Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Saúde e psicoloxía > Atención sanitaria

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Antonio Torres, especialista en cirurxía bariátrica no Hospital Clínico San Carlos de Madrid

Nos pacientes cun risco de morbimortalidad moi elevado é necesario operar

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Martes, 10deXuñode2008

O profesor Antonio Torres é catedrático da Universidade Complutense de Madrid e xefe do Servizo de Cirurxía do Hospital Clínico San Carlos. Preside a Sociedade Española de Cirurxía da Obesidade (SECO) e, no X Congreso Nacional desta sociedade, celebrado recentemente en Barcelona, quixo limar asperezas e desfacer equívocos xurdidos na opinión pública por mor da morte de dúas pacientes intervidas de cirurxía bariátrica.

En febreiro, dous pacientes faleceron como consecuencia dunha intervención cirúrxica que pretendía curar a súa obesidade. Non lle parece un asunto delicado?

Pareceume máis delicado o que se chegou a dicir nalgúns medios de comunicación como, por exemplo, que estas mortes se debían a operacións de cirurxía estética. A cirurxía bariátrica nada ten que ver coa estética. É una intervención de risco que só deben levar a cabo unidades ben adestradas e cun sofisticado equipo cirúrxico.

Con medidas especiais?

Si. O paciente, ademais, permanece ingresado nun preoperatorio e un postoperatorio moi longos, o que sería inaudito nunha cirurxía puramente plástica. As mortes desas pacientes forman parte dun risco asumido e debéronse, probablemente, -posto que ocorreu en clínicas privadas que están a ser investigadas- a circunstancias accidentais, que non neglixentes.

Pois é paira pensarllo.

“A obesidade mórbida é un problema de saúde que ameaza a vida dos pacientes e non un problema estético que poida resolverse con cirurxía plástica”Craso erro. Intervimos a pacientes con obesidade moi mórbida, índices de masa corporal máis aló de 50, cun risco de morbimortalidad moi elevado, una supervivencia escasa, una autoestima aniquilada e una calidade de vida nefasta. Aínda asumindo o risco que leva, é necesario operar; case como o que ocorre nun transplante. Tamén alí trátase de operacións arriscadas nas que falecen cada ano máis pacientes incluso que coa cirurxía bariátrica. O malo é que si, por descoñecemento, a opinión pública asume que a cirurxía contra a obesidade é un recurso puramente estético, parecería una monstruosidad que puidese fenecer alguén por tentar “estar máis guapo”.

Que máis lles preocupa aos expertos desta opinión pública?

Os cirurxiáns tememos que os obesos mórbidos desatendan, por medo, a mellor opción, si non a única, paira afianzar una correcta supervivencia e una mellor calidade de vida. En Canadá publicouse hai pouco un estudo sobre supervivencia en obesidade mórbida. As pacientes -persoas cun peso que superaba en moitos casos os 150 quilogramos- podían escoller entre operarse ou seguir con tratamento farmacolóxico ou medidas hixiénico-dietéticas. Explicábase que a operación era complicada e moitos se asustaban e preferían non operarse. Con todo, a supervivencia dos poucos operados foi moito maior (máis dunha década) que a do non operados. Así mesmo, os que padecían diabetes antes da operación curáronse desta enfermidade, e puideron prescindir de tratamento, na maioría dos casos.

Como se acouta o risco da operación?

Desde hai pouco estamos a empregar cirurxías laparoscópicas, minimamente invasivas, aproveitando os orificios naturais do organismo (boca, ano ou vagina) paira manobrar e reducir ao máximo o gasto de sangue ou o risco de infección. Deste xeito, a incidencia de morte cirúrxica cifraríase en menos do 2%. O que en ningún caso descarta a posibilidade de que haxa accidentes.

Prevén máis medidas paira limitar este risco?

Si. Outra forma de acoutar o risco é identificar o grao de complexidade na actuación sobre cada paciente. Os anestesistas fixan paira este propósito un índice que chaman ASA e que consta de catro graos (uno o menor, catro o maior). Paira facerse una idea, un cirurxián plástico só pode intervir pacientes de ASA 1, mentres que a maioría das cirurxías bariátricas levan a cabo en pacientes de ASA 3 ó 4. Trátase de individuos que, ademais da súa obesidade descomunal, padecen diabetes, problemas de coagulación ou respiratorios, o que fai complicada, que non imposible, calquera intervención cirúrxica.

Cantos españois están afectados?

Uno de cada cen españois presenta obesidade mórbida asociada a enfermidade coronaria, hiperlipemia, diabetes tipo 2, hipertensión arterial, problemas respiratorios e trastornos osteoarticulares. Nestes casos, o fracaso das medidas hixiénico-dietéticas e farmacolóxicas deixa como única saída a práctica dunha cirurxía bariátrica. O proceso é longo e complicado, pero o nivel da cirurxía bariátrica en España é de primeira orde mundial e abundan centros tantos públicos como privados por toda a nosa xeografía.

A operarse, entón.

Non é tan fácil. O paciente debe pasar antes por un servizo de endocrinoloxía, onde se fai un perfil moi detallado da súa situación e valóranse os beneficios e riscos da intervención bariátrica. Nos hospitais públicos, ademais, o número de intervencións é limitado e as listas de espera poden superar os 12 meses.

DESFACENDO EQUÍVOCOS

Img
Imaxe: Colin Rose

Poucas persoas exponse una intervención a pulmón aberto; moitas, en cambio, soñan con desprenderse de máis dunha decena de molestos quilos por graza do bisturí. Pero o que isto custa non se mide só con milleiros de euros. Adelgazar é sempre difícil, e na obesidade mórbida parece imposible. Son pacientes enfermos a quen non se pode culpabilizar do seu estado por unha falta de vontade. Poden perder 40 quilos por medio dun réxime moi restritivo, pero o seu metabolismo llas apaña paira recuperar ese peso no menor prazo posible e por vías de moi difícil control.

A cirurxía bariátrica non maquilla a obesidade, nin desprende ao paciente dos quilos nin da graxa por obra de maxia. A Sociedade Española de Cirurxía da Obesidade (SECO) puntualiza que a obesidade clínica grave ou mórbida é una enfermidade caracterizada por un exceso de depósito de graxa corporal. Afecta a pacientes cun índice de masa corporal (IMC) por encima de 40 ó 35, xunto a outras enfermidades asociadas, como hipertensión, diabetes, colesterol alto, enfermidade coronaria ou apnea do soño. Os especialistas insisten en que é un problema de saúde moi importante que ameaza a vida dos pacientes e que en ningún caso trátase só dun problema estético que poida resolverse con cirurxía plástica.

Estímase que os pacientes con obesidade mórbida que se operan viven, de media, 12 anos máis que os pacientes con obesidade mórbida que non se operan. A cirurxía bariátrica admite tres opcións: una baseada en reducir o tamaño do estómago, outra que impide a absorción de graxa e una terceira, mixta, na que se funden ambos os obxectivos, e que é a máis estendida. Tras a cirurxía, a forma para comer cambia de maneira radical, de forma que se reduce moito a inxestión de calorías e asegúrase una perda notable de peso que dificilmente podería conseguirse doutra maneira.


Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións