Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Saúde e psicoloxía > Psicoloxía e saúde mental

Este artículo ha sido traducido por un sistema de traducción automática. Más información, aquí.

Como superar a morte dun ser querido en Nadal

Para soportar o duelo que acompaña ao falecemento durante as festas do Nadal, convén deixar que os sentimentos flúan con normalidade

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Luns, 26 de Decembro de 2011

A perda dun ser querido deixa unha pegada profunda e case sempre indeleble no corazón de calquera persoa. A época do Nadal resulta moi dura para afrontar a súa ausencia e máis nos duelos de risco, aqueles que teñen probabilidades de cronificarse e converterse en patolóxicos. Neste artigo, danse pistas sobre cales son os duelos de risco e apúntase como soportar unha perda nestas datas do Nadal. Deixar saír a tristeza e pedir axuda, en caso de ser necesario, son consellos básicos.

Imaxe: Genna Carver

O duelo: un proceso vital

O duelo é un proceso natural do ser humano que se desenvolve tras unha perda, como a morte dunha persoa amada. Comprende varias fases polas cales hai que pasar para superalo. Ao principio, téndese a negar o falecemento. Aos poucos, admítese a realidade e, entón, experiméntase unha dor aguda, unha tristeza profunda, rabia que, mesmo, pode acompañarse de alucinacións (hai persoas que chegan a ver á súa ser querido entre unha multitude).

A medida que pasan datas significativas como o Nadal, a dor aguda pola perda mitígase e transfórmase nun máis nostálxico

Todas estas son reaccións normais durante un tempo, ata que se chega á resolución do duelo, unha fase na que se aprende a vivir sen o ser querido, sempre coa asunción de que ‘nada volverá ser como antes’. “O baleiro nunca se poderá encher, pero pódese aprender a funcionar doutra maneira, aínda que sexa con dor”, advirte Alberto Meléndez García, coordinador do Grupo de Coidados Paliativos da Sociedade Española de Medicamento Familiar e Comunitario (semFYC).

A medida que pasan todas as datas significativas, como o Nadal e os aniversarios que se compartían coa persoa falecida, a dor aguda mitígase e transfórmase nun máis nostálxico. Con todo, hai algúns procesos de duelo, denominados de risco, que poden converterse en patolóxicos . “Son os que se cronifican, de forma que a vida vira ao redor da perda experimentada e á dor, e impiden facer novos amigos, fixarse novos plans de traballo, cambios na vida e continuar con ela, a pesar de todo”, destaca Meléndez. Pero, cal é o tempo razoable? Este experto aclara que o que necesita cada persoa, que é variable, aínda que se considera normal que dure entre un e dous anos. Neste intervalo, moitas persoas son capaces de chorar a perda, afrontala e reorganizar a súa vida e as súas relacións sociais.

Como soportar o duelo en Nadal

Para soportar mellor o duelo, hai que tentar que os sentimentos flúan con normalidade

En determinadas épocas do ano, como o Nadal, as ausencias fanse máis presentes. Os expertos aconsellan vivir estes días con normalidade, de maneira que cada un faga o que mellor lle sente. Alberto Meléndez García explica que, en xeral, hai dúas tendencias que se poden seguir: unha é romper co Nadal pasado e organizar un plan do todo distinto ao que se facía co ser amado falecido, como unha viaxe, se as festas sempre se celebraban en casa, ou á inversa. A outra opción é deixar que os sentimentos afloren e, mesmo, colocar unha cadeira baleira na mesa, para lembralo. Ambas as opcións son válidas. A elección dunha ou outra depende da necesidade de cada familia, xa que o considerado normal nun fogar non o é noutro, segundo Meléndez.

Para soportar mellor este doloroso episodio vital, desde o portal da semFYC, os especialistas do Grupo de Traballo de Paliativos aconsellan:

  • Deixar saír a tristeza e permitirse que afloren os sentimentos. Non é conveniente facerse o valente nin esconder a tristeza.
  • Facer partícipe ao resto dos familiares (incluso os nenos e os avós) e os amigos, e pedir axuda se se fai necesario.
  • Despois dos primeiros días, é beneficioso establecerse un horario (de comidas, para deitarse e levantarse da cama…) e seguilo. É importante que uno non se descoide da súa alimentación nin do descanso, e evitar o alcol ou o uso de tranquilizantes .
  • Tentar seguir coas responsabilidades da vida diaria, pero sen abafo. A vida continúa e hai outras persoas ao redor que nos necesitan.
  • O primeiro paso para aceptar esta situación é aceptar a morte, despedirse do falecido e non buscar culpables.
  • Se hai que recoller as cousas do falecido, é mellor facelo dunha vez, sentir a tristeza, superándoa, e pensar nos bos momentos e lembralo con alegría.
  • Cando en datas especiais, como o Nadal, os aniversarios ou os aniversarios, poden aflorar de novo estes sentimentos de perda, hai que deixalos saír con naturalidade.

Duelos de risco

Os duelos de risco adoitan ser procesos “ou moi longos ou moi curtos”, segundo apunta Alberto Meléndez García. Hai máis posibilidades de que o duelo se converta en patolóxico cando o cadáver do falecido non aparece; cando falece o membro dunha relación escondida, como é o caso de relacións extramatrimoniais ou de certas parellas homosexuais; se a morte sobrevén tras unha enfermidade entendida como ‘maldita’, como o foi a sida en anos pasados; ou por un suicidio, xa que as persoas achegadas tenden a culpabilizarse, explica Meléndez.

Pero tamén forman parte da lista os duelos por unha morte súbita, un accidente, de tráfico ou doutro tipo, sobre todo se falecen varios membros dunha mesma familia no sinistro. En mortes accidentais, ademais do baleiro, dáse unha intensa culpabilidade. A persoa que sofre a perda, a miúdo, se mortifica e repítese a si mesmas frases como “por que non lle dixen?”, “discutimos e non lle pedín perdón”, “quedáronnos cousas pendentes”, expón Meléndez.

Agora ben, xunto con estes duelos por un falecemento repentino, tamén son de risco os orixinados pola morte dunha persoa tras un período larguísimo de enfermidade, engade Xullo Gómez, médico do equipo de Coidados Paliativos do Hospital San Juan de Deus, de Santurce (Bilbao), e autor do libro Coidar sempre é posible, de Plataforma Editorial. Segundo puntualiza Gómez, outros procesos en risco de converterse en patolóxicos son os motivados pola morte dun neno, “porque non toca”; pola morte dun recentemente nacido durante as súas primeiras 24 horas; ou os duelos non recoñecidos socialmente, como un aborto. Neste último caso, parece que os afectados (nai, pai e familiares próximos) non poidan permitirse o duelo por un non nado, sobre todo se aínda non comunicaran a noticia do embarazo. O máis probable é que teñan que pasar a dor en soidade, sen unha rede de apoio social que lles permita exteriorizarlo.

RSS. Sigue informado

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións