Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Saúde e psicoloxía > Psicoloxía e saúde mental

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Cando a morte está preto: os síntomas da agonía

Cando unha persoa está a piques de falecer, coñecer cales son e como mitigar os sinais de agonía pode axudar a evitar o sufrimento do paciente e da familia

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Domingo, 11deMarzode2012
Img muerte familiar list Imaxe: Craig Allen

Un familiar está a piques de morrer. Cales son os síntomas da agonía? Algúns, como a dor e a sensación de afogo, aterrorizan aos pacientes, mentres que outros, como os estertores, angustian moito á súa contorna próxima. Expertos en coidados paliativos explican cales son todos estes síntomas, comúns na fase agónica dunha enfermidade terminal, e como se poden controlar para evitar o sufrimento innecesario.

Img muerte familiar art
Imaxe: Craig Allen

“A agonía dunha enfermidade terminal é unha fase moi recortada no tempo, na que se fala de últimos días ou situación de últimos días. É unha situación moi fácil de detectar clinicamente porque, cando un paciente se está morrendo, hai uns síntomas moi prevalentes nesta etapa final. Aínda que dependen do tipo de enfermidade, maniféstanse moitas veces”, explica Ferran Massanés Torán, médico consultor do Servizo de Medicamento Interno da Unidade de Xeriatría do Hospital Clínic, de Barcelona. A agonía dura dúas ou tres días aínda que, de forma excepcional, “pódese alongar ata un máximo de cinco días”, informa Massanés.

Síntomas máis temidos antes da morte: dor e afogo

Os principais síntomas que teñen as persoas a piques de falecer son a deterioración do estado da conciencia -a pesar de que algunhas conservan a lucidez ata o final-, a disnea ou sensación de afogo, a dor, a alteración da inxesta, aínda que non se ten necesidade para comer nin de nutrirse, as alteracións psicolóxicas e os cadros confusionales, e as alteracións respiratorias.

“Os dous síntomas que dan máis medo aos pacientes son chegar a padecer unha dor insoportable e a sensación de afogo; aterrorízanlles, e é razoable. Pero podemos evitalo. Para paliar a dor, hai derivados da morfina -narcóticos-, aínda que non se debe confundir o uso destes fármacos coa eutanasia. Sedación e eutanasia non son sinónimos. A medicación adminístrase en doses suficientes para frear a sintomatología, pero non para avanzar a morte. A dose estándar da sedación non o conseguen”, aclara Massanés.

A deterioración cognitiva e a perda de conciencia antes da morte son un mecanismo para defenderse da agonía e non é preciso tratalo

A decisión de sedar aos pacientes sempre é froito dun consenso e exponse cando teñen síntomas refractarios, é dicir, que non se poden controlar a pesar dos fármacos. “É moi importante coñecer o desexo do paciente e a opinión dos familiares. Debe quedar claro que o obxectivo do equipo de Paliativos, cando non se poden controlar os síntomas, sempre é a sedación e non a eutanasia. O noso obxectivo ao final da vida é evitar o sufrimento innecesario, combatendo os síntomas cun tratamento máis forte”, engade este experto.

Para tratar o afogo, o outro gran síntoma que temen os pacientes terminais, pódese administrar osíxeno. Nestes casos, “a administración de osíxeno non é un tratamento para producir melloras na fase de agonía, senón para diminuír a sensación de afogo”, puntualiza Massanés.

Síntomas que angustian á familia do moribundo: estertores e deterioración cognitiva

Dous dos síntomas que máis angustian á familia dun enfermo agonizante son a deterioración cognitiva e os estertores. A deterioración cognitiva e a perda de conciencia é un mecanismo para defenderse desta situación agónica e non é preciso tratalos, aínda que angustie á familia. Isto ocorre porque estes pacientes teñen un fallo do cerebro, debido ao cal sofren delirios e fluctúan entre un estado de axitación e outro de relaxación.

“Tamén poden mostrar unha expresión esaxerada de dor, o que non significa que sexan conscientes dese sufrimento”, segundo informa Xullo Gómez, médico do equipo de Coidados Paliativos a Domicilio do Hospital San Juan de Deus, de Santurce (Bizkaia), e autor do libro ‘Coidar sempre é posible’ (Plataforma editorial). Esa expresión de dor débese ao fallo do cerebro, “da mesma forma que o cerebro inmaturo dun neno é incapaz de modular a súa resposta e o neno chora inconsolable e coa mesma intensidade para todo, tanto se se fixo dano coma se reclama as caricias dos seus pais”, pon como exemplo Gómez.

Outro síntoma inquietante para a familia son os estertores, uns ruídos respiratorios que se producen ao final da vida, moi intensos. Débense á acumulación de secreciones nos pulmóns, que se poden aspirar. “A familia debe tranquilizarse, porque habitualmente o paciente non sofre nesta fase final. É posible, mesmo, que padecese máis nas fases da enfermidade previas á agonía. Con medicación, pódense diminuír as secreciones respiratorias. Pero tan importante é tratar estes síntomas como explicar á familia o que representan”, afirma Massanés.

NUTRICIÓN E HIDRATACIÓN ANTES DA MORTE, INNECESARIAS

Outra preocupación habitual dos familiares é que o enfermo terminal morra de fame e de sede, polo que moitos piden aos profesionais de Coidados Paliativos que non lle retiren a nutrición nin a hidratación. Con todo, estas medidas mantéñense para tranquilizar á familia e non porque o enfermo as necesite. “O paciente non morre por non comer, senón que non come porque se está morrendo. E nutrirlle, lonxe de ser beneficioso para el, pode causarlle unha alteración metabólica que complica o proceso”, advirte Xullo Gómez.

En canto ao mantemento da hidratación de maneira artificial, “pode provocar dous efectos indesexables: un aumento da cantidade de secreciones, que pode causar estertores e que se prolongue algo máis a agonía, que non é vida, polo que non se achega ningún beneficio ao enfermo terminal. É máis, nalgúns estudos descubriuse que esta deshidratación na fase terminal produce unha liberación de endorfinas e certa sensación de relaxación. Así mesmo, non se experimenta sede por deshidratación os últimos días”, informa Gómez, aínda que se poden humidificar os beizos e a cavidade bucal cunha gasa empapada en auga.

Etiquetas:

afogo dor sedación

RSS. Sigue informado

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións