Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Saúde e psicoloxía > Atención sanitaria

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Carmen Jáudenes, vogal da Comisión para a Detección Precoz da Hipoacusia (CODEPEH)

Cada ano, 2.500 familias teñen un neno con problemas auditivos

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Martes, 08deNovembrode2011

A detección precoz da xordeira é hoxe un programa universal en todas as comunidades autónomas españolas, onde se aplicou a distintos ritmos. Con todo, aínda hai casos que non se detectan, polo que é necesario articular bos circuítos de repesca, e o sistema adoece doutras limitacións que se deben mellorar. O seu diagnóstico temperán, xunto coa intervención profesional posterior e un adecuado apoio ás familias, son o tres alicerces fundamentais para que os nenos xordos teñan un desenvolvemento educativo normalizado. Por primeira vez, un estudo demostrou que estes nenos poden acabar o colexio co mesmo nivel que os seus compañeiros oíntes, segundo destaca Carmen Jáudenes, vogal da Comisión para a Detección Precoz da Hipoacusia (CODEPEH), logopeda e pedagoga, ademais de directora da Confederación Española de Familias de Persoas Xordas (Fiapas). Jáudenes acaba de participar no “Encontro Nacional sobre Diagnóstico Precoz da Xordeira Infantil: Da detección á inclusión”, organizado por Fiapas e CODEPEH no Hospital Clínico San Carlos de Madrid.

Que porcentaxe da poboación ten xordeira ao nacer?

Os datos de incidencia dispoñibles indican que aproximadamente un de cada 1.000 recentemente nacidos en España teñen xordeira profunda. Isto supón ao redor de 500 casos anuais, con distintos graos e tipos. Estímase que cada ano 2.500 familias teñen un neno con problemas auditivos.

Que sucede coas xordeiras adquiridas?

Así como os datos referir# a a xordeira congénita extráense de estudos sobre a poboación española, no caso da hipoacusia adquirida, dáse unha cifra máis ou menos universal, segundo a cal o 1 por 1.000 da poboación xeral sufrirá unha perda da capacidade auditiva ao longo da vida. En España, o sector audioprotésico estima que habería entre 2 e 3 millóns de persoas que necesitan unha prótese auditiva.

En que consisten os programas actuais de detección precoz?

“Hai que estudar sistemas e circuítos de repesca da detección precoz da xordeira”Hai un programa de detección precoz da xordeira aprobado en 2003 e que, finalmente, o ano pasado implantouse en todas as comunidades autónomas, onde chegou con distintos tempos e ritmos de aplicación. Hoxe sabemos que a media de cobertura é do 90%. Isto significa que hai comunidades onde a cobertura é do 95% ou do 97% e, noutras, inferior ao 90%.

Que probas realízanse aos nados para garantir a detección precoz?

Entre as probas de screening (cribado) figuran os potenciais evocados e as otoemisiones acústicas. No entanto, o importante é que se implantou un screening da xordeira para todos os recentemente nacidos en todas as comunidades. Aínda que esta universalidade ten certas limitacións.

Cales son esas limitacións?

“A detección temperá da xordeira permite aproveitar o período de desenvolvemento crítico do neno, que son o tres primeiros anos de vida”

Non sempre hai persoal dispoñible para realizar as probas, como pode ser en vacacións ou fins de semana, que son períodos nos que non levan a cabo. Cando isto ocorre, créanse circuítos de repesca de casos, pero entre esa fase de detección, a de diagnóstico e a fase de atención temperá pérdense algúns casos. Hai que estudar sistemas e circuítos de recuperación para a detección precoz da xordeira.

Outra limitación é que non todas as comunidades estableceron a lexislación necesaria para a implantación destes programas que, aínda que se aplican, non teñen unha regulamentación sobre que probas deben ser obrigatorias no momento do nacemento, tanto na sanidade pública como na rede privada. Temos os datos da sanidade pública e non tantos da privada.

Na sanidade pública non se pagan as probas da detección precoz da xordeira e na privada, si?

Así é.

Ata que punto esta detección precoz ten impacto na vida do neno?

É un factor decisivo, aínda que non o único nin suficiente, se despois da detección precoz e o diagnóstico non se establece un tratamento audioprotésico, a atención dun logopeda e préstase apoio á familia. Pero esta detección, xunto con eses outros factores, cambiará o prognóstico educativo e de inclusión das persoas xordas.

Que quere dicir?

“Na actualidade, estes nenos alcanzan os mesmos niveis educativos e de comprensión lectora que as persoas oíntes”Se a xordeira detéctase de maneira temperá, pódese aproveitar o período crítico de desenvolvemento do neno, que son o tres primeiros anos de vida, cando adquire as habilidades cognitivas. Neste período é moi importante a estimulación auditiva para o seu desenvolvemento e non ten marcha atrás. Se non se intervén nas primeiras idades, resulta moi difícil recuperar.

Unha vez que se detectou unha perda auditiva, cal é o seguinte paso?

Débese realizar unha valoración audiológica para saber que tipo de prótese auditiva (audífonos e implantes) necesita o afectado e, en paralelo, aplícase unha intervención logopédica para que poida desenvolver a linguaxe oral e chegar á escolaridade nas mesmas condicións que o resto dos seus compañeiros.

Cales son os resultados destes nenos no colexio?

Hoxe en día, cos avances audiológicos dispoñibles, obtéñense resultados que hai uns anos atrás nin podiamos imaxinar. Realizamos un estudo sobre a educación do alumnado con xordeira. É a primeira vez que, tras décadas de investigación, coa confluencia da aplicación do programa de detección precoz, o diagnóstico, a intervención logopédica temperá, a adaptación audioprotésica e o apoio ás familias, alcanzaron os mesmos niveis educativos e de comprensión lectora que as persoas oíntes. Estudos anteriores sinalaban que os nenos con xordeira terminaban a escolaridade con niveis lectores e de escritura correspondentes a alumnos de 7 ou 8 anos ou con analfabetismo funcional evidente. Hoxe, co adecuado apoio profesional, familiar e emocional, o seu desenvolvemento está normalizado.

NECESIDADES DAS PERSOAS XORDAS E As súas FAMILIAS

As persoas xordas e as súas familias teñen diversas necesidades. Segundo reseña Carmen Jáudenes, precisan que se cumpran os protocolos dos programas de detección precoz da xordeira, non só no que respecta á parte máis clínica, senón nun aspecto moi importante: o funcionamento dos circuítos de derivación, para evitar que as familias peregrinen e perdan “un tempo precioso e preciso no que se podería traballar canto antes co neno”. Outra necesidade importante é que estes circuítos teñan un funcionamento fácil e sexan identificables para as familias.

Tamén é preciso que estas teñan acceso aos recursos de audioprótesis , de maneira que estean cubertos pola protección sanitaria. “As familias só reciben unha axuda polos audífonos e deben sufragar máis dun 50%, pero hai que ter en conta que custan 3.000 euros cada un. Ademais, en nenos se recambian cada catro ou seis anos, o que supón un gasto importante, á parte do sobrecusto emocional que representa a discapacidade”, denuncia Jáudenes.

Tampouco no caso das familias débese esquecer prestarlles apoio mediante o movemento asociativo, como Fiapas, onde “as familias afectadas rompen o seu illamento ante a discapacidade, facilítase a súa aceptación, as interaccións co neno e ponse recursos á súa disposición”, explica. En canto aos profesionais que traballan neste campo, tamén é preciso que reciban máis formación especializada. No caso dos logopedas, “é decisivo para lograr o éxito educativo dos nenos xordos”, engade Jáudenes.


Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións