Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

Como se eliminan os residuos de hospitais?

Os centros hospitalarios xeran multitude de refugallos que precisan una eliminación específica paira garantir una saúde laboral e pública correctas
Por Clara Bassi 25 de Setembro de 2008
Img residuos hospital

Desde residuos urbanos, aos que estamos habituados, até biosanitarios, citostáticos, químicos e radioactivos, entre outros, forman parte da gran cantidade de lixo que todos os días producen os centros sanitarios. Estes clasifícanse e eliminan por procedementos especiais, previstos por distintas normativas, paira garantir a seguridade no medio hospitalario e da poboación.

Tipos de residuos nos hospitais

Os hospitais son grandes organizacións que producen distintos tipos de residuos. A lexislación española (a Lei 10/1998 de 21 de abril de residuos, o Real Decreto 833/1988 de 20 de xullo, sobre residuos tóxicos e perigosos, entre outras normas, decretos e regulamentos estatais) e as normativas das comunidades autónomas clasifícanos dentro de distintas categorías e regulan a súa recollida e eliminación por distintos procedementos.

Así, nun hospital os residuos xerais ou sólidos urbanos pertencen á categoría I; os de clase II son os biosanitarios asimilables a urbanos; os de clase III, os biosanitarios especiais; os de clase IV, os cadáveres e restos humanos de entidade suficiente; os de clase V, os residuos químicos; os de clase VIN, os citotóxicos; os de clase VII, os residuos radioactivos; e, en último lugar, figuran as verteduras industriais. Pero, como se elimina cada un destes tipos de residuos?

Residuos urbanos

Dentro da categoría de residuos sólidos urbanos ou da clase I, atópanse materiais tan diversos como o aceite doméstico, os colchóns, as latas, o papel, o vidro, o cartón, o plástico, mobiliario, cascallos, latas, madeira, restos de poda (xardinaría) e de comida, e residuos electrónicos que se consideran perigosos, como os tóners e os tubos fluorescentes que precisan un tratamento especial. Só parte destes residuos son reciclables. Xéranse en servizos de administración e en consultas dos hospitais, as salas de espera, a cociña, a cafetaría, o comedor, os almacéns, vestiarios, despachos e puntos de mantemento, entre outros.

Entre os residuos biosanitarios especiais atópanse as agullas, as follas de bisturí e os instrumentos cortantes e punzantes

Xunto a eses residuos urbanos, tamén hai outros, os biosanitarios ou da clase II que non supoñen ningún perigo e que, por tanto, reciben o mesmo tratamento que os urbanos e elimínanse como estes. Entre eles atópanse algúns tan característicos dun centro hospitalario como vendajes, gasas, sondas, luvas, apósitos, tubuladuras, filtros de diáleses, bolsas de sangue baleiras, equipos de goteos, bolsas de ouriños e distintas clases de material que estea en contacto cos pacientes (salvo os residuos da clase III).

Estes residuos xéranse en salas de curas, de espertar, de exploración, en servizos de hemodiálisis, laboratorios, unidades de hospitalización e coidados intensivos, maternidade e consultas externas, entre outras. A retirada dos residuos urbanos efectúase de acordo á lei de lixo urbano de cada Concello. Os hospitais encárganse de segregar estes restos e, paira eliminalos, caben dúas posibilidades. Una é contratar a unha empresa autorizada que, a través de unidades de limpeza, retire os residuos sólidos urbanos e léveos a depósitos finais, onde se atopa un compactador de lixo, e de aí ao vertedoiro.

E a outra é que sexa o propio Concello de cada municipio o que, de acordo á Lei de lixo urbano, responsabilícese de transportalos ao vertedoiro e que empresas autorizadas encárguense de levar os residuos segregables ao compactador correspondente, é dicir, o papel a un compactador de papel (e o mesmo co cartón, o plástico, o vidro, etcétera), segundo informa David Cogolludo, xefe de Servizo de Asuntos Xerais do Hospital Severo Ochoa, de Leganés (Madrid).

Residuos biosanitarios

Os residuos biosanitarios especiais -clase III- son os patolóxicos, contaxiosos ou infecciosos, é dicir, que poden producir contagios de patoloxías producidas polo virus da inmunodeficiencia humana (VIH) ou o virus da hepatite C (VHC), entre outros. Entre eles atópanse as agullas, as follas de bisturí e os instrumentos cortantes e punzantes. Normalmente proceden de curas que se realizan a enfermos infecciosos, os laboratorios e servizos especiais, anatomía patolóxica, unidades de coidados intensivos, quirófanos, urxencias e maternidade.

Estes residuos non se poden xestionar como os residuos biosanitarios asimilables a urbanos, debido ao perigo que entrañan paira a saúde laboral e pública e o medio ambiente, segundo o establecido pola Lei 10/1998. E deposítanse, de acordo ao que establece o Real Decreto 833/1998, en recipientes especiais. Os encargados de facelo son os profesionais sanitarios, que os van segregando e gardando en colectores especiais homologados: os negros son paira residuos biosanitarios, os azuis paira citotóxicos e os amarelos paira instrumentos punzantes e cortantes.

Despois, os diferentes recipientes deposítanse noutros colectores de maior tamaño que se tapan e o persoal de limpeza trasládaos a un depósito final. En non máis de 72 horas recólleos una empresa autorizada que os leva ás instalacións pertinentes e aplícalles o tratamento que corresponda, é dicir, os biosanitarios se esterilizan, compáctanse e tíranse ao lixo orgánico e os citotóxicos incinéranse, relata Cogolludo.

Dos humanos aos industriais

Dos humanos aos industriais

Nos hospitais non só se producen defuncións e, por tanto, almacénanse cadáveres en depósitos especiais, senón que se practican un gran número de cirurxías, autopsias e procedementos de anatomía patolóxica, nos que se poden producir mutilaciones e xurdir restos humanos de certa entidade ou tamaño, que se tratan segundo o Regulamento da Policía Mortuoria.

David Cogolludo pon como exemplo o caso dos diabéticos, que poden sufrir una complicación coñecida como pé diabético, debido á cal, en ocasións, ténselles que amputar. Que se fai con ese pé amputado? Trátase dun resto humano de certa entidade ou residuo da clase IV e, por tanto, non se pode tirar ao lixo, o que podería causar alarma na poboación. Nestes casos, se garda nunha cámara frigorífica ata que una empresa determinada encárgase da súa recollida e incineración.

Residuos químicos

Os residuos radioactivos non se xeran só naqueles centros que teñan unidades de tratamento con radioterapia ou medicamento nuclear

Os residuos químicos -clase V- xestiónanse como residuos tóxicos ou perigosos, segundo o regulamento do real decreto. Entre estes, figuran os líquidos fijadores e reveladores, o formol e o xilol, onde se conservan os órganos, ou os produtos que se empregan paira os tratamentos de certas máquinas, así como material de refugallo contaminado con produtos químicos.

No Hospital Severo Ochoa de Leganés, por exemplo, en 2007 recolléronse 4.500 kg de disolventes halogenados, 161 kg de pilas alcalinas e botón, 312 tubos fluorescentes, líquidos reactivos de laboratorio, entre os cales figuran 10.675 litros de fijador e 8.705 litros de revelador, e 2.680 produtos químicos de equipos eléctricos.

Citostáticos e radioactivos

Os citostáticos (ou citotóxicos), residuos da clase VIN, son fármacos que se utilizan en quimioterapia paira tratar distintos tipos de cancros. Xestiónanse polo Plan de Residuos Biosanitarios e Citotóxicos, e a diferenza destes produtos, respecto dos biosanitarios especiais, é que se teñen que incinerar, xa que non se poden esterilizar antes de eliminalos. Só no Hospital Severo Ochoa de Leganés, o ano pasado producíronse 5.686 kg.

Os residuos radioactivos -clase VII- non se xeran en todos os hospitais, senón naqueles que teñan unidades de tratamento con radioterapia, medicamento nuclear e en certos laboratorios. Son todas aquelas materias radioactivas que se refugan ao non ser utilizables, así como os produtos contaminados con este material radioactivo. Dentro destes residuos radioactivos hospitalarios pode haber residuos sólidos, líquidos e de baixa intensidade, segundo o que establece o Organismo Internacional da Enerxía Atómica (OIEA).

Verteduras industriais

Por último, os hospitais tamén producen verteduras industriais que se eliminan a través da auga. Cada hospital ten un tipo de pH (medida da acidez) da auga e ten recoñecida a autorización de verteduras por parte de cada Concello, é dicir, cada consistorio fixa as condicións dos residuos que se poden verter ás augas residuais. A partir da rede de sumidoiros, tómanse mostras e realízanse probas cada seis meses, onde se mide a cantidade de osíxeno da auga.