Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Saúde e psicoloxía > Prevención

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Anxo Gil, catedrático de Medicamento Preventivo e Saúde Pública da Universidade Rei Juan Carlos

A vacina da gripe estacional incluirá este ano o virus da gripe A 1

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Xoves, 02deSetembrode2010

Os adultos teñen claro que se debe vacinar aos nenos, pero apenas se aplican esta prevención a eles mesmos. Nesta etapa, tamén se deben administrar as vacinas oportunas para evitar enfermidades que poden ser mortais, como o tétanos ou a gripe estacional. Este outono, a novidade respecto da vacina fronte á gripe común é que incluirá entre os seus compoñentes o virus A H1N1 vinculado á cepa California 2009, que o ano pasado causou numerosos casos de gripe A. Non haberá que vacinarse fronte a esta de maneira específica, destaca Anxo Gil, catedrático de Medicamento Preventivo e Saúde Pública da Universidade Rei Juan Carlos, quen lembra que os grupos de risco serán “os clásicos da gripe estacional”.

Hai que vacinar aos nenos, pero os adultos son conscientes de que tamén eles teñen que facelo?

Os adultos cumpren moi ben o calendario na infancia porque teñen un sentido de responsabilidade, de protexer aos nenos, a quen ven como seres pequenos e indefensos. Pero ao chegar aos 18 anos, na plenitude da vida, non se ten a percepción de que as enfermidades infecciosas poidan afectar, senón que sente que non haberá ningún problema e que, se pasa algo, acudirase entón aos centros sanitarios.

É elevado a porcentaxe de adultos que non se vacúa?

“A vacina da gripe é segura e moi barata e, a pesar de que non sempre evita a enfermidade, si as súas formas máis graves”Si. Un caso claro é o da vacina antitetánica. Hai que recibir unha dose na idade adulta, pero moitas persoas non o fan e, cando teñen unha ferida sucia e contaminada, non só deben recibir unha picada, senón o tres dose do medicamento en lugar dunha.

Ademais deste caso, que importancia ten a vacinación na etapa adulta?

Evita que se desenvolvan enfermidades como o tétanos, xa que aínda hai entre 25 e 30 casos ao ano de persoas que falecen. O tétanos é moi letal. A gripe estacional, da que todos os anos hai millóns de casos e mortes, pódese previr cunha vacina que é segura, moi barata e non se utiliza tanto como se debería. Esta inmunización non sempre evita a enfermidade, pero si as formas máis graves da gripe. En persoas que xa teñen unha patoloxía crónica, como unha enfermidade cardiovascular, unha sobreinfección pode ser mortal. Isto tamén se deu coa gripe A.

Que impacto pode ter para o resto da poboación o feito de que as persoas adultas non se vacinen?

“Se os adultos non se vacinan, pódense dar brotes de distintas enfermidades, como o sarampión ou rubéola”Debido a iso, danse cadros ou brotes de distintas enfermidades, como o brote de rubéola do ano 2003 en Madrid ou o de sarampión en 2005, tamén en Madrid, que afectou a outras comunidades autónomas. Estes brotes ocorren, sobre todo, entre poboación inmigrante non vacinada, pero tamén hai que pensar que a inmunización comezou a aplicarse a partir dos anos oitenta. Isto significa que todos os nados antes desa data, que teñen máis de 40 anos, tampouco o están porque a vacina do sarampión non figuraba no calendario. Pero os virus poden infectar.

Cales son as principais vacinas que figuran no calendario do adulto?

A do tétanos-difteria, gripe e antineumocócica. Estas son o tres que todas as persoas deberían porse. Ademais, figuran a tripla vírica e a da varicela para determinados grupos de poboación.

Fálase dalgunhas vacinas novas, como a do VIH/sida. En que fase de desenvolvemento está?

“Unha vacina nova que estará dispoñible en 2010 será a do herpes zóster, un virus moi agresivo nos maiores de 60 anos”Aínda tardará un tempo, non se pode falar dun uso inmediato. No curso de verán “A vacinación do adulto no século XXI”, organizado pola Universidade Rei Juan Carlos, falamos do tema porque, a pesar de ser unha enfermidade crónica e non mortal en países como España, ten un peso importante para unha parte do mundo. Conseguir unha, aínda que tarde un tempo, será fundamental. Outra novidade é a do herpes zóster, que estará dispoñible a principios de 2011 e que será moi interesante para os cidadáns con máis de 60 anos, con patoloxía asociada, para quen este virus se manifesta de forma máis agresiva.

Respecto da vacina contra a sida, cre que ten máis visos de converterse en realidade a forma terapéutica ou a preventiva?

Nos países europeos, EE.UU. ou Canadá, cunha determinada economía de mercado, disponse de recursos económicos para asumir os gastos do tratamento. Pero a maior carga de sida sopórtana os países de África subsahariana, que non poden pagar os tratamentos e onde sería perfecto ter unha vacina preventiva, que evite a enfermidade. Os países ricos investigan unha vacina que reduza a carga viral da infección (forma terapéutica), en lugar de evitar a enfermidade. Neste aspecto trabállase, cando habería que buscar unha vacina preventiva para aplicala nos países menos desenvolvidos. Esta situación mostra a realidade do mundo de hoxe, que se divide en países pobres e ricos. Deberiamos ser solidarios.

O ano 2009 foi o da gripe A. Que pasará este ano?

“No hemisferio sur, que atravesa o inverno, non houbo ondas epidemiolóxicas importantes ou graves de gripe A”Todos os anos, a vacina fronte á gripe común elabórase con dous compoñentes da gripe A, que poden ser o H1N1 e o H3N2 ou outros, e un antígeno da gripe B. É dicir, elabórase con compoñentes derivados tanto do virus da gripe A, como do B. Na vacina da gripe estacional sempre se inclúen os compoñentes do virus que causaron epidemias máis recentes e próximas ao noso momento. Por iso, o próximo outubro contarase con vacinas cun virus B e dous A, un deles será o A H1N1 coa cepa California 2009, do ano pasado. A vacina da gripe estacional levará este ano o da gripe A como un dos seus antígenos. Díxose que a vacina da gripe estacional levaría os antígenos convencionais e que se elaborarían dous tipos pero, ao final, decidiuse elaborar só un tipo que inclúa o virus H1N1 vinculado á cepa California 2009.

Que sucederá no noso país?

España podería asumir os custos das dúas, pero a Organización Mundial da Saúde pensou en todo o mundo. Nos virus da gripe, as cepas vinculadas reciben o nome da cidade onde se illou e o ano. O tres compoñentes que se escollen para a antigripal sempre son os máis próximos a nós posto que, se os distintos virus mutan, sempre se parecerán máis aos do ano 2009 que aos de 1990. Para elaborar as antigripais, sempre se buscan os antígenos máis vinculantes ou próximos a nós. Por este motivo, todos os anos hase de obter unha nova vacina da gripe.

Entón, os grupos de risco serán os mesmos que os da gripe estacional?

“Os grupos de risco que terán que vacinarse da gripe serán as persoas con máis de 65 anos e con algunha enfermidade de base”Serán os clásicos da gripe estacional. A indicación será a mesma que o Ministerio de Sanidade e Política Social lanza sempre contra a gripe estacional: vacinar ás persoas con máis de 65 anos e con algunha enfermidade de base.

Non será necesario vacinarse contra a gripe A?

Hai que transmitir á poboación que haberá unha soa vacina cos compoñentes da gripe estacional, que incluirá o virus da gripe A. Hai que esquecerse desta gripe, a non ser que se diagnostiquen novos casos e a situación cambie. Pero, segundo os datos epidemiolóxicos deste momento, no hemisferio sur, que atravesa o inverno, non houbo ondas epidemiolóxicas importantes ou graves. A vantaxe que temos no norte é que os virus circulan do sur ao norte e podemos saber que sucede a través da información que nos chega desde lugares como Australia. Agora, apenas hai casos da gripe A, son leves e a incidencia é baixa.

BALANCE E FUTURO DA VACINA DO PAPILOMAVIRUS

O Consello de Ministros aprobou en agosto de 2007 a vacina contra o virus do papiloma humano (VPH) cunha única indicación: debería administrarse ás nenas entre 11 e 14 anos. Ata agora, recibírona oito millóns de nenas en España e só dúas desenvolveron unha reacción grave, aínda que nunca se demostrou que houbese unha relación causa-efecto, lembra Anxo Gil. Segundo este experto, numerosas enfermidades desenvólvense na adolescencia e, en ocasións, ese debut pode ser próximo ao momento da administración da vacina, o que pode levar a pensar que esta foi o detonante, sen ser a causa primeira.

“Ampliarase a idade á que se pode administrar e o abanico de prevención da infección en vulva, vagina, ano e pene”Gil insiste en que é segura e que, se houbese reaccións graves, as axencias reguladoras de medicamentos, como a Food and Drug Administration en EE.UU. ou a Axencia Europea do Medicamento (EMEA), incluírona na ficha técnica das dúas vacinas aprobadas fronte ao VPH e, mesmo, retirárona.

Os novos datos que achegan as investigacións xustifican que se amplíen as súas indicacións no futuro. “Cambiaranse as fichas técnicas, ampliarase a idade á que se pode administrar e o abanico de prevención da infección en vulva, vagina, ano e pene. En canto aos homes, de momento está indicada para nenos de 9 a 14 anos, pero ampliarase a indicación do rango de idade, tanto en mulleres como en homes, ata os 45 anos”, expón Gil. Todo isto non significa que as novas indicacións finánciense a través do sistema público, pero a súa inclusión na ficha técnica das vacinas permitirá aos cidadáns elixir se queren recibila ou non.


Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións