Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Saúde e psicoloxía > Investigación médica

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Crenzas populares sobre saúde, en dúbida

Algunhas ideas sobre aspectos relacionados coa saúde persisten a pesar de non sustentarse en ningunha evidencia científica

Img gorro lana Imaxe: Michael Wade

Algunhas ideas propias da época invernal e sobre os excesos alimentarios que se producen, sobre todo durante o Nadal, como crer que os nenos non deben comer azucre porque se volven hiperactivos, foron sometidas a análise. Do mesmo xeito que na edición anterior, a prestixiosa revista “British Medical Journal” volveu a revisar algunhas das crenzas que perduran en imaxinario popular sobre temas de saúde.

Img gorroImagen: Lauren “Lolly” Weinhold

O novo estudo foi realizado polos mesmos investigadores, Rachel Vreeman e Aaron Carroll, pediatras e profesores da Escola de Medicamento de Indiana (EE.UU.) e, como na anterior ocasión, os autores someteron as ideas a unha análise buscando apoialas ou refutarlas mediante a evidencia científica de estudos. Unha das crenzas é que a cabeza descuberta é un punto débil que pode provocar a perda de grandes cantidades de calor corporal.

Entre o frío e a poinsetia

No estudo se refuta esta idea, xa que, segundo os autores, o feito de levar a cabeza descuberta non leva a perda de maior cantidade de calor que outra parte do corpo que se atope exposta ao frío, como poden ser as mans ou o pescozo. Esta idea parecía apoiarse nun antigo estudo militar en que se mediron as perdas de calor corporal en temperaturas frías a individuos equipados con traxes de supervivencia ártica.

Constatouse que perderon a maior parte da calor a través da cabeza, pero isto era debido a que era a única parte descuberta do corpo. Noutro estudo máis recente realizouse o mesmo experimento en individuos que vestían só bañadores e que perderon non máis dun 10% da calor corporal a través da cabeza.

A pesar de que hai razóns importantes polas que deba moderarse o consumo de azucre nos nenos, o TDAH non é unha delas

Outra das ideas que no estudo considérase falsa é a da suposta toxicidade das típicas flores de pascua do Nadal (a poinsetia ou “Euphorbia pulcherrima”). Os autores apoian esta falsidade no feito de que nun estudo da Asociación Americana de Centros de Control de Envelenamentos non constaba ningún caso de envelenamento relevante entre os máis de 22.000 casos de individuos expostos a esta planta.

A pesar desta consideración, é preciso establecer unha aclaración respecto diso: a poinsetia, popularmente coñecida como flor de pascua, contén principios tóxicos. O que ocorre é que moi poucas veces os nenos senten atraídos polas follas e os casos de envelenamentos en humanos son raros. Non ocorre o mesmo cos animais domésticos nos que poden producirse intoxicacións con maior frecuencia.

Outras especies de plantas tamén típicas do Nadal, como o acivro e o muérdago, tamén son tóxicas. Neste caso o risco é maior xa que os nenos si que senten atraídos polas bayas vermellas do acivro e polos pequenos froitos do muérdago, que lembran, pola súa forma, a pequenas uvas.

Ceas copiosas e abundancia de doces

Outro dos mitos examinados, relacionado cos copiosos ágapes do Nadal, é que as ceas abundantes favorecen en maior grao o aumento de peso que as comidas copiosas efectuadas noutros momentos do día. Tras revisar varios estudos, os autores coinciden en que o que realmente provoca un aumento de peso é o número total de calorías que se inxeren ao longo do día, máis que a hora en que se faga esta inxesta.

É posible que esta crenza proveña da existencia de persoas que padecen o que se coñece como “síndrome do comedor nocturno“, un trastorno no que se manifesta unha necesidade importante de inxerir alimentos na cea e durante a noite, o que leva obesidade provocada por un aumento no número total de calorías da dieta.

Outra crenza que se relaciona cos nenos e coas datas do Nadal é a que sostén que aqueles que consomen un exceso de azucre teñen maior risco de ser hiperactivos. Tras analizar os resultados de 12 estudos que examinaban como os nenos reaccionan a unha dieta con distintos niveis de azucre, constatouse que en ningún destes detectáronse diferenzas significativas entre o comportamento de nenos que consumiran azucre e o dos que non o fixeron.

Curiosamente, nalgúns estudos constátase ata que punto a percepción dos pais inflúe na valoración que fan da conduta dos seus fillos. Atopáronse casos nos que os pais, pensando que os seus fillos consumiran azucre, consideraban que a súa conduta era activa, mesmo cando en realidade o neno non tomara nada de endulzante. A pesar de que hai razóns importantes (sobrepeso ou carie) polas que deba moderarse o consumo de azucre nos nenos, o trastorno por déficit de atención con hiperactividade (TDAH) non é unha delas.

EXCESOS DO NADAL

Img comidaImagen: Iain Farrell
Comidas copiosas e alcol en abundancia. Poden evitarse ou mitigarse as resacas? Moitas persoas cren que así é, pero non é certo. Os autores da revisión analizaron bibliografía referente a este tema sen atopar ningunha evidencia científica que permita avalala. Unha investigación realizada respecto diso foi publicada tamén no 2005 na revista “British Medical Journal”. Nela examinábanse oito tipos distintos de axentes, o propranolol (un medicamento para a hipertensión), o tropisetron (un antivertiginoso), o ácido tolfenámico (un analxésico), a fructosa, a glicosa e algúns suplementos dietéticos de borraja, alcachofa e nopal.

As únicas substancias que mostraron certo beneficio foron a borraja e o ácido tolfenámico. A administración de vitamina B nas intoxicacións enólicas agudas ten un papel preventivo nas deficiencias desta vitamina, frecuentes nos bebedores crónicos, pero non se demostrou que melloren os síntomas da intoxicación aguda nin da resaca. Ademais, e principalmente, de moderar o consumo de alcol, proponse algunhas estratexias, como espaciar as bebidas alcohólicas intercalándolas con outras “sen” para permitir unha progresiva metabolización do alcol e evitar a deshidratación que acompaña á resaca.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións