Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Saúde e psicoloxía > Psicoloxía e saúde mental

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Antonio Cano, presidente da Sociedade Española para o Estudo da Ansiedade e a Tensión (SEXAS)

A ansiedade é patolóxica cando é moi intensa e mantense durante moito tempo

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Martes, 29deXullode2008

Crise de ansiedade, agorafobia e fobia social son algúns dos trastornos que pode ocasionar a ansiedade. En realidade, esta é unha reacción emocional normal das persoas que dispara uns mecanismos fisiológicos para enfrontarnos a certas situacións. Pero, cando esta resposta orgánica e cognitiva é moi intensa ou dura, a ansiedade pode converterse en patolóxica. A boa noticia é que se pode evitar enfermar de ansiedade. Antonio Cano, doutor en psicoloxía e presidente da Sociedade Española para o Estudo da Ansiedade e a Tensión (SEXAS), dános as claves nesta entrevista.

Que é a ansiedade?

A ansiedade é unha reacción emocional normal en todos os seres humanos que temos en situacións en que prevemos que pode haber un resultado negativo. Neses casos pómonos nerviosos. Por exemplo, experimentamos ansiedade cando imos facer un exame e pensamos que imos suspender, cando temos que falar en público porque pensamos que podemos quedar mal, ou ante distintas situacións sociais.

E cales son os síntomas que temos?

Pómonos nerviosos, estamos en alerta e reaccionamos de varias maneiras. A nivel cognitivo maniféstase por preocupación, inseguridade e dificultade para decidir. Como resposta fisiológica empezamos a suar e tensamos os músculos. Podemos axudar a afrontar mellor esta situación se activamos máis recursos pero, se o facemos intensamente, terminaremos con dor de cabeza, molestias dixestivas ou contracturas musculares. E, por último, relativo á conduta, experiméntase inquietude, evítase a situación e tamén aparece tremor na voz, a persoa pode sufrir un bloqueo, botarse a chorar ou mostrarse moi tensa e preocupada.

Que máis podemos notar?

Que nos custa durmir, recuperamos información da memoria e estamos máis preocupados para que a nosa conduta sexa máis rápida e áxil, o noso corazón latexa máis rápido, o osíxeno chega aos pulmóns e sentimos máis forza nos músculos.

Cando esta ansiedade normal convértese en patolóxica?

É patolóxica cando todas estas reaccións anteriores son demasiado intensas e soportámolas durante demasiado tempo. E esta situación non nos axuda a obter mellores resultados, senón que nos bloquea e temos un alto nivel de actividade fisiológica: padecemos insomnio, dor de cabeza, falta de concentración, problemas de memoria… Esta ansiedade non é adaptativa e, en lugar de axudarnos, prexudícanos.

Canto tempo debemos convivir con ela para considerala patolóxica?

Depende, é variable. O organismo pode estar preparado para unha reacción de ansiedade intensa e que non suceda nada. O problema é se se prolonga moito tempo. Entón poden aparecer problemas dixestivos, de pel, de saúde mental e, se perdura considerablemente, chegar a sufrir un ataque. Estamos a falar de meses e, mesmo, de anos.

Pódese previr a ansiedade?

“O consumo en España de tranquilizantes e antidepresivos é abusivo e así non se curan os trastornos de ansiedade, se cronifican”Pódese previr o enfermar de ansiedade. Cando os niveis de ansiedade son moi altos, debemos aprender a afrontala mellor para que non prexudique. Hai distintos test de autoevaluación que axudan a saber que nivel de ansiedade sufrimos. Test nos que se pregunta por síntomas como a preocupación, ansiedade, dificultades para tomar decisións ou evitar situacións e a frecuencia con que se experimentan. Segundo as respostas, dá unha puntuación. Se se excede determinado nivel -distinto en homes e mulleres-, que adoita estar por encima do 75%, é indicativo de que o grao de ansiedade é elevado.

Que se pode facer cando se chega a ese punto crítico?

Podemos buscar información sobre a ansiedade, os seus síntomas, cando é un problema e aprender técnicas para reducila. Tamén se recomendan libros como “Venza os seus temores”, de Reneau Peurifoy (Robinbook), e “A ansiedade. Claves para vencela”, do que son autor (Arguval). Se solicitando información non é suficiente, será necesario acudir a un especialista para que realice unha avaliación máis completa. O terapeuta ensinaranos técnicas de relaxación -que hai que practicar todos os días- e técnicas cognitivas de solución de problemas, para aprender a cambiar aqueles pensamentos que nos producen máis ansiedade así como a nosa conduta, e desta maneira comportarnos dun modo máis adecuado ante as situacións difíciles.

Antes dicía que homes e mulleres teñen unha puntuación distinta nese test de ansiedade. Padecen máis ansiedade as mulleres?

As mulleres teñen máis puntuación no test e tamén sofren máis trastornos de ansiedade. Por cada home que sofre un trastorno de ansiedade hai 2,2 mulleres.

Está a aumentar a prevalencia da ansiedade e os seus trastornos?

No último ano a poboación española afectada por un trastorno de ansiedade foi do 5,9% no último ano, e un 12% do conxunto da sociedade sufriuno algunha vez na vida. Estes valores presentan un aumento progresivo, e xa son tres veces máis elevados que en EE.UU.

A que atribúe este aumento?

A situacións da vida moderna como a tensión, con máis présas, máis esixencia e máis horas no traballo, ao consumo de sustancias tóxicas ou adictivas…

Os problemas de ansiedade, remiten ou se cronifican?

Tenden a cronificarse e complicarse coa aparición de novos trastornos. Os datos dispoñibles apuntan que dous de cada tres persoas afectadas por un trastorno de ansiedade presentan comorbilidad, isto é, presenza de dúas ou máis trastornos independentes.

Por exemplo?

Trastornos de pánico con agorafobia que, ao longo do tempo, conducen a unha depresión. Ou un trastorno de fobia non resolto que leva a un trastorno depresivo, con diminución na calidade de vida. Apréciase unha seria falta de información na sociedade, en xeral, e do médico de atención primaria, que non conta con formación específica en trastornos de ansiedade e depresivos, nin tampouco ten tempo para explicarlle ao paciente o que lle sucede e prescríbelle tranquilizantes e antidepresivos. O consumo en España de tranquilizantes e antidepresivos é abusivo, e así non se curan os trastornos de ansiedade: se cronifican. Hai persoas que toman tranquilizantes desde hai máis de 40 anos e que non responden o tratamento; persisten os seus problemas de ansiedade que con técnicas psicolóxicas curaríanse.

Entón o tratamento dos trastornos de ansiedade debe ser eminentemente psicolóxico?

Si. Con todo, está a aplicarse, preferentemente, o farmacolóxico.

TRATAMENTO DA ANSIEDADE E A DEPRESIÓN

Img
Imaxe: Christian Johnson

O informe “Depression Report”, da London School of Economics, sobre depresión e desordes de ansiedade crónica, fixo unha estimación sobre canto custaría tratar estes trastornos con técnicas psicolóxicas eficaces, ademais de demostrar que a terapia farmacolóxica non sería tan rendible. Só una de cada catro persoas que sofren de depresión e ansiedade crónica están a recibir o tratamento adecuado, segundo ese informe, que defende o tratamento psicolóxico e prevé a contratación de 5.000 especialistas en psicoloxía e a formación de 5.000 enfermeiras como terapeutas para o manexo da ansiedade e a depresión, explica Antonio Cano.

“Ese investimento sería eficaz, en primeiro lugar, porque o paciente se curaría, en lugar de que o seu trastorno se cronificara; en segundo lugar, porque os fármacos son caros e débense tomar toda a vida; e, en terceiro lugar, porque a persoa cun trastorno de ansiedade xera un gasto permanente ao sistema sanitario, por visitas ao especialista cardiológico ou do aparello dixestivo, e por realización de probas custosas só para que lle digan que o que ten é tensións e ansiedade, e que non padece ningún problema físico”, declara Cano.


Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións