun suceso ou un parto estresante. Normalmente remite una vez que foron eliminadas as causas que a produciron.

A calvicie pode provocar na muller una baixa autoestima e inseguridade e, en casos extremos, abocar á enferma a unha depresión

Responda a uns ou outros factores, o certo é que entre as mulleres a perda de cabelo convértese nun problema que excede a barreira do estético e pode chegar a provocar graves trastornos psicolóxicos, como sinalan os expertos do gabinete madrileño Psicólogos Sm. Os psicólogos aseguran que a caída de cabelo afecta á muller de maneira moito máis acusada que ao home, entre outras cousas debido a “as diferenzas de aceptación social deste problema respecto de uno e outro sexo”. E, ademais doutras complicacións, a calvicie pode provocar na muller una baixa autoestima e inseguridade e, en casos extremos, abocar á enferma a unha depresión. “A muller con alopecia non sente a gusto consigo mesma. Non lle gusta o seu aspecto, polo que pode sufrir irritabilidad, illamento, e deixar de querer saír á rúa paira evitar que a vexa a xente”, sinalan os psicólogos. A boa noticia é que é posible combater a caída do cabelo e que, ademais do apoio psicolóxico que poida necesitar cada paciente afectada de alopecia, existen tratamentos médicos ou cirúrxicos que poden terminar con este problema.

Solucións

Volver lucir una boa cabeleira pode lograrse se se segue un tratamento adecuado, dirixido por dermatólogos. Paira iso é imprescindible que se realice un diagnóstico correcto do tipo de problema capilar que presenta a paciente paira poder proporcionarlle un tratamento adecuado; así mesmo é necesario realizar un historial e una exploración completa. Este tratamento médico dermatológico das alopecias androgenéticas na muller adóitase basear en:

  • Hixiene capilar personalizada paira cada tipo de problema. Axuda a corrixir as disfuncións do coiro cabeludo e restablecer o correcto funcionamento da papila dérmica.
  • Minoxidil: Trátase dun fármaco de aplicación tópica, que só debe utilizarse baixo a prescrición dun dermatólogo.
  • Progestágenos antiandrógenos: Baixo control médico e xinecolóxico, poden tomarse combinados con estrógenos, frean a acción periférica da testosterona a nivel folicular, melloran a calidade do cabelo e diminúen a seborrea.
  • Vitaminas, minerais e aminoácidos: indicados como suplemento cando se sospeita déficit dalgunha sustancia nutritiva necesaria paira o metabolismo capilar.

Pero, ademais, a clave paira evitar a caída do cabelo é a prevención. É importante acudir a un dermatólogo ao primeiro síntoma, xa que eles realizarán unha análise minuciosa do cabelo e coiro cabeludo paira pescudar as causas e “atacar á raíz do problema”, un estudo que incluirá o tipo e a duración da caída dos cabelos, indicacións sobre as enfermidades xerais, a inxestión de medicamentos, así como os antecedentes familiares. Nos casos de alopecia incipiente, Emma Hermida é partidaria de realizar tratamentos de estimulación do folículo piloso que actuarán sobre os factores desencadenamentos que facilitan o desenvolvemento do cabelo. O tratamento deberá reducir a secreción sebácea, reducir a escamación e a secreción sudoral, así como aumentar o achegue de nutrientes e reactivar a circulación sanguínea. Paira iso poden utilizarse varios métodos:

  • O Láser Loce LDE 100: consegue que a luz láser de baixa frecuencia repare e reactive os folículos pilosos debilitados estimulando así o crecemento do pelo, detendo a caída e solucionando problemas de caspa e graxa. É un método indoloro e sen efectos secundarios.
  • Ozonoterapia: técnica baseada na aplicación de ozono en estado puro mellorando a oxigenación do folículo e restablecendo o seu funcionamento normal.
  • Masaxe linfático capilar DLM: técnica de masaxe relaxante que reactiva a circulación sanguínea e potencia o crecemento do cabelo.

Cando a muller afectada presenta un caso de alopecia irreversible a solución está no transplante, indica o doutor Romeu Neto. Trátase de “unha simple intervención de microcirugía que consiste na extracción de pelo propio da parte posterior da cabeza e recolócase nas áreas despobladas”. Os expertos aseguran que tras esta operación os cabelos transplantados xa non volven caer e crecen de forma normal, polo que se poden lavar, cortar, tinguir e peitear. “É una maneira segura e eficaz paira lograr a recuperación do cabelo en zonas de calvicie irreversible”, conclúe.