Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

Desvelan o xenoma completo dun dos parásitos causantes da malaria

Este achado abre a porta a novas vías de detección, control e erradicación da patoloxía
Por xavi 9 de Outubro de 2008

O parásito “Plasmodium falciparum”, que transmite o mosquito Anofeles, é o responsable da forma máis virulenta da malaria. Estímase que causa preto de 500 millóns de casos clínicos ao ano e o 98% do total das mortes que se producen no mundo por esa enfermidade.

Img malaria
Imaxe: CONSUMER EROSKI

Durante anos, as investigacións para descubrir unha vacina contra a malaria hanse focalizado en P. “falciparum”. Agora, investigadores de diferentes países, entre eles do Centro de Investigación en Saúde Internacional de Barcelona (CRESIB), que preside o doutor Pedro Alonso, desvelaron por primeira vez o xenoma completo doutro parásito do mesmo xénero, o “Plasmodium vivax”, que aínda que non adoita ser mortal, supón unha pesada carga para a saúde e a economía dos países que o sofren, especialmente os situados en Sudamérica e Oriente Próximo.

O “Plasmodium vivax” ten 5.500 xenes e a maioría deles son os mesmos que os do “Plasmodium falciparum” -só se identificaron 150 xenes específicos do “vivax”-. Este descubrimento abre a porta a novas vías de detección, control e erradicación da malaria.

En estado latente

A “P. vivax” pode quedar de forma latente no fígado durante meses e mesmo anos

Do estudo despréndese que o “Plasmodium vivax” rexistra índices de morbilidad e cadros de severidade moito máis elevados do que se cría e tamén é resistente a algúns fármacos. Outro dato importante é que, a diferenza de P. “falciparum”, que entra no fígado e pasa directamente ao sangue, “P. vivax” pode quedar de forma latente no órgano durante meses e mesmo anos, de modo que tras superar a infección primaria, pode causar recaídas clínicas.

Tamén resulta revelador o descuberto en relación ás vías de infección do parásito, xa que a análise do xenoma apunta a que “P. Vivax” tería mecanismos alternativos de infección dos eritrocitos, células do sangue humano nas que se acubilla e multiplica durante o seu complexo ciclo vital.

Estas vías alternativas de infección non se observaron en investigacións precedentes, e agora sábese que a información xenética necesaria para que isto ocorra atópase escrita no seu xenoma. A comunidade científica deberá atopar a forma de aproveitar estes achados para combater a malaria.

Máis financiamento

O “Plasmodium vivax” provoca graves consecuencias sobre a saúde e a economía dos países que o sofren, como Papua Nova Guinea, India ou Brasil. A pesar diso, e dos preto de 300 millóns de casos anuais de malaria que orixina, tendeuse a subestimar a importancia da investigación nesta forma da enfermidade. Por este motivo, os autores do traballo reclaman que a investigación sobre a “P. vivax” inclúase nas axendas de financiamento dos países que encabezan a loita global contra a malaria.

Pedro Alonso destacou onte, durante a presentación da investigación, a importancia do descubrimento e explicou que o “Plasmodium vivax” “pode xogar un papel decisivo na loita contra a enfermidade a partir de agora”.

O investigador lembrou que, ademais do “Plasmodium falciparum” e o “vivax”, hai outros dous tipos de bacterias que causan a malaria: o “Plasmodium malariae” e o “Plasmodium ovale”, que están presentes principalmente en África.

Pioneiros

Os investigadores do CRESIB Hernando do Portillo e Carmen Fernández-Becerra son os participantes españois nesta investigación. Ambos os médicos levan anos traballando para coñecer e combater a “P. vivax”, primeiro desde Brasil e agora desde o centro barcelonés.

Estes expertos achegaron a súa experiencia no estudo da virulencia do parásito para validar e analizar os datos obtidos na secuenciación levada a cabo polo Instituto de Investigación Xenómica, o TIGR polas súas siglas en inglés. Eles foron os pioneiros neste campo ao descubrir a maior familia de xenes de virulencia dese parásito.