Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Saúde e psicoloxía > Atención sanitaria

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Contención de pacientes

A necesidade de contención mecánica dun paciente deriva do estado de axitación que poña en perigo a súa integridade física e a dos que lle rodean

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Luns, 02deXaneirode2006

Por contención física ou mecánica enténdese a utilización de mecanismos para restrinxir o movemento dunha parte do corpo ou da súa totalidade co fin de evitar situacións que poñan en situación de perigo ao mesmo paciente ou a outras persoas. Pero para o profesional da saúde, cuxa intervención se basea no respecto da persoa, á súa saúde e seguridade, interveñen aspectos legais e éticos que debe considerar.

Desde o punto de vista ético, a contención física ou mecánica dun paciente é unha medida de urxencia que se debe utilizar como último recurso fronte a unha situación de axitación, que ademais de poder provocar unha autoagresión, logre imposibilitar o programa terapéutico como é a retirada de sondas, tubos endotraqueales ou drenaxes, entre outros. É imprescindible asegurar tanto o bo cumprimento das normas como dos principios éticos de toda actuación co paciente. Sobre todo nestes casos onde se require unha especial sensibilización dos profesionais, non só en relación co procedemento técnico, senón á coidadosa indicación, á información adecuada ao paciente e á súa familia e ao seguimento do paciente.

Prevención

Existen medidas xerais que poderían evitar, polo menos en parte, os episodios violentos. A mesma enfermidade e o ingreso hospitalario xa son razóns suficientes para presentar certo grao de tensión emocional que dependerá dos propios recursos da persoa para adaptarse en maior ou menor medida á nova situación. Todo iso pode moi ben ser un factor que predisponga a presentar un cadro de axitación. Factores ambientais como tempos excesivos de espera e fallos burocráticos poden desencadear reaccións descomedidas en pacientes susceptibles. Para determinados pacientes como os anciáns ou os que sofren algún tipo demencia, só o cambio da contorna habitual pode provocar unha perda de capacidade para desenvolver un pensamento de forma clara e coherente.

A mesma enfermidade e o ingreso hospitalario xa son razóns suficientes para presentar certo grao de tensión emocional

Manter unha actitude de escoita solícita e abordaxe verbal para tentar suplir as carencias pode axudar a repor o equilibrio perdido. En moitas ocasións, mediante a eliminación de certos estímulos ambientais e conductuales, ou facilitando a execución de respostas compatibles coa axitación ou alternativas (realizar algunha actividade física, chamar por teléfono…) pódense diminuír as posibles reaccións agresivas ou violentas.

Aspectos éticos e legais

Expertos en deontología da Col·legi Oficial d´Infermeria de Barcelona acaban de presentar un documento coas consideracións éticas e legais que se derivan da contención física e mecánica dos pacientes. Segundo os expertos barceloneses, a contención física non se ha de aplicar nunca como medida de castigo ou control, cando exista algunha contraindicación, por comodidade do equipo asistencial ou como substitución dalgún tratamento. Sempre hai que valorar se existe a posibilidade de opción alternativa como a abordaxe verbal ou a administración de medicación, entre outras. En calquera caso, o profesional de enfermaría valorará a necesidade de inmovilización física e explicitará na historia clínica do paciente o risco, a planificación e a avaliación do episodio.

Segundo o mesmo documento, informarase ao propio paciente da necesidade do procedemento para que dea o seu consentimento ou, no caso de que non estea capacitado para decidir, consultarase cos familiares ou persoas vinculadas. Ademais, os elementos usados para tal fin deberán ser os adecuados e homologados, coas propiedades pertinentes en relación a medida, textura e presión. Aínda cando estea xustificada unha contención física hai que respectar uns principios éticos que van desde a autonomía, a xustiza, o principio de beneficencia (hai que asegurarse que os beneficios superan o prexuízo), o dereito á intimidade e a vulnerabilidade e o alto nivel de dependencia que presentan os pacientes con contención mecánica, o que require unha atención superior por parte dos profesionais sanitarios.

Desde o punto de vista legal, calquera intervención dentro do ámbito sanitario só pode levar a cabo se a persoa afectada ha dado o seu libre consentimento despois de recibir información comprensible que inclúa obxectivos, beneficios e riscos, e no suposto que non estea capacitado para a toma de decisións, a Lei Xeral de Sanidade obriga a obter o consentimento de familiares ou persoas vinculadas.

AXITACIÓN PSICOMOTORA

A axitación psicomotora é un estado de excitación extrema con aumento da tensión e irritabilidad. Unha axitación extrema pode ocasionar confusión, hiperactividade e hostilidade total. A axitación pode aparecer repentina ou gradualmente, pode durar só uns minutos, semanas ou meses e pódese incrementar por mor de dor, tensión e febre. Normalmente, por si soa, pode non ter moita transcendencia clínica, pero acompañada doutros síntomas pode dar pistas dun estado patolóxico. O control da conduta permite diminuír os riscos que leva a súa alteración pero tamén realizar unha aproximación diagnóstica e psicopatolóxica.

A axitación psicomotora divídese segundo sexan as súas causas de aparición. A axitación orgánica ou síndrome confusional agudo prodúcese pola acción de tóxicos ou no curso de enfermidades médicas, no que o síntoma crave é a alteración do nivel de conciencia. A súa instauración é aguda e o curso fluctuante, con empeoramento nocturno. Poden aparecer alucinacións visuais e ideas delirantes. O paciente que presenta este tipo de axitación adoita estar suorento, inquieto e presenta signos como febre, taquicardia, ataxia e taquipnea, entre outros. Tamén se pode dar en persoas con certos tipos de demencia con múltiples déficits cognitivos. Normalmente o paciente carece de antecedentes psiquiátricos aínda que adoita ter antecedentes médicos que actúan como factores predisponentes.

A axitación psiquiátrica corresponde basicamente a patoloxías como esquizofrenia, trastornos delirantes e psicóticos, na fase maníaca do trastorno bipolar, e un seguido de trastornos non psicóticos como os provocados por ansiedade, por tensións postraumáticas e trastornos de personalidade, entre outros. A axitación mixta é unha crise secundaria ao consumo dunha ou máis sustancias psicotropas como alcol, alucinóxenos, anfetaminas, cannabis, cafeína, cocaína, fenciclidina, inhalantes, nicotina, opiáceos, sedantes, hipnóticos ou ansiolíticos; aínda cando fosen prescritas polo médico. Os trastornos mentais e de comportamento derivados do consumo van desde a intoxicación non complicada ata cadros psicóticos e de demencia notorios.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións