Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

Dor na pube, un problema do deportista afeccionado

A pubalxia afecta sobre todo a quen practican fútbol porque desenvolven de forma notable os músculos das extremidades inferiores, e menos os abdominais
Por Clara Bassi 21 de Febreiro de 2010
Img futbol
Imagen: Little Baby G

O desenvolvemento desequilibrado da musculatura pode pasar factura. Unha das consecuencias posibles é a pubalxia ou dor na pube. Os principais afectados por este problema físico son os deportistas afeccionados, sobre todo, quen practican fútbol, xa que desenvolven de forma notable os músculos das extremidades inferiores e non tanto os abdominais. Por fortuna, esta descompensación é prevenible. E se o problema se cronifica, pódese corrixirse no quirófano.

Pouco frecuente entre profesionais

Imagen: Little Baby G

A dor na pube é un problema de saúde habitual entre os deportistas afeccionados e pouco frecuente entre os profesionais. Afecta, sobre todo, a quen practican deportes de contacto e de choque en equipo, como o fútbol, o voleibol, o balonmán ou o baloncesto, e a algúns deportistas individuais de esgrima e equitación. No entanto, posto que o fútbol é o deporte preferido en España, o maior número de afectados áchase entre os futbolistas afeccionados, expón José Aragón, xefe do Servizo de Traumatología e Ortopedia da Fundación Hospital do Espírito Santo (FHES), de Santa Coloma de Gramanet (Barcelona), e do grupo da Mutualidade de Futbolistas de Cataluña.

“Afecta máis os afeccionados porque os profesionais teñen unha preparación física e un seguimento por parte de especialistas que fai moi difícil este tipo de lesión”, explica Aragón. Comprobouse que os afectados adoitan ser futbolistas amateur, de entre 20 e 25 anos, que xogan na liga rexional “pero que non son profesionais ao 100%, senón mozos que traballan e, ademais, xogan a fútbol”. Adestran un par de días e xogan un partido á semana.

Este experto participou en VINAS Xornadas de Fisio-Cot, organizadas en Barcelona pola FHES, a Mutualidade de Futbolistas de Cataluña e a colaboración doutras institucións. Neste evento, ao que asistiron máis de 250 profesionais, fisioterapeutas e traumatólogos, aproveitouse para facer unha posta ao día sobre a pubalxia. Esta lesión é unha das patoloxías máis frecuentes na consulta dos especialistas de medicamento do deporte. “Respecto das lesións do ligamento cruzado anterior, que se operan con máis frecuencia en futbolistas, representan dúas de cada dez”, di Aragón. Con todo, é pouco coñecida tanto pola poboación en risco de sufrila como polos traumatólogos que non se dedican ao medicamento do deporte.

A causa: o desequilibrio muscular

Teñen máis risco as persoas de pouca estatura, cunha musculatura vigorosa e unhas extremidades inferiores moi potentes

Tamén coñecida como osteopatía dinámica da pube ou síndrome do aductor na parte anterior da pelvis, a pubalxia desenvólvese por unha descompensación da musculatura a consecuencia da práctica deportiva que reforza o traballo coas extremidades inferiores, de forma que as coxas e as pernas son moi potentes e fortes, mentres que a musculatura abdominal, en ocasións, queda fláccida. Os músculos abdominais, que comezan no tórax, e os aductores, que cumpren unha función estática e que forman o contido da coxa, insérense na pube. Unha descompensación muscular entre a parte superior do tronco e a parte inferior xera dor na zona da pelvis, informa Aragón.

Lluís Puig, fisioterapeuta do Servizo de Cirurxía Ortopédica e Traumatología de FHES e organizador das xornadas, explica que “a orixe da pubalxia é pouco claro”, pero recoñece que “numerosos autores” coinciden en que se debe a un desequilibrio muscular. Ademais, a acción antagonista entre aductores e abdominais pode afectar as articulacións adxacentes.

Os músculos abdominais son fásicos ou dinámicos e, ante unha lesión ou inactividade, tenden á hipotonía e debilidade. Mentres, os aductores son músculos tónicos ou estáticos que, con patoloxía ou inacción, tenden á hipertonía e retracción. Isto significa que “o repouso non está indicado na pubalxia, senón que se debe realizar un descanso activo, porque se non, a flacidez duns e a retracción doutros se acentúa e agrava o cadro”, engade o especialista.

Da prevención ao tratamento

Para previr este problema, os preparadores físicos, sexa de fútbol ou de calquera deporte en equipo no que se executen saltos con recepción -voleibol, balonmán ou baloncesto-, han de procurar plans de desenvolvemento armonioso da musculatura. Primeiro deberían fixarse no biotipo do deportista, xa que as persoas de pouca estatura, cunha musculatura vigorosa e unhas extremidades inferiores moi potentes poderían ter máis risco de sufrila.

Tras estudar a estrutura de cada xogador, deberíase aplicar un programa de exercicios con pautas de estiramentos adecuadas a cada un, a fin de evitar que a musculatura se descompense durante a práctica deportiva, explica Aragón. Este traumatólogo recalca que se deberían facer esforzos para que as pistas onde se practiquen os deportes que entrañan máis risco sexan idóneas, posto que as superficies duras, embarradas e con irregularidades favorecen a lesión.

Con fisioterapia tamén se pode previr a pubalxia. Segundo precisa Puig, neste caso, os obxectivos do tratamento son os mesmos tanto para prevención, como para tratamento conservador ou posquirúrgico (despois do período de cicatrización), “sempre segundo o momento e o estado do deportista”. Esta terapia consiste en realizar un traballo dinámico e cardiovascular, tonificar a musculatura abdominal e traballar a flexibilización e estiramento da musculatura aductora, entre outros.

CIRURXÍA DA PUBALXIA

A pubalxia é moi difícil de reverter; de aí a importancia da prevención. Nos casos en que se fai crónica, só queda pasar polo quirófano. A cirurxía consiste en practicar unha sutura do tendón (tenorrafia) da parede anterior da musculatura abdominal e seccionar o tendón (tenotomía) dos aductores; é dicir, facer un reforzo da parede abdominal e conseguir que o tendón aductor mediano da pube descenda dous centímetros e péguese ao resto dos planos musculares na coxa, para que rebaixe a tensión na zona púbica, detalla José Aragón.

Esta operación practícase con anestesia epidural, de modo que só se dorme o corpo a partir da cintura, a metade inferior. O paciente pode recuperar o seu ritmo habitual dúas semanas máis tarde e volver practicar deporte transcorridos dous ou tres meses. Nunha operación deste tipo colaboran un traumatólogo, un anestesista, persoal de enfermaría e, en ocasións, un fisioterapeuta, quen entra en quirófano para coñecer a lesión do paciente, a sección realizada polo cirurxián e o modo en que se suturaron os músculos. É el quen debe implicarse tanto no preoperatorio como no posoperatorio dos pacientes con pubalxia. Só se coñece todos os detalles dos casos, poderá aplicar un tratamento específico para cada un, defende Aragón.