Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Saúde e psicoloxía > Problemas de saúde

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Enfermidades reumáticas, tamén afectan á nenos

As enfermidades reumáticas están entre as doenzas crónicas máis frecuentes en nenos e adolescentes

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Venres, 06deXaneirode2017
Img reuma infantil hd Imaxe: _ella_

As enfermidades reumáticas (ER) na infancia e a adolescencia son numerosas e superan en conxunto máis de 100 doenzas. A artrite idiopática xuvenil é a máis frecuente, pero tamén aparecen nesta idade lupus eritematoso sistémico, dermatomiositis, síndromes de dor crónica ou osteoporose, entre outras. A continuación, da man dun especialista, descríbense as enfermidades reumáticas infantís en España, como se diagnostican, cales son os sinais de alerta e en que consiste o seu tratamento.

Img reuma infantil art
Imaxe: _ela_

As enfermidades reumáticas infantís en España

En contra do que se podería supor, as enfermidades reumáticas non son doenzas raras en nenos e adolescentes. “A pesar de que non hai dispoñible un rexistro nacional sobre a taxa de afectados de ER infantís, as estimacións sinalan que 1 de cada 1.000 menores ata os 16 anos ten ou vai ter un proceso reumático”, puntualiza o Dr. Juan Carlos López Robledillo, reumatólogo pediátrico responsable da Unidade de Reumatoloxía Pediátrica do Hospital Infantil Universitario Neno Jesús, de Madrid. De feito, constitúen unha das enfermidades crónicas máis frecuentes en nenos e adolescentes xunto coa diabetes, a enfermidade pulmonar e a epilepsia. A súa gran capacidade invalidante pasados os anos ten un gran impacto na calidade de vida do afectados.

As ER debutan con síntomas inespecíficos que se observan en procesos banais

“Reuma” é un termo moi vago. Deberíase falar de ER como un conxunto numeroso de enfermidades, entre as cales destacan a artrite idiopática infantil e o lupus eritematoso sistémico. Segundo o experto, membro da Sociedade Española de Reumatoloxía e da Sociedade Española de Reumatoloxía Pediátrica, todas elas caracterízanse por unha inflamación crónica, xa sexa nas articulacións ou ben noutros órganos ou sistemas.

As ER non teñen idade, pois poden presentarse en calquera momento ata os 18 anos. No entanto, mostran un pico de incidencia entre os 3 e os 8 anos e entre os 10 e os 14 anos, aínda que aínda non se coñece que factor ou factores inflúen no inicio da enfermidade nestas franxas de idade.

Os primeiros síntomas e o diagnóstico das ER pediátricas

Por norma xeral, as ER en nenos non debutan con moitas manifestacións moi floridas nin con moita dor (hai que ter en conta que os pequenos non expresan a dor de igual maneira que os adultos). Con todo, si son frecuentes os síntomas inespecíficos que, de forma illada, obsérvanse nalgúns procesos banais e en patoloxías graves de etiología múltiple. Mesmo algunhas poden cursar con febre e lesións cutáneas. En cambio, os afectados rehúsan moverse ou realizar as súas actividades habituais. Se son moi pequenos piden ir a brazos con frecuencia porque non queren andar. Tamén poden comezar con hinchazón nas articulacións que se achaca a lesións deportivas como golpes e sobrecargas ou ao proceso de crecemento.

As ER en menores diagnostícanse con atraso; ata en ocasións supérase o ano ou máis. Isto é debido a que non se pensa nelas cando aparecen as primeiras manifestacións, pois poden confundirse con procesos como escordaduras, contusións, sobrecargas musculares, lesións deportivas ou dores do crecemento, entre outras.

“As unidades de reumatoloxía pediátrica están integradas por expertos en reumatoloxía pediátrica, xa sexan pediatras ou reumatólogos, e atenden a pacientes procedentes de médicos de atención primaria, do servizo de Urxencias do hospital e doutros especialistas, como os traumatólogos. É frecuente que moitos pacientes pasasen con anterioridade por varios especialistas”, admite López Robledillo.

Para o diagnóstico e o seguimento da enfermidade utilízase a ecografía, unha técnica de imaxe non invasiva (non expón a irradiación e non provoca dor) que, en mans de reumatólogos, convértese nunha ferramenta moi eficaz que permite obter imaxes na mesma consulta. Con iso evítanse expolos a radiografías e a resonancias. É fundamental que haxa este dispositivo en todas as consultas e que os profesionais estean formados.

O prognóstico da enfermidade depende, entre outros factores, da intensidade das manifestacións iniciais, da idade do debut (porque queda máis vida para ter máis inflamación) e da prontitude no inicio do tratamento específico. Por iso, o diagnóstico precoz é fundamental e, con todo, o máis habitual é que haxa atrasos que en ocasións superen o ano desde a aparición dos primeiros síntomas ata obter o diagnóstico certeiro. Canto antes empécese o tratamento, os fármacos funcionan moito mellor e evítase a progresión da enfermidade.

Tratamento as enfermidades reumáticas infantís

Ante todo, “é importante que o tratamento sexa integral e multidisciplinar, con reumatólogos, pediatras, oftalmólogos, rehabilitadores, psicólogos, traballadores sociais e enfermeiras expertas. Outro punto importante é que os medicamentos empregados deben demostrar a súa eficacia e seguridade en investigacións específicas realizadas neste grupo de idade, xa que non poden extrapolar os resultados obtidos nos adultos”, advirte o Dr. López Robledillo.

Sen tratamento, a doenza provoca alteración funcional a longo prazo e mala calidade de vida, xa que impide realizar actividades cotiás

A evolución das ER é a medio-longo prazo. Segundo detalla o especialista, o tratamento logra estados equivalentes á curación, pero hai que asumir que o sistema inmunológico queda marcado para sempre. O tratamento depende do estadio da enfermidade.

Nas primeiras fases tras o diagnóstico, prescríbense medicamentos antiinflamatorios xenerais, co obxectivo de proporcionar confort ao afectado, mentres fan efecto os fármacos modificadores da enfermidade ou FARME (os tamén denominados antirreumáticos de acción lenta), que inhiben a inflamación crónica. “Estes inmunosupresores débiles, como o metotrexato, pódense administrar por vía oral ou subcutánea. Son moi eficaces e moi seguros, pero nalgunhas ocasións poden presentar toxicidade”, puntualiza. Cando por algunha razón estes non se poden dar (porque non funcionan ou o paciente non os tolera), desde o ano 2000 está a opción de prescribir fármacos biolóxicos. Estes medicamentos van directamente ao sistema inmune e conseguiron modificar o curso da enfermidade.

Sen tratamento, a doenza provoca alteración funcional a longo prazo e mala calidade de vida, xa que impide realizar actividades cotiás (andar, saltar, correr ou acudir ao colexio, entre outras), afectando o rendemento escolar e deportivo”, explica o Dr. López Robledillo.

Para obter a máxima eficacia faise indispensable -como en calquera outra enfermidade crónica- a adherencia ao tratamento. Neste punto, “é moi importante o labor e a sensibilidade dos profesionais das unidades de ER, no que se traballa moito desde unha abordaxe psicolóxica, posto que son nenos que, polas súas características, foron moi sobreprotegidos”, apunta o experto.

Non hai que esquecer que, despois un tempo nas unidades infantís que tratan estas doenzas, os mozos -inmersos de cheo na etapa da adolescencia, con todo o que lles leva- migran a unidades de adultos e con facilidade poden perder adherencia ao tratamento. Para porlle remedio, “da mesma maneira que sucede no noso centro hospitalario, empézanse a xestar Unidades de Transición, como unha estratexia nova, que teñen o obxectivo de educar a estes adolescentes para a vida cara á adultez e facelos parte activa no control da súa enfermidade. Ademais, isto axuda a que a transición sexa máis amable entre os profesionais que se dedicaron ás súas etapas infantís cara á aqueles que os atenderán a partir de agora, para que lles coñezan en persoa, para que non dubiden en preguntar, acudir ante a sospeita da manifestación dun posible brote, etcétera”, expón este especialista.

Catro puntos básicos nas enfermidades reumáticas infantís

O Dr. Juan Carlos López Robledillo, reumatólogo pediátrico responsable da Unidade de Reumatoloxía Pediátrica do Hospital Infantil Universitario Neno Jesús (Madrid), destaca catro grandes aspectos para ter en conta nas enfermidades reumáticas infanto-xuvenís:

1. Non son patoloxías raras e é importante que tanto a poboación xeral como os profesionais de saúde coñézanas.

2. O uso da ecografía como ferramenta diagnóstica non invasiva é fundamental para o seu diagnóstico.

3. Os medicamentos actuais son moi eficaces, grazas á innovación neste campo, e conseguen estados equivalentes á curación.

4. Empoderar aos nenos e adolescentes, ofrecerlles recursos para que poidan abordar a súa enfermidade de maneira o máis autónoma posible, sen sobreprotegerlos nin actuar antes de que necesiten ou pidan axuda. É unha forma de axudar ao seu desenvolvemento.

RSS. Sigue informado

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións