Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Saúde e psicoloxía > Problemas de saúde

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Día Mundial da Sida

En España, cada ano rexístranse ao redor de 4.000 novos casos de infección polo Virus da Inmunodeficiencia Humana (VIH)

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Sábado, 01deDecembrode2012
Img pruebavihconsaliva Imaxe: CESIDA

Fai 30 anos que se detectou por primeira vez o Virus da Inmunodeficiencia Humana (VIH). Desde o inicio da infección, en España notificáronse 80.827 casos de sida e, neste momento, a prevención é a ferramenta máis eficaz e máis barata paira conter o virus. O diagnóstico precoz é a outra gran estratexia que tamén se debe coidar paira combater a epidemia. Con todo, os recortes en Sanidade pon en perigo o labor de información e prevención do VIH e da sida que realizan numerosas ONG no noso país. Por este motivo, paira celebrar hoxe, 1 de decembro, o Día Mundial da Sida, escolleuse un lema de ton reivindicativo que reza “Menos recortes, menos escusas e máis dereitos”.

Img pruebavihconsaliva art
Imaxe: CESIDA

A saúde e a economía van da man, segundo despréndese da lema deste ano paira celebrar hoxe, 1 de decembro, o Día Mundial da Sida: “Menos recortes, menos escusas e máis dereitos”. Detrás desta xornada está a Coordinadora Estatal de VIH-SIDA, CESIDA, que aglutina ás case 90 asociacións e plataformas de VIH, que traballan combatendo esta epidemia en distintos aspectos como a atención psicolóxica, social, a formación, a sensibilización, a información e a prevención acerca da infección polo virus da inmunodeficiencia humana (VIH) e a sida.

O seu labor é complementaria á da Administración, pois estes colectivos chegan onde esta non o fai. Con todo, o actual escenario de crise pode dificultala de maneira importante. O principal obstáculo co que se atopan a ONG paira seguir coas súas funcións é a redución significativa que sufriu nos Orzamentos Xerais do Estado a partida específica destinada ao VIH, o que pode comprometer de modo notable o seu traballo no terreo da prevención e repercutir na incidencia da epidemia, informa Juan Ramón Barrios, membro da Comisión Executiva de CESIDA.

VIH: prevención e diagnóstico precoz

En España, cada ano rexístranse ao redor de 4.000 novos casos de infección por VIH, cifra que podería incrementarse, segundo o Grupo de Estudo da Sida (GESIDA). Este grupo anunciou que os recortes notificados polo Goberno en Sanidade e a perda do cartón sanitario das persoas inmigrantes en situación irregular, contemplada no Real Decreto 16/2012, suporá un repunte de novos casos da infección por VIH: no primeiro ano espérase que sexa de máis de 300 e até 500, pero non só na poboación inmigrante, senón no conxunto da poboación. E é que “a prevención é a ferramenta máis eficaz e máis barata paira conter o VIH“, afirma Barrios.

A principal vía de contaxio nas mulleres heterosexuais é a transmisión sexual
O diagnóstico precoz do VIH é a outra gran estratexia que tamén se debe coidar paira combater a epidemia. Hoxe en día, o 30% das persoas seropositivas descoñecen a súa condición. A realización dunha proba rápida de VIH, que se fai con saliva, permite saber si a persoa está infectada si xa pasaron tres meses desde a práctica de risco. A ONG tamén traballan niso. “Coñecer o estado serológico dunha persoa non só é beneficioso paira a súa vida, senón que evita infectar a outras persoas. Cando se empeza co tratamento, conséguese que a carga viral vólvase indetectable e diminúe nun 96% a posibilidade de transmitir a infección”, explica Barrios.

A epidemia e o estigma do VIH continúan

A infección polo VIH xa cumpriu trinta anos. Desde o seu inicio, en España notificáronse 80.827 casos de sida. Con respecto a 2009, en 2010 constatouse que houbo un descenso de casos do 16% entre os homes e dun 18% entre as mulleres. O 79% dos casos rexistrados en 2009 tiveron a súa orixe na transmisión sexual, na maior parte dos casos entre homes homosexuais (46,1%), seguida das relacións heterosexuais (33,1%) e, de forma máis minoritaria, foi debida ao uso de drogas por vía parenteral (5,9%). O 38,4% dos novos diagnósticos realizáronse en persoas procedentes doutros países e, entre as mulleres heterosexuais, cabe destacar que a principal vía de contaxio (o 80% dos casos) foi a transmisión sexual, segundo datos do Ministerio de Sanidade, Política Social e Igualdade a 30 de xuño de 2011, os últimos dispoñibles.

“O estigma que pesa sobre a sida aínda está vixente. Debido á cultura da nosa sociedade e a que clasicamente se relacionou co sexo e as drogas, é tabú e ocúltase. As persoas que reciben un novo diagnóstico de sida tenden a retraerse e a non comunicarllo nin á súa contorna máis próxima (familiar), nin social, nin laboral por medo a ser excluídas. Un estudo sinala que llas discrimina en todos os ámbitos. Hoxe, nun país no que o 25% da poboación está no paro, ter o VIH é un hándicap paira atopar traballo. Ademais, agora xa hai afectados con máis de vinte anos convivindo co VIH e atopámonos con situacións novas: a persoas maiores denegóuselles a entrada en residencias por estar infectadas“, apunta Barrios. Con todo, lembra que “o VIH-sida é una enfermidade moi democrática e afecta a persoas de todas as escalas sociais, porque calquera persoa pode ter una práctica de risco, de sexo sen protección nalgún momento”.

Fitos médicos en sida

Hoxe a esperanza de vida dos infectados é só uns dez anos menor que a da poboación xeral española

Ao longo dos trinta anos de epidemia da sida producíronse dous fitos importantes. O primeiro en 1996, co desenvolvemento da terapia de antirretroviral de alta actividade (TARGA), que cambiou de maneira radical o senón dos pacientes con VIH. Hoxe a súa esperanza de vida alargouse de forma notable: é só uns dez anos menor que a da poboación xeral española, de 74 anos fronte aos 82 ou 84.

Esta redución é debida a que o tratamento, ás veces, empézase en fases avanzadas da enfermidade e non consegue erradicar o virus do todo, pois sempre queda una carga residual que produce inflamación crónica e acumúlase ao longo dos anos, o que provoca un envellecemento precoz e una esperanza de vida máis curta nos infectados, segundo información de Josep María Gatell, recoñecido experto na infección por VIH e xefe do Servizo de Enfermidades Infecciosas do Hospital Clínic, de Barcelona.

O segundo logro importante foi a partir de 2002 (ano de celebración da XIV Conferencia Internacional sobre a Sida, en Barcelona), co inicio da expansión dos medicamentos antirretrovirais, que ao principio foron minoritarios e só paira os afectados de países ricos, a poboacións de países máis desfavorecidos. “O último informe da Organización Mundial da Saúde (OMS) sinala que, nestes momentos, hai 8,30 millóns de persoas infectadas co VIH -dos 20 millóns que hai en todo o mundo- que reciben o tratamento antirretroviral, cando fai só dous ou tres anos era una minoría”, segundo Gatell.

Un recente avance que se produciu nos últimos anos no tratamento da infección foi o desenvolvemento de fármacos máis cómodos de tomar paira os pacientes. Así, mentres hai algúns anos, estes debían tomarse numerosas pílulas, agora, disponse de coformulaciones ou pastillas que conteñen os tres principios activos necesarios paira controlar a enfermidade. Na actualidade, xa hai tres fármacos deste tipo dispoñibles e, en breve, espérase que saia una cuarta pastilla. “O que parecía un soño, agora é una rutina”, destaca Gatell. Este avance médico axuda aos pacientes a seguir mellor o tratamento, cuxo cumprimento ao 100% é a clave paira controlar a enfermidade.

Retos en VIH: vacinas preventivas e terapéuticas

Aínda que se produciron avances nos últimos anos, a obtención de vacinas contra a sida resístese. As vacinas terapéuticas teñen como obxectivo acurtar os tratamentos antirretrovirais que agora hai que tomar para sempre e que resultan tóxicos. O fin sería poder medica aos pacientes durante un período de tempo acoutado (un ano e medio) e despois poder retirar o tratamento. “Neste aspecto, estamos mellor que hai cinco anos. Producíronse avances moi importantes, pero aínda as vacinas non son o bastante potentes paira substituír aos antirretrovirais”, afirma Josep María Gatell, codirector de HIVACAT (programa paira a obtención dunha vacina efectiva contra o VIH).

As infeccións que se controlan mellor son aquelas contra as que existe una vacúa preventiva, como o sarampión, a poliomelitis, a rubeola ou a gripe. Estas vacinas evitan que as persoas se infecten ao entrar en contacto con outras que teñen o virus. E suporía un avance moi significativo contra a epidemia obter una que fose eficaz. Hai dous anos una combinación de vacinas preventivas logrou previr o 30% os contagios, segundo un estudo feito en 5.000 persoas. “Esta é a cara positiva da investigación, que demostra que una vacúa preventiva é posible. O lado negativo é que una vacúa cunha eficacia de só o 30% non se pode utilizar e, por iso, tanto en HIVACAT como outros grupos seguimos investigando. Hoxe estamos máis cerca, pero aínda hai que confiar nas medidas de condutas de prevención tradicionais”, confesa Gatell.

RSS. Sigue informado

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións