Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Saúde e psicoloxía > Problemas de saúde

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Controlar a esclerose múltiple

Esta enfermidade é a primeira causa de discapacidade sobrevinda en adultos novos en España

Nos últimos anos, a taxa de incidencia da esclerose múltiple no noso país duplicouse. Pasou, segundo os expertos, de 50 a 100 ou 125 casos por cada 100.000 habitantes. Quizá por este motivo, España converteuse nun do cinco países que máis investiga para conseguir resolver algúns enigmas desta enfermidade. Novos fármacos, novos coñecementos sobre a xenética da enfermidade e avances na detección precoz permiten afrontala con estratexias renovadas.

Img genteImagen: Ismael Valladolid Torres

A diminución dos accidentes de tráfico nestes últimos anos e o aumento de casos de esclerose múltiple sitúan a esta enfermidade no primeiro lugar de causas de discapacidade sobrevinda en adultos novos en España. Á vez, este incremento vai ligado á mellora da calidade de vida dos pacientes, que experimentou un gran cambio na última década. A clave está nos avances no coñecemento da enfermidade, no diagnóstico precoz e nunha mellor percepción psicolóxica dos pacientes cara á esclerose múltiple.

Na actualidade, hai mecanismos e instrumentos que lles garanten unha boa calidade de vida. No recente XXVI Congreso do Comité Europeo para o Tratamento e Investigación en Esclerose Múltiple (ECTRIMS), celebrado en Gotemburgo (Suecia), presentáronse terapias biolóxicas, combinadas e novos fármacos. O máis impactante foi, con todo, un novo estudo, aínda non publicado, que asegura que na metade dos pacientes con primeiros episodios poderase diagnosticar a enfermidade en cinco minutos cunha simple resonancia.

Tratamento e diagnóstico temperáns

Esta técnica non só mellorará, senón que permitirá atrasar ou retardar a evolución da enfermidade, posto que o tratamento iniciarase moito antes. Un traballo exposto no recente III Reunión Post-ECTRIMS, celebrada en Madrid, conclúe que a abordaxe precoz da esclerose múltiple con acetato de glatiramero (fármaco habitual na enfermidade) en pacientes con síntomas primarios pode atrasar a conversión a enfermidade clinicamente definida en 2,7 anos de media. Outros efectos beneficiosos son unha redución do volume de lesións cerebrais e unha menor atrofia cerebral.

Os fármacos orais, como “Gilenya”, melloran a calidade de vida dos pacientes e evitan os efectos secundarios actuais dos inyectables

Hai 15 anos tardábase unha media de sete anos en chegar ao diagnóstico e só fai cinco, o tratamento podía chegar a demorarse ata dous anos. Aínda non hai un ano que se desenvolveron os primeiros medicamentos orais para a enfermidade. Tres artigos en The “New England Journal of Medicine” mostraban en xaneiro de 2010 que a cladribina e o fingolimod, dous fármacos en desenvolvemento, eran capaces de reducir a evolución de síntomas.

Este mes de setembro, a Axencia Americana do Medicamento deu luz verde a un fármaco oral, “Gilenya”, que substitúe ás actuais inxeccións. Espérase que se comercialice en Europa nuns meses. Os medicamentos orais melloran a calidade de vida dos pacientes, polo seu fácil uso, pero ademais de optimizar a súa vida cotiá, evitarán os efectos secundarios actuais dos inyectables, como as lesións na pel. Son sustancias, no entanto, que só evitan síntomas e recaídas. Aínda queda moito camiño por percorrer para conseguir deter a progresión da enfermidade e reverter as súas secuelas.

Importante impacto social

A esclerose múltiple é unha enfermidade na que o sistema inmunológico propio actúa contra a mielina, a sustancia que recubre as fibras nerviosas. De maneira progresiva, o sistema nervioso central perde a súa función en distintas partes do organismo. Considéralla a enfermidade inflamatoria crónica máis frecuente do sistema nervioso central e os seus brotes sucesivos provocan síntomas variados: perda de forza ou de sensibilidade, diminución de visión e descoordinación ou incontinencia urinaria, entre outras.

Afecta a pacientes novos adultos a partir de 20 anos, sobre todo, na franxa de 30 a 40 anos. As súas consecuencias económicas non só inclúen os custos dos coidados tanto hospitalarios como en consultas e ambulatorios, senón tamén os derivados da incapacidade que ocasiona e que dependen da gravidade, moi variable entre os afectados. Os principais síntomas son: debilidade muscular, espasticidad, deterioración dos sentidos do tacto, dor, ataxia, tremores, alteracións visuais e da fala, vertixe, disfunción urinaria, trastornos intestinais, disfunción sexual, depresión, euforia, problemas cognitivos e fatiga, entre outros.

É unha enfermidade multifactorial, xa que no seu desenvolvemento interveñen distintas causas ambientais (virus e toxinas), xenéticas, inmunológicas e outras que aínda se descoñecen. Esta heteroxeneidade na súa xénese confírelle un alto grao de dificultade para establecer o tratamento adecuado porque hai moitas diferenzas na forma en que os pacientes a desenvolven. Os avances no futuro van encamiñados a predicir a evolución da enfermidade e, tal como ocorre con enfermidades como o cancro, personalizar ao máximo cada terapia.

A xenética é un exemplo. Pode axudar ao neurólogo a cambiar o curso da enfermidade, así como facilitarlle unha terapia que evite os efectos secundarios e minimice os casos nos cales non é útil. Os avances neste campo son evidentes. Investigadores do Vall d’Hebron Instituto de Investigación acaban de publicar en Journal “of Inmunology” o descubrimento dun xene, localizado no cromosoma 10 e co nome de perforina “”, implicado no desenvolvemento dunha variante da esclerose múltiple que afecta, sobre todo, ao sexo masculino. De todos os xeitos, é un xene relacionado cos mecanismos que provocan as lesións e non supón, por agora, un cambio no curso da enfermidade.

ESCLEROSE MÚLTIPLE E PSICOTERAPIA

Nunha mesa redonda acerca de “Intervención Multidisciplinar en Esclerose Múltiple”, representantes de AEDEM-COCEMFE (Asociación Española de Esclerose Múltiple) e de ADEMM (Asociación de Esclerose Múltiple de Madrid) defenderon o uso da psicoterapia entre o equipo multidisciplinar do tratamento da enfermidade. Os expertos aseguran que médicos rehabilitadores, fisioterapeutas, terapeutas ocupacionais, logopedas, traballadores sociais, neurólogos e médicos de Atención Primaria deben acompañarse de psicólogos e neuropsicólogos en todo o proceso.O recurso desta disciplina non se xustifica só pola afección lóxica no paciente e na súa contorna laboral, familiar e social. Ata que se coñece o diagnóstico definitivo, o paciente vive unha etapa de confusión, incomprensión e emocións intensas polos cambios bruscos que ocorren na súa vida. O psicólogo debería centrarse en traballar o impacto emocional tras o diagnóstico, previr o control da tensión derivada da enfermidade, informar e asesorar en conflitos familiares, axudar na reintegración da vida social e fomentar a autonomía.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións