Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Saúde e psicoloxía > Prevención

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Cinco pautas paira retardar o envellecemento do sistema inmunitario

Non só os deportistas de elite teñen as defensas novas. Na fórmula da eterna mocidade suman máis factores que a práctica de actividade física

actividad fisica sistema inmunitario Imaxe: pasja1000

A partir dos 20 anos, o noso sistema inmunitario deteriórase un 2-3 % ao ano, tanto no número de células como nas súas funcións. Pero podemos retardar o proceso. Aos 80 anos é posible ter nosas defensas como aos 40. Como? Nas seguintes liñas resumimos en cinco as pautas que se deben seguir paira alcanzar a ansiada eterna mocidade e atrasar o envellecemento inmunitario. Porque non é o mesma idade cronolóxica que idade biolóxica.

1. Vacinarse

As defensas estráganse coa idade (prodúcese una diminución de células T virxes, as que nos defenden de novas infeccións) e, por tanto,  respondemos peor a antígenos novos. “Por este motivo, si pretendemos empezar a vacinarnos cando xa somos maiores, a resposta que xeramos é pobre e, en moitos casos, insuficiente. Por iso, resulta fundamental empezar a vacinarse cando uno é novo e capaz de responder a eses antígenos novos de forma eficiente e forte. Cada vacina estimula o sistema inmunitario e xeramos una resposta que cando sexamos anciáns vainos a protexer”, recomenda Alejandra Pera, do grupo de Inmunología e Alerxia do IMIBIC (Instituto Maimónides de Investigación Biomédica) de Córdoba.

Por exemplo, temos o caso do virus da gripe. Sabemos que muta moito e por iso vacínannos anualmente. Como explica a investigadora, “si desde mozos vacinámonos todos os anos, iremos xerando respostas contra moitas variantes do virus. Cuantas máis variantes coñeza o noso sistema inmunitario, mellor. Deste xeito, cando sexamos maiores, teremos esa protección parcial que nos axudará a sobrevivir á nova infección”.

2. Coidado coa tensión

Moito é malo, pero en pequena dose axúdanos. Algúns factores que obxectivamente poden ser algo negativos, como a tensión (o cortisol, a hormona que liberamos cando estamos tensos, inhibe o sistema inmune), en pequenas cantidades, poden resultar beneficiosos ao xerar maiores defensas no noso organismo. É a base do que se denomina hormesis. Pequenos estreses que nos axudan a levar mellor os grandes. Como indica Mónica de la Fuente, catedrática de Fisiología da Universidade Complutense de Madrid, “a vida é unha tensión, e quen non responde á tensión está morto. A hormesis xérase co exercicio físico, a dieta, ao saír a relacionarnos cos amigos, ao ler, estudar…, entre moitas outras cousas. Todo iso son estreses que ao ser moderados fannos ter mellores defensas e un envellecemento máis lento”.

  • Pódese medir o nivel de tensión?

3. Especial atención á alimentación

Ter sobrepeso reprime o sistema inmunológico, nunha medida similar á de ser una persoa inmunodeprimida, xa que o tecido adiposo (graxa) impacta negativamente na resposta dos anticorpos. “Non coñezo casos de anciáns centenarios obesos. O sobrepeso xera moita inflamación e altera nosas defensas. Comer en exceso é moi malo, pero facelo mal tamén o é, por iso hai que controlar o que se come e canto comes”, explica Alejandra Pera, quen aconsella prescindir dos alimentos azucarados e procesados, controlar o consumo das carnes vermellas e, sobre todo, tomar alimentos ricos en antioxidantes (verduras e froitas, legumes e cereais integrais), que ademais teñen tamén carácter antiinflamatorio.

Cos anos hai que ir reducindo a inxesta calórica. A partir dos 35-40 anos, a Sociedade Española de Cardiología recomenda ir baixando por década o 10 % das calorías diarias. “A redución na inxesta de calorías ten dous efectos. En primeiro lugar, diminúese a produción de sustancias oxidantes que tomamos a través dos alimentos, ou que xeramos durante a inxestión de alimentos, sobre todo procedentes de graxas. Pero, en segundo lugar, causa una reprogramación metabólica do corpo, facendo que diminúa o risco a sufrir cardiopatías, diabetes e outras enfermidades”, explica o investigador de Navarrabiomed, David Escors.

4. Hai que moverse

En xeral, o exercicio aeróbico beneficia a persoas de todas as idades, pero una investigación recente, realizada por científicos do King’s College de Londres e a Universidade de Birmingham (Reino Unido), mostrou resultados incribles naqueles que se traballan o corpo “un pouquiño máis”. En concreto, estes investigadores seguiron a 125 ciclistas de longa distancia de 80 anos que levaban practicando este deporte toda a súa vida e descubriron que a gran maioría deles tiñan un sistema inmune duns 30 anos. En concreto, estes anciáns producían o mesmo nivel de células T, as células que axudan ao organismo a defenderse de novas infeccións, que un adulto de 30-40 anos.

Con todo, non é necesario facer un exercicio intenso de resistencia paira obter beneficios. O mero feito de saír a correr, camiñar rápido ou realizar 10.000 pasos ao día activa o músculo esquelético e estimula os macrófagos, células que detectan e destrúen patógenos daniños que entran no noso organismo. “En xeral, o exercicio está relacionado cunha menor incidencia de risco cardíaco, mellora muscular e boa oxigenación”, aclara Escors.

5. A felicidade e a vida social

Alcanzar esa ansiada lonxevidade pasa por manter una adecuada saúde, e isto depende do traballo en equipo dos nosos sistemas homeostáticos (o nervioso, o endocrino e o inmunitario), que están en constante comunicación. “Un feito comprobado é que, como consecuencia desa comunicación neuroinmunoendocrina, cando sentimos tristes, sós ou temos emocións negativas, o noso sistema inmunitario deteriórase, e por iso somos máis susceptibles de ter infeccións. Pola contra, se temos emocións positivas e somos felices, a nosa inmunidade está mellor e somos capaces de defendernos das infeccións”, explica Mónica de la Fuente.

Enfermidades autoinmunes máis comúns

O sistema inmunitario pode converterse en agresor. En moitas ocasións utilizamos a palabra exército paira describilo, xa que este é a defensa do organismo. Pero ás veces sucede que, estas tropas, en lugar de atacar aos microorganismos perigosos, apunta ás células e tecidos saudables; é dicir que, seguindo coa linguaxe bélica, é coma se os soldados disparasen contra o seu propio batallón. Así é como funcionan as enfermidades autoinmunes.

Aproximadamente identificáronse unhas 80 enfermidades autoinmunes (divídense en dous grupos, as que afectan a un órgano e as que afectan a varios) e hai algunhas con máis incidencia que outras (como o caso da artrite reumatoide ou a tiroiditis de Hashimoto). Pero na súa orixe todas comparten un fallo do sistema inmune que deixa de realizar o seu traballo de forma adecuada (defendernos das agresións externas) e pasa a producirnos un dano.

A enfermidade celiaca, a de Crohn, a colitis ulcerosa, a diabetes tipo I, a hepatite autoinmune, a artrite reumatoide, a esclerose múltiple, o lupus, a febre reumática, algunhas dermatitis, o vitíligo, a síndrome de fatiga crónica ou algunhas alteracións na tiroides… Todas son enfermidades autoinmunes. Algunhas delas aparecen na etapa da nenez, outras son máis proclives a facelo en mulleres e no embarazo e outras teñen máis predilección pola vellez, como a artrite reumatoide (que afecta a máis de 250.000 persoas en España e caracterízase pola inflamación crónica das articulacións e a súa progresiva destrución). Son todas enfermidades crónicas e descoñécese como previlas, pero é certo que cun bo estilo de vida algunhas delas poden chegar a aletargarse.

Para acceder a máis contidos, consulta a revista impresa.

RSS. Sigue informado

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións