Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Saúde e psicoloxía > Prevención

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Dentes de leite en nenos: como coidalos e por que é importante

Estas son as novas pautas paira manter una boa hixiene oral nos nenos. Aí vai una pista: algúns hábitos que seguiamos até agora hai que cambialos

dientes de leche bebe Imaxe: Mojpe

Se pasaron algúns anos entre a chegada dun fillo e outro á familia, probablemente xa non sirvan algunhas das regras sobre a hixiene dental que se empregaban co maior. Continuamente xorden estudos científicos con novos coñecementos que axudan a mellorar os protocolos sobre como coidar a dentadura. No que respecta á dos máis pequenos da casa, recentemente producíronse algúns cambios. Contámoschos todos os referentes aos dentes de leite.

Segundo a ‘Enquisa de Saúde Oral 2020’, publicada polo Consello Xeral de Dentistas, un de cada tres nenos menores de 6 anos ten caries, e só tres de cada dez deses dentes temporais con caries recibe tratamento. Hai que desterrar esa idea tradicionalmente estendida de que calquera problema en ou cun dente de leite non debe tratarse. Os odontopediatras (odontólogos especializados en nenos e bebés) avisan: una mala saúde nos dentes primarios, ademais de ser capaz de xerar infeccións importantes, producir moita dor e mesmo a perda do dente, está estreitamente vinculada con complicacións na dentadura definitiva. Así hai que coidar a hixiene oral desde o nacemento.

Non hai que limpar as encías do recentemente nado

Ningún estudo científico convidaba a facelo, pero durante anos formou parte do protocolo habitual. Aos pais e nais aconsellábaselles (algúns especialistas aínda o fan) que, con axuda dunha gasa limpa ou un dedal de silicona, limpasen as encías ao recentemente nado despois de cada toma. Ademais de quitarlle os restos de leite da boca, íaselle afacendo ao hábito da hixiene oral. Agora sábese que non fai falta. É máis, pode ser contraproducente.

“Actualmente desaconséllase facelo, sobre todo se están a ser aleitados. Entre outros motivos, porque ao eliminar os restos de leite materno que poidan quedar nas encías, estamos tamén eliminando as inmunoglobulinas transmitidas ao bebé polo leite materno e que as encías aínda poden absorber”, explica a odontopediatra Cristina Marès. Porque os restos que quedan no seu boquita teñen un rol moi importante. A interacción leite materno-saliva xera una cantidade de antimicrobianos (axentes que matan e/ou deteñen o crecemento de microbios) suficientes paira inhibir o crecemento dalgúns patógenos orais que poden aparecer durante esta etapa de lactación. “Evitar esta limpeza de encías reduce a posibilidade de introducir elementos na boca do bebé e con eles bacterias que poida haber no dedal ou no trapito e poden alterar o seu microbiota oral. Doutra banda, limpar as encías non demostrou una mellor aceptación do neno ao posterior cepillado ou que se afaga a que lle poñan cousas na boca”, matiza Marès.

Convén usar o cepillo desde que aparece a primeira peza

Desde que vemos irromper a primeira peza de leite, aproximadamente aos seis meses, hai que usar cepillo de dentes e pasta con flúor. Debe ser un cepillo específico paira bebé, con porcas suaves, pero non de silicona, tampouco hai que usar dedales nin trapitos.

  • Paira nenos de entre 0 e 3 anos “recomendamos os cepillos co cabezal moi pequeno, paira poder acceder ben a toda a boca, e con mango longo, para que os proxenitores poidan  manexalo mellor”, recomenda a doutora Branca Loscertales, membro do Colexio de Dentistas de Sevilla.
  • Desde os 3 anos pódense utilizar cepillos dentais infantís co cabezal algo máis grande que paira os bebés, pero aínda dun tamaño pequeno que permita un correcto acceso a todos os dentes e muelas, e preferentemente co mango ergonómico.

Non se pode especificar cada canto tempo hai que cambialo, porque é variable; nalgúns casos, cada catro semanas e noutros, cada seis. O truco está en observar o estado das porcas. “Hai que substituílo cando estean abertas ou cando se vexan moi mordidas, porque xa non cepillan ben e o cepillado perde eficacia”, explica a experta Cristina Marès. Tamén hai que cambialo se o menor sufriu un proceso infeccioso, tanto bacteriano como vírico (desde unha gripe até un herpes), xa que os xermes poden quedar nas porcas e reactivar a infección.

dientes de leche bebe
Imaxe: drwrenchdds

Débese usar o cepillo eléctrico paira os máis pequenos? A doutora Loscertales non os recomenda durante a infancia. “Soamente poderán utilizalo cando comecen a cepillarse eles mesmos (aos 7 ou 8 anos), xa que, aínda que que este tipo de cepillo resulta moi efectivo na redución de placa e na prevención da gingivitis (inflamación das encías), primeiro teñen que aprender e conseguir desenvolver a habilidade motora necesaria co cepillo manual”. A partir da erupción das muelas de leite (entre os 18 e os 24 meses), cada noite pódese pasar un fío dental con cera entre elas, axudándose mesmo do uso de posicionadores de fío (ou dental flossers). Con todo, o uso de colutorios non resulta necesario, salvo que sexa indicado polo dentista.

Que dentífrico elixir: hai que fixarse na concentración de flúor

Se queremos que a pasta dental teña un efecto anticaries, a concentración mínima de flúor que se debe empregar en nenos desde que comezan co cepillado é de 1.000 ppm (partes por millón), independentemente da idade. Se usamos una pasta cunha concentración menor (250, 400 ou 500 ppm), terá o mesmo efecto que lavarse os dentes con auga; é dicir, ningún. Tras as conclusións dun gran número de estudos científicos realizados sobre os factores protectores da carie infantil, esta é a recomendación que recollen a Organización Mundial da Saúde (OMS) ou a Sociedade Española de Odontopediatría.

En España, gran parte dos dentífricos que se comercializan paira os nenos non están ben clasificados segundo o rango de idade e, por tanto, non levan a cantidade de flúor recomendable. Hai que ignorar os dibujitos do tubo, os reclamos “pasta infantil” e  os que as clasifican por idades, xa que o que verdadeiramente importa son as partes por millón de flúor que conteñen. É certo que nalgunha destas pastas a idade do neno coincidirá coa cantidade de flúor, pero non en todas. Hai moitas no mercado que levan concentracións de 500 ppm, mesmo menos ou absolutamente nada. Por tanto, o máis importante que deben saber as nais e os pais é que teñen quedarlle a volta ao tubo e fixarse que na listaxe de ingredientes apareza “Fluoruro de Sodio” e, despois, no número que vai acompañado das letras ppmF (partes por millón de flúor).

Se a cantidade de pasta é a adecuada, non vai ver ningún risco de fluorosis dental, una alteración na formación do esmalte por estar exposto en exceso ao flúor na etapa na que están a se desenvolver os dentes. Caracterízase pola aparición dunhas manchas pequenas de cor branca na superficie dos dentes. Pero a especialista asegura que podemos estar tranquilos, porque “nin a concentración nin a cantidade de pasta no cepillado é suficiente paira alcanzar un nivel tóxico. Como referencia: para que o neno entre 1 e 3 anos intoxicásese por flúor, debería inxerir toda a pasta correspondente a 13 cepillados ao día, tragándose o 100 % da pasta, o que correspondería a 1,3 mililitros, a cantidade o mínima que podería empezar a ser daniña”, explica a experta. O certo é que o flúor ten un efecto remineralizante no esmalte dental e é o único composto que demostrou cientificamente ser efectivo paira reducir o risco de carie e utilizado a concentracións como a que conteñen as pastas dentais, resulta seguro.

“Cando o neno se cepilla os dentes tampouco se recomenda enjuagarlos despois, senón cuspir os excesos e deixar eses restos paira favorecer o efecto residual do flúor que poida quedar nos dentes. Non hai que enjuagar, pero nin os nenos nin os adultos”, recomenda Marès.

Pola súa banda, a doutora Branca Loscertales explica que a partir dos 6 anos esa concentración de flúor xa pode subir a 1.450-1.500 ppm, “e poderá incrementarse en función do risco de carie do neno, pero isto debe ser sempre prescrito polo dentista”.

➡️ A cada idade, una cantidade de pasta

  • Cando aparece o primeiro dente: cantidade raspada (sen volume).
  • Entre os 12-18 meses (cando saíron xa todos os incisivos e as primeiras muelas): do tamaño dun granito de arroz.
  • Dos 36 meses aos 6 anos (cando xa saíron todos os dentes): a cantidade equivalente a un guisante.
  • A partir dos 7 anos: do tamaño dun garavanzo.

Até os 7-8 anos débese supervisar o cepillado

dientes leche cepillo
Imaxe: cottonbro

As especialistas insisten en que o cepillado sempre deben realizalo os proxenitores até os 7-8 anos. Por que a esta idade? As expertas aseguran que, aínda que o neno sexa independente noutras tarefas (coma ou se vista só), a motricidad fina non se desenvolve completamente até esa idade e, ademais, non todos os nenos van ao mesmo ritmo (algúns estarán preparados un pouco antes e outros, un pouco despois). “Nas revisións rutineiras aprovéitase precisamente paira avaliar a motricidad do neno e, en función da idade, imos perfilando a técnica e imos cedendo máis esa tarefa aos nenos baixo a supervisión dos pais e nais”, explica Marès. A partir desa idade o neno comeza a cepillarse só e, até a adolescencia, os proxenitores deben supervisar o cepillado, paira comprobar que sexa correcto.

➡️ A técnica e varios trucos paira cepillar os dentes

Pero mentres chega ese momento de independencia, esta é a técnica que se debe seguir como mínimo dúas veces ao día (o idóneo é cepillarse tres), despois de cada comida:

  • Aínda que as nais e pais encárguense do cepillado, é importante deixar que o neno xogue co cepillo, para que vaia aprendendo, afacéndose ao seu uso. Un bo truco paira aforrar en cepillos é que o pequeno teña o seu propio (paira mordelo e esnaquizalo) e os proxenitores outro, o que está exclusivamente destinado á hixiene e ao cepillado.
  • Aos bebés, deben cepillarles colocándose detrás do neno, que pode estar sentado ou tombado, separando ben os beizos: debaixo dos mesmos é onde adoita quedar máis placa bacteriana acumulada. Se o neno é reticente, pódese acompañar o cepillado con algunha canción ou xogo para que o asocie a algo divertido. O tempo aproximado do cepillado debe ser de dous minutos.
  • A técnica debe ser sinxela e eficiente, con movementos rectos. Non fan falta curvas nin círculos nin técnicas estrañas. Paira eliminar a placa bacteriana e realizar un cepillado correcto é importante comezar sempre polo mesmo sitio e seguir sempre o mesmo orde, limpar todas as caras dos dentes (externa, interna e masticatoria), cepillando tamén a encía en sentido vertical cara a o  dente, e repasar a lingua e a mucosa dos carrillos.

‘Agasallo’ de aniversarios: a primeira visita ao especialista

Segundo o ‘Libro Branco sobre saúde oral 2020’, entre un 30 % e 35 % dos menores españois non se cepillan polo menos dúas veces ao día, a frecuencia mínima recomendada, e un 70 % de nenos entre 2 e 6 anos nunca foi ao dentista, cando a primeira visita ao odontopediatra debe ser no primeiro ano de vida. “Será una primeira visita preventiva, onde se avalía o risco de carie que ten o neno, os factores de risco. Tamén ensinamos aos pais e ás nais como debe realizarse a técnica do cepillado e planificamos as seguintes revisións en función de todos estes factores de risco que avaliamos. Xeralmente, e si non hai ningún problema, estas revisións adoita ser entre 6 e 12 meses”, explica Cristina Marès.

Para acceder a máis contidos, consulta a revista impresa.

Etiquetas:

dentes

RSS. Sigue informado

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións