Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

Cerco aos factores de risco cardiovasculares

Aproximadamente o 60% de pacientes cardiovasculares presenta polo menos un factor de risco modificable, segundo un estudo
Por Montse Arboix 2 de Agosto de 2007

A pesar de diminuír a taxa, as enfermidades cardiovasculares seguen sendo a primeira causa de morte en España. Agora, un estudo sinala que máis da metade dos pacientes con risco cardiovascular presenta, polo menos, un factor de risco modificable, é dicir, que só cambiando os hábitos de vida desaparecería. Entre estes factores, a hipertensión arterial destaca sobre os outros factores polo seu notabilidad á hora de desenvolver patoloxías cardiovasculares e, ademais, porque só entre o 25% e o 35% dos pacientes hipertensos están ben controlados. Os expertos sinalan que a solución pasa por fomentar o autocontrol do paciente ademais de buscar estratexias terapéuticas adecuadas.

Un 57,9% dos pacientes con enfermidades cardiovasculares presenta, polo menos, un factor de risco modificable como a Hipertensión Arterial (HTA), que destaca pola súa importancia no desenvolvemento destas patoloxías. No entanto, unicamente un terzo dos pacientes diagnosticados e con tratamento alcanzan cifras de presión arterial adecuadas. Esta é a conclusión que se desprende dos estudos COROPINA e COREVALÚA, enmarcados dentro de CORRESPONDE, un programa nacional que quere fomentar a corresponsabilidade médico-paciente na prevención de cardiopatías e mellorar do control dos factores de risco, para reducir a morbimortalidad desta enfermidade.

CORRESPONDE, desenvolvido e implementado pola Sociedade Española de Hipertensión-Liga Española para a Loita contra a Hipertensión Arterial (SEH-LELHA), consta dun programa informatizado baseado en guías de práctica clínica validadas que permiten ao médico calcular o risco cardiovascular individualizado á vez que determina un obxectivo terapéutico específico. COROPINA é un estudo prospectivo que implicou a 1.169 médicos do Sistema Nacional de Saúde e COREVALÚA, unha sondaxe de opinión a 1.402 profesionais sanitarios.

Mal control da hipertensión

O tabaquismo, o sobrepeso e o exceso de fármacos aparecen como o tres causas máis importantes asociadas á falta de control da hipertensión. En España, calcúlase que aproximadamente o 50% dos pacientes hipertensos non completa o tratamento farmacolóxico prescrito e entre o 70% ao 80% non segue as medidas hixiénico-dietéticas recomendadas polos profesionais sanitarios. Aínda que o grao de control da HTA ha ido aumentando gradualmente nos últimos anos, a porcentaxe non alcanza o 20% da poboación en xeral e supón unicamente o 35% dos pacientes atendidos en Atención Primaria.

Baixando entre un 1% e un 2% as cifras elevadas de colesterol evitaríanse case 1.600 falecementos por enfermidade cardiovascular

Por este motivo, os expertos cren que corresponsabilizar ao paciente no control da súa propia enfermidade é un dos puntos crave para mellorar o panorama actual. Se os obxectivos a alcanzar foron acordados entre médico e paciente, e este coñece os efectos beneficiosos do cumprimento terapéutico, incrementarase a súa responsabilidade relacionado cun mellor control. Unha relación de confianza entre médico-paciente, ampliar a duración das consultas, dotar aos servizos asistenciais de instrumentos que faciliten e melloren a xestión clínica dos pacientes e establecer un tratamento terapéutico sinxelo son algunhas das pautas que se recomendan, ademais de implicar aos profesionais de enfermaría e aos farmacéuticos na consecución do obxectivo final: conseguir un bo control da HTA.

A falta de conciencia de enfermidade, a deterioración persoal por condicións psicofísicas ou un baixo nivel sociocultural do paciente hipertenso contribúen ao mal control da HTA. Segundo os datos que revelan as enquisas, o sedentarismo e a obesidade son factores que explicarían esta falta de control.

Outro factor modificable

Aproximadamente 1.600 dos falecementos anuais que ocorren en España por enfermidade cardiovascular poderíanse evitar diminuíndo só entre un 1% e un 2% as cifras elevadas de colesterol en sangue, que presenta a metade da poboación española sen sabelo. Estes son datos que fixo públicos a Sociedade Española de Arterioesclerosis (SEXA) de man de Luís Álvarez Salga, xefe da Unidade de Lípidos do Hospital Gregorio Marañón de Madrid, nunha sesión celebrada recentemente en Valencia.

Aínda que as enfermidades cardiovasculares afectan preferentemente á terceira idade, o experto lembra que o proceso coronario precisa de décadas para establecerse, mesmo, desde a infancia. E debido á relación existente entre cifras de colesterol e graxas saturadas nas enfermidades cardiovasculares, insiste en que é importante fomentar desde pequenos hábitos de vida saudables.

Segundo datos do Ministerio de Sanidade e Consumo, a poboación infantil e xuvenil española presenta unha taxa de 13,9% de obesidade cun incremento do 5% ao 16% nos 20 últimos anos. O 16% da poboación infantil sofre sobrepeso ou presenta obesidade, proporción que aumenta nos adolescentes ata o 20%, segundo investigacións recentes realizadas en distintos países europeos. A obesidade infantil é causa de enfermidades crónicas na madurez como a diabetes, a hipertensión arterial e a enfermidade cardiovascular ademais de provocar problemas psicosociais de distinta índole nos nenos e adolescentes.

PEOR POLA NOITE

ImgNo XIV Congreso Nacional da Sociedade Española de Medicamento Xeral (SEMG), celebrado recentemente en Salamanca, fíxose público que a metade dos pacientes hipertensos ten tres veces máis risco cardiovascular en horario nocturno que o resto da poboación. A presión arterial ten unha predisposición circadiana e, por iso, o efecto dos fármacos antihipertensivos é diferente segundo o horario de administración. Por este motivo, os expertos sinalan que é importante identificar aqueles individuos con cifras tensionales nocturnas máis altas.

Carlos Calvo, da Unidade de Hipertensión e Risco Vascular do Hospital Clínico Universitario de Santiago de Compostela, sinala a importancia de realizar monitorización ambulatoria da presión arterial (MAPA) para coñecer o ritmo circadiano de cada paciente. Esta actuación pretende prescribir de forma individualizada un horario determinado de administración dos fármacos xa que, e segundo revela un estudo efectuado con aproximadamente 2.900 pacientes hipertensos da área de Santiago de Compostela, o 80% deles efectúase control da presión baixo o efecto da medicación antihipertensiva, que dá como resultado valores engañosamente baixos. Para Calvo, a única maneira de coñecer se os fármacos actúan durante 24 horas é realizando o MAPA.