Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Saúde e psicoloxía > Problemas de saúde

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Enfermidades relacionadas con factores ambientais

Máis do 40% das enfermidades atribuíbles a factores de risco ambiental recaen en menores de cinco anos

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Venres, 18deXaneirode2008

Actualmente existen máis de 100.000 sustancias químicas contaminantes e menos do 10% delas foron valoradas polos seus efectos adversos sobre a saúde. A asma, os trastornos neurológicos, as malformacións, as intoxicacións e o cancro son só algunhas das patoloxías que a Unión Europea considera atribuíbles a factores de risco ambiental. Na actualidade estímase que un 20% dos enfermos europeos padecen doenzas relacionadas con factores ambientais.

De sobras é coñecido polas autoridades sanitarias que os tumores (benignos ou non) orixínanse por unha combinación variable de dous factores: un xenético e o outro ambiental. Así mesmo, estímase que determinantes ambientais, físicos, químicos ou biolóxicos asócianse a un 85% e o 96% de tumores pediátricos. A pesar do que ocorre no ámbito terapéutico, onde os avances relacionados coa supervivencia da poboación infantil afectada de cancro foron evidentes, non sucede o mesmo no aspecto preventivo. De feito, moitos factores de risco ambiental seguen sendo descoñecidos.

Prevención, pouca

Enfermidades respiratorias, como asma e alerxias, por contaminación do aire; trastornos neurológicos de desenvolvemento por contacto con metais pesados como dioxinas e praguicidas; cancro infantil por exposición ao fume do tabaco no núcleo familiar ou exposición dos proxenitores a disolventes e efectos do sistema endocrino son algúns dos exemplos de enfermidades ligadas intimamente ao medio ambiente.

Centrada na interacción do medio ambiente nestas patoloxías, a UE puxo en marcha a iniciativa ‘Science, Children, Awareness, Legal instrument, Evalualion’ (SCALE), de aplicación progresiva e cuxo primeiro ciclo, centrado na poboación infantil e xuvenil, vai do ano 2004 ao 2010. Os expertos prevén profundar no coñecemento e buscar medidas adecuadas que reduzan a incidencia destes factores así como dispor dos datos necesarios que permitan establecer políticas sanitarias comunitarias. Ademais, no Plan de Acción Comunitario sobre Medio Ambiente e Saúde o Consello Europeo recoñécese a necesidade de crear Unidades Clínicas de Saúde Ambiental Pediátrica.

Moitos contaminantes

Os hospitais destacan como a cuarta fonte emisora de mercurio ao medioambiente

Datos da UE sinalan que o 40% destas patoloxías recaen na poboación infantil, aínda tendo en conta que soamente constitúen o 10% da poboación xeral. O motivo, dan conta os expertos, é a gran vulnerabilidade pola inxesta de máis alimentos e líquidos e por respirar máis cantidade de aire contaminado por quilogramo de peso que os adultos. Iso quere dicir que incorporan máis sustancias tóxicas co agravante que non dispoñen de mecanismos aínda desenvolvidos para neutralizalas ou eliminalas.

Tamén respiran compostos orgánicos volátiles máis densos e pesados que o aire, por estar máis preto do chan, ademais dos contaminantes que persisten na terra ou o chan. Actualmente, e segundo datos das Axencias Internacionais de Protección Ambiental, existen máis de 100.000 sustancias químicas contaminantes e preto do 10% poden ter efectos adversos sobre a saúde infantil e xuvenil.

Sustentabilidade hospitalaria

Cada vez máis os centros sanitarios, a resultas da especialización, ven ampliados os seus parques tecnolóxicos e, á vez, os seus niveis de contaminación. Un exemplo son as ondas electromagnéticas que emiten algúns aparellos e algúns materiais utilizados para a realización de probas diagnósticas, entre os que se atopan o chumbo e o mercurio, e que poderían ser prexudiciais para a saúde.

De feito, os últimos estudos efectuados sinalan os hospitais como a cuarta fonte emisora de mercurio ao medioambiente. Todo iso orixina a aparición de novos regulamentos para establecer a forma de eliminar totalmente o mercurio da actividade sanitaria por ser unha sustancia altamente tóxica, sobre todo para o cerebro en desenvolvemento. No entanto, a maioría das estratexias veñen auspiciadas desde a UE.

Pola gran avalancha de recomendacións, expertos da Sociedade Española de Electromedicina e Enxeñaría Clínica, SEEIC, reuníronse recentemente en Córdoba para dar a coñecer os últimos avances científicos e da sustentabilidade en hospitais. Ademais, os especialistas axuntaron forzas para conseguir un nexo de unión, e de linguaxe, entre todos os sectores implicados, como empresas provedoras, técnicos de electromedicina e profesionais asistenciais, entre outros.

As UPA

ImgImagen: Matthew Oliphant
As Unidades de Saúde Ambiental Pediátricas (UPA), situadas dentro dos servizos de pediatría dos hospitais, están especializadas no risco ambiental asociado á infancia. Formados por equipos multidisciplinares, son unidades clínicas onde pediatras especializados, xunto con outros expertos, sanitarios ou non, buscan a mellor maneira de abordar as patoloxías asociadas. España, pioneiro na súa implantación en Europa, xa conta con dúas destas unidades nos hospitais públicos de Valencia e Murcia.

Os expertos pon de manifesto que a creación das UPA é unha resposta do mundo sanitario á progresiva inquietude dos cidadáns ante as posibles implicacións sanitarias derivadas de problemas ou catástrofes ambientais. Desde a Organización Mundial da Saúde (OMS) estimúlase o desenvolvemento de estratexias relacionadas coa saúde ambiental pediátrica, onde facultativos especializados recomenden accións preventivas a proxenitores e, así mesmo, para apoiar cambios nas políticas sanitarias.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións