Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Saúde e psicoloxía > Atención sanitaria

Este artículo ha sido traducido por un sistema de traducción automática. Más información, aquí.

Como tratar as queimaduras leves

Para que unha queimadura evolucione de forma adecuada, é importante saber como actuar e, sobre todo, que se debe evitar

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Luns, 30 de Setembro de 2013
img_accidentes quemaduras list

As queimaduras son as lesións máis comúns que ocorren no fogar. E para curalas, desde as primeiras referencias escritas que existen ata hoxe, utilizáronse distintos tratamentos baseados en discutibles razoamentos, non sempre con bos resultados. Na actualidade, estas lesións trátanse como feridas agudas, e a maioría debería cicatrizar en non máis de tres semanas. No entanto, para que este proceso sexa un éxito, é fundamental coñecer cales son os primeiros auxilios ante unha queimadura, que tratamento é o máis recomendable e que signos de alarma indican a conveniencia de consultar cun profesional de saúde.

Imaxe: Jon Nicholls

Estímase que nas sociedades desenvolvidas as queimaduras teñen unha incidencia anual dunha lesión por cada 3.000 habitantes. A contorna habitual onde suceden é o domicilio, sobre todo, no baño e na cociña. Con todo, aos accidentes domésticos séguenlles as provocadas por accidentes laborables, de tráfico e as asociadas a actividades de lecer.

Os principais grupos de risco son os nenos, os anciáns e as amas de casa. Os nenos en idade preescolar (ata o seis anos) son os membros máis vulnerables, a pesar de que nesta etapa hai diferenzas relacionadas co seu desenvolvemento psicomotor. A maior incidencia dáse entre o primeiro ano de vida e o tres, momento no que desenvolve o movemento e a curiosidade e hai un descoñecemento total do perigo, o que lles fai vítimas frecuentes de queimaduras na cociña ou mediante metais quentes, entre outros accidentes. Da mesma maneira, os anciáns, pola súa vulnerabilidade, diminución da sensibilidade e reflexos, son un dos colectivos con maior risco de sufrir unha lesión.

Como recoñecer se é unha queimadura leve e pódese curar en casa
En caso de queimadura leve, o primeiro é refrigerar a lesión con auga a temperatura ambiente durante varios minutos
A maioría dos accidentes domésticos onde se producen queimaduras son leves, sobre todo, escaldaduras. Pero, como recoñecer se é unha queimadura leve e pódese curar en casa? Segundo Xavier Teixidó e Josep M. Petit, enfermeiros asistenciais e docentes da Unidade de Queimados do Hospital Vale de Hebrón de Barcelona, é “complicado definir ‘leve’, xa que inflúen multitude de factores, ademais da ferida en si. Non é o mesmo unha lesión nun adulto que nun neno ou un ancián. Ou se se padece unha enfermidade, por exemplo: unha queimadura nunha persoa con diabetes nunca se pode considerar como trivial”, concretan.

A modo práctico, poderíase definir como leve “calquera queimadura solar, a condición de que non haxa febre, ou calquera máis profunda, pero que non teña unha extensión máis grande que a que cubriría unha palma da man, e que non estivese localizada en zonas especiais, como a cara, as articulacións, os xenitais ou as mans”, especifican estes expertos.

Primeiros auxilios ante unha queimadura

En caso de queimadura leve, o primeiro que aconsellan estes especialistas é refrigerar a lesión, con auga a temperatura ambiente durante varios minutos. Se está provocada pola exposición solar, coa aplicación de crema hidratante a demanda será suficiente. Se se aprecia que se desprende algunha capa da pel, aplícase algún apósito.

O resto de días, ata a súa curación total, hai que conservar a ferida limpa con auga e xabón e seguir tapándoa coas menores manipulacións posibles. E, moi importante, aclara Teixidó, “é manter a zona afectada en repouso“. A dor asociada contrólase con estas medidas e con analxésicos de venda libre. Pero se non fose suficiente, aconséllase acudir ao médico.
As queimaduras son lesións agudas que no momento de producirse quedan esterilizadas, polo que o uso de antibióticos non son aconsellables

Con todo, non só é importante que se aplica no leito da ferida. É fundamental saber que non hai que facer para non entorpecer a súa curación. A esta cuestión, Teixidó é tallante: nin xeo, nin produtos que enmascaren a lesión, nin produtos “milagrosos”. “As queimaduras son lesións agudas que no momento de producirse quedan practicamente esterilizadas, por tanto, o uso de antibióticos, e menos sen receita médica, non son aconsellables. Tampouco a aplicación nos primeiros momentos de produtos que non deixarían ver a ferida. Máis adiante, manténdoa limpa e sen manipular en demasía é suficiente”, explica.

Ante o uso ou abuso habitual que hai das cremas antibióticas para calquera queimadura, hai quen se pregunta se é fácil que estas lesións se infecten. Pero, Teixidó responde cun categórico “non”, todo o contrario. “Nas queimaduras de primeiro grao non existe ferida en si, ao estar afectada só a primeira capa da pel, a epidermis. Por tanto, non teremos porta de entrada dos xermes e non se desenvolverá en ningún caso infección“, aclara. Cando hai lesións máis profundas, a infección pode xurdir se non se manipula de maneira correcta aínda que, puntualiza, “non hai que obsesionarse; son lesións agudas que se non se complican, evolucionan ben na maioría dos casos”.

Cando hai que acudir aos servizos médicos

Pero, entón, cando hai que acudir aos servizos médicos? Os expertos recomendan sempre que se cumpran os criterios antes descritos: calquera queimadura en nenos ou anciáns, ou en persoas que padezan algunha enfermidade previa ou cando a ferida estea nalgunha localización especial. Tamén requiren de avaliación por parte dun profesional todas as de orixe química ou eléctrica. E, moi importante, sempre que se teña algunha dúbida.

Para que sexa fácil, Teixidó e Petit ofrecen, a modo de recordatorio, que hai que ter en conta:

  • Calquera queimadura solar debería estar totalmente resolta nunha semana.
  • As queimaduras con perda de parte da pel deben estar pechadas por completo entre dous e tres semanas.
  • Os signos de alarma dunha mala evolución serían: febre (máis de 38 graos e descartando calquera outro foco), existencia de pus maloliente ou estancamento da curación (alongamento dos tempos indicados).

Sempre que aparezan estes signos, faise necesario que a ferida sexa valorada por un profesional sanitario.

Diferenciar os tipos de queimaduras

As queimaduras clasifícanse de dúas maneiras: pola súa profundidade (ou graos) ou pola causa que a provoca (lesión térmica, química, radioactiva, solar, eléctrica ou por conxelación, que comportan complicacións específicas asociadas). En canto á profundidade, hai tres graos: de primeiro, segundo e terceiro grao. Estas últimas son as que revisten maior gravidade e necesitan atención médica urxente, xa que poden resultar mortais. Esta clasificación determínaa a extensión e o dano sufrido polos tecidos afectados.

As queimaduras de primeiro grao, que son as menos graves, danse na capa máis externa da pel (epidermis), que responde cun enrojecimiento (eritema), inflamación e dor de leve a moderado.

As queimaduras de segundo grao divídense, á súa vez, en superficiais e profundas. As superficiais afectan a toda a epidermis, pero deixan intacta a dermis. O seu signo máis particular é a bocha ou flictena, xunto con coloración rosada e brillante e unha gran exudación. Moi dolorosas, deixan lixeiras alteracións na coloración da pel que desaparecen co tempo. As profundas danan a dermis, e as terminacións sensitivas superficiais están destruídas, por iso son menos dolorosas que as superficiais. A superficie da lesión é de cor vermella pálido ou esbrancuxado. Ás veces, xorden flictenas. Unha vez cicatrizadas, deixan secuelas funcionais e estéticas. A miúdo, o tratamento cirúrxico é o que mellores resultados achega.

Por último, as queimaduras de terceiro grao implican unha destrución total da pel ata alcanzar tecidos musculares, tendóns, vasos sanguíneos e ósos. A súa característica principal é unha lesión negra e dura (escara). Non teñen sensibilidade na súa superficie (anestesia), aínda que si desbasten os tecidos circundantes. De evolución moi lenta, deixan secuelas importantes, mesmo psicolóxicas.

RSS. Sigue informado

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións