Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Saúde e psicoloxía > Psicoloxía e saúde mental

Este artículo ha sido traducido por un sistema de traducción automática. Más información, aquí.

Antonio Iniesta, presidente da Asociación Española de Especialistas en Medicamento do Traballo (AEEMT)

A tensión afecta a 40 millóns de europeos

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Martes, 09 de Outubro de 2012

O 62% dos traballadores españois di sentirse máis tenso que o ano pasado, segundo datos presentados por expertos en saúde laboral no recente simposio “Tensión e Contorna Laboral”, organizado por Laboratorios Ferrer en Barcelona. A incerteza e inseguridade achega do futuro laboral, o medo a perder o emprego e a maior presión laboral, debida aos axustes de persoal, son as principais razóns do aumento da tensión. Algúns perfís de persoas e profesionais son máis vulnerables: as mulleres e as familias monoparentais, pola dificultade de conciliar a vida persoal coa profesional, e os mandos intermedios, ao sentirse presionados polos seus superiores e os seus subordinados. Pero se o traballo preocupa, o desemprego tamén é unha importante fonte de tensión e debe combaterse cunha actitude activa desde o inicio. Este é un dos consellos prácticos que ofrece nesta entrevista Antonio Iniesta, presidente da Asociación Española de Especialistas en Medicamento do Traballo (AEEMT), para combater a tensión, a epidemia da próxima década, segundo os expertos.

Ata que punto a tensión aumentou pola crise?

O incremento foi importante. Hai un 62% de traballadores máis tensos respecto ao ano pasado pola crise. A tensión (resposta “normal” do organismo ante un axente que produce unha ameaza) non supón un problema cando é puntual, pero si cando vai máis aló do cinco anos e en aumento.

Hai varios tipos de tensións?

“A tensión é prexudicial se é mantido no tempo”Si. Pódese sentir tensión moi aguda ante un suceso vital intenso, pero tamén hai unha forma subaguda, mantida no tempo, que causa problemas. Á parte do relacionado co traballo, tamén pode xerarse tras anos de vivir con abafo e sen ver a saída a unha situación.

A cantas persoas afecta?

Segundo unha estimación da Axencia Europea para a Seguridade e a Saúde no Traballo, xa afecta a 40 millóns de europeos. A tensión, insisto, en si non é prexudicial, pero se se mantén no tempo e non se trata de forma correcta, pode derivar en diversas patoloxías.

Que patoloxías pode xerar?

Os afectados adoitan consultar aos médicos do traballo por alteracións do soño, problemas da columna, dixestivos ou da pel. En especial, preocúpannos os trastornos do soño, porque o noso é un país de servizos e de accidentes de tráfico: a falta de soño provoca accidentes de traballo e domésticos, que é a causa máis importante de mortalidade a partir do ano e medio de idade. Por tanto, descansar ben é vital. Con todo, en España os horarios son absurdos e téndese a ir durmir tarde, ás doce ou á unha da noite, mesmo cando hai que levantarse ao sete da mañá. Descansar pouco fai incrementar a tensión e diminuír a capacidade para conciliar o soño, sobre todo, a partir da segunda metade da noite.

Hai persoas con maior probabilidade de sufrir tensión?

“Debido á crise, un 62% de traballadores di estar máis tenso que o ano pasado”As mulleres, ao ter que conciliar a vida familiar e laboral; as familias monoparentais con nenos ao seu cargo; e os viúvos e as persoas soas, porque non teñen o desafogo da familia, que ten as súas contras pero tamén é unha válvula de escape. Tamén as persoas con minusvalías ou que sufriron determinados feitos vitais complicados que lles cambiaron a vida e que están nun proceso de adaptación; se a ese proceso súmase a preocupación do traballo, a tensión multiplícase. Nas empresas, os mandos intermedios poden ter maior tensión pola presión dos seus superiores e dos estamentos profesionais inferiores. Hai moita xente que padece tensión profesional. Para evitalo, é importante facer unha avaliación psicosocial do persoal da empresa.

Que factores actúan como desencadenamentos? Quizais a incerteza por perder o traballo? Estar en paro?

Un dos factores é que a xente vai ao traballo, pero ten medo de non facelo nun futuro próximo. Os traballadores deben asumir novas circunstancias. Os persoais están sobrecargadas porque deben sacar o traballo que antes realizaba máis persoal. E tamén hai persoas que teñen máis de 45-50 anos e saen do mercado laboral por circunstancias alleas, non porque realicen o seu labor mal ou cometan algún erro que motivase o despedido (iso é máis facilmente asumible), senón porque se fixo un ERE e tocoulles. Estes afectados senten frustración e unha sensación perigosa de fracaso. De feito, en España aumentaron o número de suicidios, aínda que é difícil saber cantos se asocian a cuestións laborais. Estas persoas necesitan axuda psicolóxica ou a un médico especialista.

Con todo, cada vez téñense menos recursos para pagar a un psicólogo.

Si, é complicado. O sistema público, debido ás políticas actuais, sofre un retroceso importante e supón un problema para os usuarios con pouco poder adquisitivo.

Referiuse a as persoas de 45-50 anos que saen do mercado laboral, pero que ocorre coas novas? Poden sentir tensión ante a incerteza do seu futuro?

“Traballar dá moitas preocupacións, pero estar desempregado dá moitas máis”Si, sen dúbida. Ademais, estamos ante un feito paradoxal: no noso país hai mozos excelentemente formados que se quitan méritos do seu currículo para conseguir calquera traballo. Aínda que as circunstancias persoais dos mozos son moi variadas, hai moita xente ben formada que non traballará nunca no que estudou. No entanto, a diferenza das persoas de 47-55 anos, teñen máis facilidade para reconverterse e traballar noutro oficio ou profesión.

Que hai que facer para combater a tensión? Que pode facer o empresario?

É básico que os responsables de recursos humanos (RR.HH.) formen ben aos empregados. Tamén é importante establecer ben os roles profesionais; fixar obxectivos claros e definir as funcións de cada posto; ensinar a manexar a tensión (que pasa por practicar técnicas de relaxación); e detectar ás persoas máis vulnerables e que necesitan máis formación ou axuda suplementaria para combater a tensión.

E os mandos intermedios?

Deben ter unha boa formación e comunicar con claridade a información aos seus subordinados para evitar conflitos.

Os traballadores, como poden evitar a tensión?

“Hai moita xente que sofre tensión polo seu cargo”É difícil dar mensaxes xerais para un colectivo que rolda os 18 millóns de persoas. Pero, entre os consellos que sempre damos, é que se debe tentar ter un tempo para un mesmo, que sirva como unha válvula de escape. Se uno non ten tempo para ir ao ximnasio, é igual, que teña algunha afección. E insisto: dentro do traballo hai que saber dicir que ‘non’, porque as persoas máis vulnerables son as que sempre terminan asumindo tarefas que lle xeran tensións. Tamén hai quen lle custa realizar algunha tarefa en concreto, por exemplo, falar en público. É imprescindible axudar a estas persoas con técnicas específicas e impedir, na área laboral, a “evitación do factor estresante”. Así, se a un avogado lle estresa moito acudir a xuízo, poderá non ir un día, pero non de maneira repetida. Todos os profesionais teñen medo escénico algunha vez, pero non deben caer na evitación ou acabarán por abandonar a profesión.

E, por último, que poden facer os parados?

É certo que a área laboral dá preocupacións, pero estar parado provoca moitas máis. É diferente ser desempregado de curta que de longa duración. Hai que aproveitar o tempo para realizar cousas pendentes, ir a todas as entrevistas de traballo e formarse. Estar ben formado é moi útil para non ter que abandonar unha profesión ou, se o cambio faise imprescindible, buscar a formación máis apropiada para as aptitudes de cada un e reciclarse. O problema estriba en que hai quen fixo todo iso e, aínda así, non consegue traballo. Recomendamos non quedar sen facer nada, en casa, vendo a televisión e en pixama todo o día. Quen queda en paro, debe pensar que o subsidio de desemprego termínase. Se quere pode descansar o primeiro día, pero ao día seguinte debe estar outra vez activo. A clave é non quedar quieto. A partir dos dous anos no paro, é posible que ata se teña a sensación de non traballar nunca e xorden conflitos familiares. Os psicólogos din que aumentan as consultas de pais desesperados porque tiveron que recortar gastos e non poden ofrecerlles nada aos adolescentes. Quizais é o resultado de ter actitudes pouco obxectivas durante moitos anos. As crises teñen o seu lado malo, pero tamén son positivas, pódese aproveitar para rectificar.

Cando consultar por tensión a un profesional

Moitas persoas din a diario que están tensas, pero ata que punto? Onde está a fronteira entre a tensión aceptable e o que debe consultarse a un especialista? Segundo sinala Antonio Iniesta, os síntomas de alerta son a observación de alteracións dixestivas, na pel, do soño, as dores de costas ou das cervicais.

Se unha persoa está perfectamente durante o mes de vacacións pero, de súpeto, ao volver ao traballo, sáelle un eccema; se leva máis de quince días sen conciliar o soño; ou se ten diarreas con abundante moco durante os días laborais e pásaselle o sábado, que non cede ao coidarse a alimentación nin ten unha causa identificable (con probas como a colonoscopia ou gastroscopia), é posible que esa persoa sufra os efectos (unha síndrome do intestino irritable) da tensión laboral mantido no tempo, apunta Iniesta.

Outro sinal de alerta son as palpitaciones. De feito, a tensión laboral aumenta o risco de infarto, como o demostrou un estudo de Mika Kivimaki e outros investigadores do Departamento de Epidemiología e Saúde Pública do University College of London, publicado en setembro de 2012 en ‘The Lancet’.


Ao publicar un comentario aceptas a política de protección de datos

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións