Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Saúde e psicoloxía > Problemas de saúde

Este artículo ha sido traducido por un sistema de traducción automática. Más información, aquí.

Día Mundial do Alzheimer

A enfermidade de Alzheimer afecta a máis de 800.000 persoas en España e implica a máis de tres millóns entre pacientes e coidadores

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Venres, 21 de Setembro de 2012

A enfermidade de Alzheimer é un problema de saúde que vai á alza de maneira alarmante. Esta demencia maioritaria afecta a 800.000 persoas en España, unha cifra que en 2025 calcúlase duplicouse e en 2050 triplicado. Sen dúbida, é unha epidemia contra a que se deben sumar esforzos. Por iso, “Esforzo compartido” é a lema elixido este ano para celebrar hoxe, 21 de setembro, o Día Mundial do Alzheimer. Neste artigo explícase cal é o impacto da enfermidade de Alzheimer na poboación, o papel crucial das asociacións de apoio aos afectados e os seus familiares e as novidades no campo da investigación que achegan datos para a esperanza.

Imaxe: Sharon Mollerus

"Esforzo compartido" é a lema co que este ano se celebra o Día Mundial do Alzheimer. Significa que esta enfermidade, lonxe de ser un problema circunscrito aos pacientes, familiares e coidadores, afecta a toda a sociedade. "Ningunha persoa está exenta de enfermar de Alzheimer, só ten que vivir o suficiente", advirte Arsenio Goro Igrexas, presidente da Confederación Española de Asociacións de Persoas con Alzheimer e outras Demencias (CEAFA).

Impacto da enfermidade de Alzheimer

Entre o 1,3% e o 1,5% da poboación española ten Alzheimer, o que significa que, en España, hai uns 800.000 afectados, aínda que esta enfermidade implica a máis persoas, unhas 3.200.000, segundo datos de CEAFA. O escenario epidemiolóxico de futuro é "desconsolador", en palabras de Goro Igrexas, xa que, se non sucede algo que o remedie, en 2025 o número de afectados duplicouse e, en 2050, triplicouse.

"Cada vez hai máis posibilidades de diagnosticar maior número de casos de Alzheimer, que se presenta a idades avanzadas pero que pode levar anos de evolución sen que apenas se note, pero estar aí", explica Goro. Xunto coa esperanza de vida tamén aumentaron as patoloxías asociadas á idade e cada vez diagnostícanse máis casos. Así, entre os 65 e 75 anos desenvólvea o 10% da poboación e, a partir dos 85 anos, o 50%.

O Alzheimer diagnostícase tarde xa que a perda de memoria pode confundirse coa deterioración propia do envellecemento


Esta enfermidade neurodegenerativa ten un alto impacto emocional, psicolóxico (ademais de físico), social (o enfermo e o seu coidador reclúense) e tamén económico para o paciente e a súa contorna. Segundo cálculos de CEAFA, o custo media de coidar a un afectado rolda os 30.000 euros por persoa e ano, unha cifra inasumible para o Estado. Hoxe son moitos os familiares e coidadores informais que se fan cargo do enfermo. "Soportan de maneira estoica o seu coidado, porque as familias non poden pagar a tres persoas para atendelos, ademais das axudas técnicas e a medicación que necesitan", informa Goro. A consecuencia desta situación é que o coidador se ve abocado a unha forte tensión.

Asociacións de familiares de enfermos de Alzheimer

A miúdo, o Alzheimer diagnostícase cando xa leva varios anos de evolución, porque o seu síntoma fundamental, a perda de memoria, pode confundirse coa deterioración propia do envellecemento natural. "Pero cando esta perda é insidiosa e o paciente non para de perder obxectos diversos, garda as chaves no conxelador ou se deixa varias veces a tixola no lume, a billa aberta e árdelle ou se lle alaga a casa, hai que acudir ao médico de atención primaria, ao neurólogo e tamén a unha asociación de familiares de enfermos de Alzheimer, as AFAS", recomenda Goro.

Estas asociacións, sen ánimo de lucro, "están formadas por familiares xa expertos en lidar con esta demencia. Estas asociacións tratan de diminuír o sufrimento do coidador, asesóranlles sobre a progresión da enfermidade e sobre o tratamento e como tratar aos enfermos, xa que son persoas que perden a percepción da complexidade da realidade, pero non a conexión coa súa contorna", informa o presidente de CEAFA.

Neste Día Mundial do Alzheimer, CEAFA pretende reivindicar ao Estado que apoie ás asociacións de familiares, mentres non haxa outros recursos para atendelos, e que se poña fío á agulla para impulsar unha verdadeira política fronte ao Alzheimer. A xuízo de Goro, "no actual contexto de restricións económicas, ás persoas demencias, os maiores e os nenos, é dicir, a aqueles que están en inferioridade de condicións e non poden defenderse, deberíaselles preservar dos recortes".

Estas asociacións prestan, ademais, servizos que a Administración non pode fornecer, como son centros de día e de estimulación cognitiva, onde se realizan talleres de memoria, entre outras actividades que complementan aos tratamentos farmacolóxicos e que permiten que os afectados manteñan máis tempo as súas capacidades cognitivas.

Alzheimer: triplo camiño cara á esperanza

A pesar do sobrecogedor escenario de futuro, percíbense tres cambios importantes que poderían mellorar a situación do Alzheimer, segundo información de Jorge Matías-Guiu, vicepresidente da Sociedade Española de Neurología (SEN).

O primeiro que se aveciña é a terapia. Actualmente, os tratamentos farmacolóxicos existentes (donepezilo, rivastigmina, memantina e galantamina) só son sintomáticos, é dicir, melloran os trastornos cognitivos e problemas de conduta propios do Alzheimer, pero teñen pouca influencia no curso da enfermidade, xa que non poden frear o seu avance.

Hoxe en día, varias compañías levan a cabo importantes ensaios clínicos, con fármacos en fase III, que actúan sobre os diferentes problemas que ocorren no Alzheimer (aumento da proteína beta amiloide, da proteína Tau ou do complexo secretasa activo) e que poderían ver a luz en catro ou cinco anos.

Entre os fármacos en ensaios, figura unha vacina cuxa aplicación podería ter sentido nas formas xenéticas da enfermidade, aquelas que se deben a unha mutación na presenilina e que conducen a que unha persoa portadora teña o 50% de posibilidades de desenvolvela. Esta vacina ten por obxectivo destruír a formación do exceso de proteína beta amiloide (que se produce en cantidades normais en persoas sas, pero excesivas nas que teñen Alzheimer), explica Matías-Guiu. Se se aprobasen estes fármacos que melloran o curso da enfermidade, isto significaría que “os pacientes entrarían máis tarde en situación de demencia, terían unha maior supervivencia e, na súa vida diaria, unha maior calidade de vida”, precisa Matías-Guiu.

O segundo gran cambio que podería contribuír a aplicar un tratamento máis adecuado e máis específico para cada enfermo de Alzheimer é que cada vez se definen mellor os subtipos: de orixe precoz, tardío, frontotemporales, frontais, etc.

E o terceiro cambio ten que ver con que a visión social ha variado, xa que esta patoloxía conta con terapias de apoio e recursos (como centros de día) inexistentes hai uns anos. O tratamento social da enfermidade é, aos poucos, máis específico.

No entanto, fronte a estas mensaxes positivas, o especialista admite que o diagnóstico precoz é un cabalo de batalla que non se resolverá de forma fácil. A obtención de biomarcadores específicos que permitan detectar pronto esta enfermidade aínda está lonxe. Hoxe, cando se diagnostica, xa pode levar varios anos de evolución e os pacientes só sobreviven unha media de oito a dez anos.

RSS. Sigue informado

Ao publicar un comentario aceptas a política de protección de datos

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións
Fundación EROSKI

Validacións desta páxina

  • : Conformidad con el Nivel Triple-A, de las Directrices de Accesibilidad para el Contenido Web 1.0 del W3C-WAI
  • XHTML: Validación do W3C indicando que este documento é XHTML 1.1 correcto
  • CSS: Validación del W3C indicando que este documento usa CSS de forma correcta
  • RSS: Validación de feedvalidator.org indicando que nuestros titulares RSS tienen un formato correcto