Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Saúde e psicoloxía > Problemas de saúde

Este artículo ha sido traducido por un sistema de traducción automática. Más información, aquí.

Día Mundial contra o Cancro, a unión fai fórzaa

Grazas á implantación de programas de cribado dos cancros máis prevalentes, como os de mama, pescozo de útero e colon, sálvanse miles de vidas

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Luns, 04 de Febreiro de 2013

A celebración do Día Mundial contra o Cancro, hoxe 4 de febreiro, ten por lema “Xuntos somos máis fortes”, a iniciativa da Unión Internacional contra o Cancro, un slogan que en España se traduce como “Contigo somos máis fortes”, da Asociación Española contra o Cancro. No noso país, cada ano diagnostícanse máis de 200.000 novos casos de cancro, aínda que máis da metade cúranse cinco anos despois do seu descubrimento. Por iso, neste artigo incídese en que para salvar máis vidas, a detección precoz é un dos retos principais que ten por diante a loita contra o cancro.

Imaxe: gepac

O Día Mundial contra o Cancro celébrase hoxe, 4 de febreiro, baixo a lema "Together we are stronger", por iniciativa da Unión Internacional contra o Cancro (UICC), coa variante española de "Contigo somos máis fortes", da Asociación Española contra o Cancro (AECC). Cada ano no noso país diagnostícanse máis de 200.000 novos casos de cancro e morren ao redor de 100.000 afectados, segundo as cifras de incidencia da Sociedade Española de Oncoloxía Médica (SEOM).

"Se nos fixamos na evolución da supervivencia, observamos que máis do 50% dos casos estarán curados cinco anos despois do seu diagnóstico, cando antes o cancro era sinónimo de morte. Máis do 80% das mulleres con cancro de mama estarán vivas despois de cinco ou dez anos; e na leucemia infantil, de producirse unha mortalidade en máis do 90% dos casos, pasouse ao contrario, a que sobrevivan o 90% dos nenos afectados. Claro que hai pacientes que van mal e non entran dentro destas cifras, pero avanzouse moito", apunta Ignacio Branco, oncólogo e xefe da Unidade de Consello Xenético do ICO L'Hospitalet e o ICO Badalona.

Por tanto, un dos mitos referidos ao cancro que deben derrubarse nos próximos anos, segundo os oncólogos, é que este diagnóstico sexa unha sentenza de morte. Derruir as falsas crenzas respecto desta enfermidade foi a proposta do Instituto Catalán de Oncoloxía (ICO) para celebrar este Día Mundial contra o Cancro, posto que hai numerosos mitos asentados e estendidos entre a poboación que non teñen ningún fundamento científico.

Falsos mitos sobre o cancro

O termo xenérico "cancro", que aínda infunde tanto medo en boa parte da poboación, refírese, en realidade, a máis de 200 enfermidades distintas cunha evolución e un prognóstico moi variables. E, aínda que o autor Siddharta Mukherjee denominase esta enfermidade como "O emperador de todos os males" na obra co mesmo nome coa que gañou o Premio Pulitzer, o certo é que hoxe en día máis da metade dos pacientes superan a doenza. Cúranse, grazas á detección precoz de moitos tumores, que se atopan en fases moi iniciais, e á existencia de tratamentos cada vez máis eficaces e con menos efectos secundarios, como informa o ICO.

Ningún estudo científico ha relacionado o uso de microondas ou teléfonos móbiles co desenvolvemento de cancro

Segundo esta institución, outras falsas ideas, que se popularizaron e que hai que contrarrestar, son: que se algún proxenitor tivo cancro, os seus fillos tamén o padecerán, xa que só unha pequena parte dos tumores (entre un 5% e un 10%) teñen un compoñente hereditario; ou que o destino determina se se sufrirá e non se pode facer nada para evitalo, posto que é posible previlo. Para iso, hai que seguir unha alimentación sa e variada, practicar exercicio físico cada día, vacinarse dalgúns virus -como contra o virus do papiloma humano- que poden provocar tumores, facerse as probas indicadas para descubrir a enfermidade a tempo, consultar ao médico se se detecta algunha alteración no corpo, evitar o tabaco, o alcol e outras sustancias nocivas, así como o exceso de peso, e levar coidado ao tomar o sol.

Tamén hai persoas que senten culpables da súa doenza e atribúeno a que sempre foron débiles, cando a personalidade proclive á tristeza, depresión ou melancolía non define un maior risco de sufrir cancro nin tampouco fará que esta enfermidade avance máis rápido. Outras pensan que se non son positivas, non se curarán, cando o importante é expresar as emocións. Ademais, ter sensación de medo pode favorecer que o afectado, aínda con cancro, coide máis a súa saúde. Tamén hai quen cren que se non reciben quimioterapia ou esta non lles produce efectos secundarios molestos, non sairán adiante, o que tampouco é certo porque o tratamento non é máis efectivo polo feito de provocar máis efectos adversos. Ademais, os investigadores e os médicos traballan para desenvolver terapias cada vez máis eficaces e cos mínimos efectos secundarios posibles.

Por último, tamén hai ideas preconcibidas respecto de como se orixina a enfermidade. Así, moitas mulleres pensan que teñen cancro de mama porque con anterioridade se deron un golpe na zona, cando "non hai ningunha evidencia científica de que golpearse o peito produza cancro. O que ocorre é que, ante a doenza, sempre se tenta buscar unha explicación. E tampouco hai, ata a data, ningún estudo científico onde se relacionaron os microondas co desenvolvemento da enfermidade ou os teléfonos móbiles co cancro cerebral", afirma este experto.

Detección precoz do cancro, unha materia pendente

A AECC celebra este Día Mundial contra o Cancro coa segunda edición dun foro de debate que, nesta ocasión, está dedicado á detección precoz do cancro, co título "Detectalo a tempo pode salvarnos a vida". Estímase que, grazas á implantación dos programas de cribado dalgúns dos cancros máis prevalentes, como os de mama, pescozo de útero e colon, pódense salvar miles de vidas. En concreto, "demostrouse que o 90% dos tumores de colon son curables, se se aplica un programa de detección precoz, e que se poderían salvar máis de 4.000 vidas ao ano a través do cribado poboacional", explica Esther Díez, en representación da AECC.

Con todo, o grao de establecemento destes programas é moi variable no conxunto de España. En contraposición aos programas de mama e de pescozo de útero que están ben consolidados, non sucede o mesmo co de cancro colorrectal. Empezou a súa implantación en sete comunidades autónomas, onde se atopan en diferentes fases e con distintas coberturas: na Rioxa e Cantabria cobren ao 100% da poboación de risco; no País Vasco ten unha cobertura do 72%; en Murcia e Valencia, do 30%; en Cataluña, do 17,7%; e en Canarias, do 15%, segundo datos da AECC.

Un dos factores de risco para padecer cancro de colon é a idade, polo que os programas para tentar detectalo da forma máis precoz posible diríxense a persoas con idades comprendidas entre 50 e 70 anos. Para iso, convídanlles á realización dun test de detección de sangue oculto en feces, unha proba non invasiva e moi barata (costa dous euros), tan eficaz como a colonoscopia. Esta última é invasiva, non está exenta de riscos -como a perforación do intestino e as hemorraxias-, é máis cara para o sistema sanitario e a súa aplicación para facer un programa de cribaje poboacional é inviable.

A razón pola que non se implantaron antes estes programas de cribado foi científica, xa que se descoñecía se a proba de detección de sangue oculto nas feces era igual de eficaz que a colonoscopia. Pero, en datas recentes, quedou ben demostrado en diferentes estudos que ambas son igual de eficaces, o que supuxo unha luz verde para o impulso e expansión destes programas, segundo o oncólogo Ignacio Branco.

Cribado de cancro de mama e de pescozo de útero

As razóns de que os programas de cribado de cancro de mama e de pescozo de útero estean tan ben implantados tamén foron científicas.

Os primeiros programas de detección do cancro de mama datan da década 90. Hoxe en día, está moi arraigado na poboación feminina que, a partir dos 50 anos, débese realizar unha mamografía polo menos cada dous anos para detectar ou descartar a presenza dun tumor mamario.

En canto ao programa de cancro de pescozo de útero, os avances científicos han permitido pescudar que xa non é necesario realizar unha citología cada ano para detectalo, porque este está relacionado coa infección polo virus do papiloma humano. Por iso, unha muller con parella estable ou con baixo risco de infectarse non necesita un control tan seguido. Isto permitiu dilatar a un período de cada tres anos a realización da citología, “por un criterio científico e non pola crise”, destaca o oncólogo Ignacio Branco. Esta norma xa se aplica en Cataluña e esténdese a outras comunidades.

Así, grazas aos programas de cribaje e a unha mellor caracterización dos tumores, pódese aplicar un medicamento cada vez máis personalizada, a clave para que máis afectados sobrevivan. “Un cancro de mama pode estar nos condutos ou nos lóbulos, pode ser infiltrante ou non e ter receptores hormonais. Clasificámolos moito mellor e isto permite administrar o tratamento máis específico para cada tipo de tumor e menos agresivo. O medicamento personalizado é o futuro da oncoloxía“, augura Branco. Un futuro que, en parte, xa é presente.

Etiquetas:

quimioterapia tumor vph

RSS. Sigue informado

Ao publicar un comentario aceptas a política de protección de datos

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións
Fundación EROSKI

Validacións desta páxina

  • : Conformidad con el Nivel Triple-A, de las Directrices de Accesibilidad para el Contenido Web 1.0 del W3C-WAI
  • XHTML: Validación do W3C indicando que este documento é XHTML 1.1 correcto
  • CSS: Validación del W3C indicando que este documento usa CSS de forma correcta
  • RSS: Validación de feedvalidator.org indicando que nuestros titulares RSS tienen un formato correcto