Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Saúde e psicoloxía > Psicoloxía e saúde mental

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Día Mundial da Saúde Mental: alternativas á crise

Diversas estratexias baratas garantirían a continuidade dos coidados ás persoas con trastorno mental a pesar da crise, segundo pacientes e familiares

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Xoves, 10deOutubrode2013

A atención á saúde mental é coñecida co alcume de “cincenta da sanidade”, polos pobres recursos asistenciais que se lle destinan. E a crise económica non fixo máis que conducila a unha situación aínda máis precaria. Con todo, para hoxe, 10 de outubro, declarado Día Mundial da Saúde Mental pola Organización Mundial da Saúde (OMS), a Confederación Española de Agrupacións de Familiares e Persoas con Enfermidade Mental (FEAFES) escolleu unha lema optimista: “Alternativas fronte á crise. O valor dos nosos dereitos”. E é que, como neste artigo explícase, é posible reverter esta situación de crise permanente da atención á saúde mental. A continuación detállase como.

Img diamundial saludmental art
Imaxe: Salut Mental Catalunya

O Día Mundial da Saúde Mental celébrase hoxe en España baixo a lema “Alternativas fronte á crise. O valor dos nosos dereitos”, pois os afectados e os seus familiares pensan que con poucos recursos é posible prestar unha atención integral e continuada aos pacientes. Esta lema nacional, elixido debido á grave crise que afecta o noso país, non coincide co escollido para conmemorar esta xornada no ámbito mundial, que este ano é “Saúde Mental e Adultos Anciáns”.

Saúde mental: máis dun millón de afectados

En España, o 3% da poboación adulta padece algún trastorno mental grave ou trastorno mental severo (TSM), o que significa que hai máis dun millón de afectados por unha enfermidade mental grave, como a esquizofrenia ou a paranoia. A porcentaxe ascende ao 9% ao sumar aos que sofren un trastorno mental leve. Pero o escenario de futuro é aínda máis dramático: no 2020, o 15% da poboación tería un episodio de saúde mental grave e unha de cada catro persoas, un leve, auguran desde FEAFES.
No 2020, o 15% da poboación tería un episodio de saúde mental grave e unha de cada catro persoas, un leve

“As enfermidades mentais non son un problema banal, xeran unha alta taxa de discapacidade nun sentido global e dificultades físicas, e o estigma, marxinación e segregación que sofren estes enfermos fai que empeore o seu prognóstico”, explica José García, psiquiatra e asesor de FEAFES. De feito, unha investigación recente ha calculado que os trastornos mentais son os responsables do 17% da discapacidade no mundo. O dato procede do último informe da Enquisa Mundial de Saúde Mental, da OMS, que estudou a máis de 150.000 persoas de 24 países e que coordinou Jordi Alonso, director do Programa de Investigación en Epidemiología e Saúde Pública do Instituto Hospital do Mar de Investigacións Médicas (IMIM), de Barcelona.

Falta de atención integral e continuada en saúde mental

A aposta de “desinstitucionalizar” ou sacar dos centros psiquiátricos aos enfermos mentais nos 80 debía dar paso a un modelo de atención comunitaria para eles. Esta corrente que, en teoría, debía favorecer a súa integración social, na práctica, ante a falta de recursos públicos para atendelos, implicou que moitos non reciban a atención continuada e integral que requiren e que o peso dos coidados recaia nas familias. “De todos os países da contorna europea, España é o que ten a máis enfermos mentais convivindo coas súas familias, máis do 80%. A taxa máis próxima é a de Irlanda, que ten ao 60%”, informa José María Sánchez Monge, presidente de FEAFES.
Ao redor dun terzo das persoas cun trastorno mental non recibe un tratamento apropiado ou non teñen ningún

“Antes da crise, a atención á saúde mental xa era insuficiente e, agora, volveuse claramente insuficiente. Os recursos asistenciais son moi desiguais por zonas dentro de una mesma comunidade. Diminuíron os equipos multidisciplinares para atender aos pacientes, e os que quedan sofren unha sobrecarga asistencial, porque aumentaron as consultas por trastornos banais”, denuncia Sánchez Monge. “Ao redor dun terzo das persoas cun trastorno mental non recibe un tratamento apropiado ou non teñen ningún, o que se coñece como brecha terapéutica. Esta cifra pode empeorar. En períodos de crises hai máis dificultades para que estes pacientes reciban tratamentos adecuados, ao haber recortes de recursos e aumentar as consultas por trastornos mentais”, coincide José García.

Alternativas á crise en saúde mental

A estratexia para combater a crise pasa por lograr un obxectivo prioritario, segundo José García, psiquiatra e asesor de FEAFES: “Asegurar a continuidade dos tratamentos para evitar a brecha terapéutica e que os pacientes reciban un tratamento integral e multidisciplinar, non só baseado nos psicofármacos. Hai outras formas moi importantes para conseguir que estean estables e evitar as súas recaídas”.

FEAFES achega as “receitas” concretas para despregar esa filosofía asistencial: impulsar plans individuais de atención, de maneira que cada enfermo sexa atendido de acordo ao seu trastorno e características particulares desde a súa unidade de saúde mental polo seu equipo médico; desenvolver equipos de apoio psicosocial ou intervención familiar, constituídos por un psicólogo e un traballador social, para unha poboación de 300.000 persoas, e co obxectivo de formar e informar as familias sobre os trastornos mentais graves; crear servizos de atención domiciliaria, para realizar un seguimento, prestar axuda e favorecer a continuidade dos coidados dos pacientes, a súa adherencia aos tratamentos cumprindo as pautas médicas; e organizar suficientes equipos multidisciplinares de atención aos enfermos, para unha poboación de 30.000 habitantes, non só formados polo psiquiatra, senón tamén por psicólogos, traballadores sociais ou enfermeiros.

Estas alternativas son baratas e garantirían a continuidade dos coidados. Ao estar ben atendidos, os pacientes necesitarían un menor consumo de medicación , menos visitas a urxencias e menos ingresos hospitalarios, aspectos que si encarecen a súa atención. E, ademais, habería máis persoas cun trastorno mental incorporadas á sociedade. É falso que non poidan traballar. Os que se incorporaron, non perderon o emprego. Son moi responsables. Pero este é un dos moitos prexuízos cos que se clasifica aos pacientes mentais. Aínda falta moito para derrubar o muro do estigma”, expón José María Sánchez Monge, presidente de FEAFES.

RSS. Sigue informado

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións