Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Saúde e psicoloxía > Psicoloxía e saúde mental

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Estou a ter ansiedade? Recoñece os síntomas e como controlala

A crise sanitaria provocada pola COVID-19 pode aumentar os casos de ansiedade. Recoñecer a tempo os síntomas e saber como reaccionar é vital para minimizar os seus efectos sobre a saúde

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Mércores, 13deMaiode2020
ansiedad agobio Imaxe: Foundry

O pulso acelérase, a respiración faise máis rápida, o peito oprímeche e sentes unha vaga sensación de angustia e, mesmo, de flojedad. Son algúns dos síntomas que caracterizan á ansiedade, un estado emocional que padece un 7,36 % da poboación española, segundo a Enquisa Nacional de Saúde de 2017, e que é máis común entre mulleres (9,79 %) que homes (4,79 %). Entre 1990 e 2013, o número de persoas con depresión ou ansiedade aumentou preto dun 50 % en todo o mundo, pasando de 416 millóns a 615: preto dun 10 % da poboación, segundo datos da Organización Mundial da Saúde (OMS). Aprender a identificala e saber como actuar fronte a unha crise de ansiedade é de vital importancia, sobre todo nesta situación inusual de illamento e corentena.

Os seres humanos estamos preparados para activarnos ante calquera situación de perigo. O corazón latexa máis rápido, hiperventilamos e tensamos os músculos para saír correndo e preservar a vida. A motivación fisiológica é clara: prepararnos para a fuxida. “Cando se trata dun perigo real, é o que se chama unha resposta de ansiedade positiva; pero cando non o é, o meu corpo preparouse para unha situación perigosa, cando en realidade este perigo só existe dentro de mi cabeza, e imaxínome que algo vai saír mal ou teño pensamentos catastrofistas. É o que popularmente coñecemos como ansiedade”, explica Silvia Áraba, especialista en psicoloxía educativa de o Centro de Psicoloxía Áraba Reyes.

A ansiedade está, polo xeral, moi relacionada coas interpretacións que facemos das situacións que vivimos, e as ideas potencialmente irracionais que poidan derivarse delas. Sentila de forma ocasional é algo normal: sucédenos cando estamos nunha situación potencialmente ansiógena, como a actual crise do coronavirus, na que moitas persoas tomaron decisións irracionais, como comprar alimentos de maneira excesiva a pesar das mensaxes oficiais que aseguran o abastecemento. Pero cando isto se dá de forma recorrente, sentindo preocupacións e medos intensos, excesivos e persistentes en moitas situacións cotiás, podémonos estar a referir a un trastorno de ansiedade.

“Que nestes momentos teñamos todos un pouquiño de ansiedade é previsible, porque nos atopamos nunha situación extrema que nunca antes viviramos como país. Ter un pouco de medo axúdanos a ser precavidos, a seguir as instrucións que nos dan desde Sanidade, a lavarche máis as mans, a pensarcho dúas veces antes de tocar algo…”, argumenta Áraba. “O problema é cando se pasa a unha situación de pánico, e facemos cousas que non nos evitarían un contaxio, como facer provisión masivo de comida, cando ninguén nos dixo que se vaia a acabar”.

Ansiedade: os síntomas e que facer

A nivel físico, a ansiedade maniféstase a través de una certa taquicardia e unha sensación de afogo ou asfixia, coma se non chegase suficiente aire aos pulmóns; así como unha sensación de flojedad e de certa angustia ou medo. Uns síntomas que é importante recoñecer e que afectan negativamente o organismo, xa que se non os xestionamos ben, poden derivar en dores de tipo somático (de cabeza, de estómago, etcétera).

Posto que a ansiedade é unha resposta habitual ante situacións de tensión elevada, unha boa forma de saber como actuar e evitar que esta se produza (ou que, de facelo, teña menor intensidade) é evitar as situacións de tensións . De igual maneira axuda a psicoeducación, “o entender que todos e cada un de nós imos sentir emocións, e que non todas serán agradables”, sostén Áraba, quen tamén apunta á necesidade de aprender a ver como estamos a interpretar a realidade e que tipo de pensamentos estamos a ter. “Xeralmente, cando estamos inmersos nunha crise de ansiedade, temos unhas ideas irracionais que tenden a magnificar as situacións e a proxectar unha serie de escenarios que na maior parte das veces serán moito peores que o que vai chegar a pasar”, engade.

Doutra banda, canto máis san sexa o estilo de vida que levemos, máis fácil resultará manternos afastados da ansiedade. O deporte, por exemplo, axuda moito a controlala, “xa que a activación fisiológica que se produce cando levamos 25 minutos de exercicio contrarresta moito a activación producida por esas emocións máis negativas”, ilustra a experta. Favorecer as emocións agradables –como as que se producen ao estar de risas cos amigos, aínda que sexa por WhatsApp ou videoconferencia– tampouco vén nada mal.

Como se pode tratar a ansiedade?

Para empezar, é importante saber como actuar ante un caso de ansiedade, para o que é fundamental traballar moito coas persoas e que estas sexan conscientes do que están a sentir e pensando. Unha parte moi importante está relacionada con técnicas de relaxación e manexo da tensión, “como poden ser unha relaxación muscular progresiva, unha respiración diafragmática ou determinadas técnicas de mindfulness, apunta Áraba.

Tamén é necesario traballar cos pensamentos que temos, “con esas ideas de tipo irracional que moitas veces provocan unha resposta de ansiedade ou coas interpretacións tan negativas que ás veces facemos das situacións”. É dicir: non se pode cambiar a situación, pero si a interpretación que se fai dela. Moitas veces, o sentimento que temos non está tan causado pola realidade que vivimos de forma obxectiva, senón por como a interpretamos e como nesas interpretacións introducimos ideas catastrofistas de que algo vai ser horrible.

Aínda que hai unha serie de tratamentos e protocolos, estes sempre se adaptarán á persoa que necesite axuda. Non todos responderán igual a determinadas técnicas, e estás dependerán de factores como o colectivo que se trate; nenos, maiores, embarazadas…, a personalidade do paciente, a idade e mesmo o nivel de educación.

Convén tamén lembrar que ansiedade e depresión son dúas cousas diferentes. “O que ocorre é que hai moita comorbilidad, é dicir, que ambos os trastornos se presentan con frecuencia ao mesmo tempo. Se a ansiedade prolóngase ao longo do tempo, esta pode degenerar nun trastorno do estado de ánimo (a depresión), aínda que por suposto non sempre sucede”, argumenta Áraba.

crisis ansiedad sintomas
Imaxe: RUANSHUNYI

As crises de ansiedade

Por todo iso, resulta esencial diferenciar entre ansiedade e crise de ansiedade. Cando, nun determinado momento, o nivel de ansiedade excédeche de tal maneira que, a nivel físico, xera unha sensación de pánico cuns síntomas moi similares aos do infarto, ata o punto de que pode confundirse con el, estamos ante unha crise de ansiedade. De acordo co seguro médico Sanitas, considérase que unha persoa sufriu unha crise cando concorren catro ou máis dos seguintes síntomas:

  • Palpitaciones ou elevación da frecuencia cardíaca (taquicardia).
  • Sensación de afogo, con respiración rápida.
  • Opresión no peito.
  • Medo ou pánico.
  • Sudoración ou calafríos.
  • Tremores.
  • Náuseas ou molestias abdominais.
  • Mareo ou mesmo desmaio.
  • Sensación de irrealidad.
  • Sensación de entumecimiento ou hormigueo.

Se nunca se sufriu unha crise deste tipo e non se recoñecen os síntomas, é posible que se opte por acudir a Urxencias, ante o temor de que se trate dun infarto. Pero se xa se pasoupor unha , pódese controlala se non nos deixamos arrastrar polo pánico: tratar de normalizar a respiración, inspirando polo nariz e expirando pola boca rítmica e pausadamente, e tomarse o pulso mentres tanto, axudará a recuperar a normalidade.

Para identificala de modo correcto, comenta a psicóloga Silvia Áraba, é moi importante a psicoeducación; entender que é a ansiedade e cal é a mellor resposta, de maneira que podamos dicir: “Isto é ansiedade e, aínda que sexa tremendamente desagradable, sei que se irá igual que veu e que será cuestión de deixar pasar o tempo. Mellor se coñezo unha serie de estratexias e de técnicas que me axuden a rebaixala e evitar entrar nunha situación de crise e mesmo un ataque de pánico”.

Que facer ante unha crise de ansiedade?

O primeiro e máis importante, empatizar coa persoa que estea a atravesar esa crise e facerlle ver que entendemos polo que está a pasar. “Se lle dicimos ‘enténdoche, e entendo o que che está pasando’, polo menos estará máis predisposta a escoitarnos, e poder servir de axuda para axudala a ver o seu problema doutra maneira”, explica Áraba. En calquera caso, iso non significa pornos ao seu nivel, senón ser capaces de traballar xuntos para relativizar a situación. Podemos mesmo usar o sentido do humor, posto que iso significará que xa podemos ver a situación dunha perspectiva diferente. “Pero coidado: é necesario estar seguros de que a persoa a quen tratamos de axudar está preparada para apreciar ese sentido do humor, porque o último que necesitamos é que ese alguén senta que nos estamos rindo del ou de ela”, recalca.

En todo caso, esquecer de pedirlle a esa persoa “que se tranquilice”. Esta é unha das reaccións máis habituais, e tamén das máis inútiles, porque nunca funciona: se a persoa que está a ter a crise soubese como tranquilizarse, xa o fixo.

Cando debemos pedir axuda?

Non é preciso esperar a ter todos os síntomas físicos dun trastorno de ansiedade para recorrer a axuda profesional. É necesario tomar a decisión moito antes: “No momento en que ti vexas que che estás sentindo mal, que hai situacións que se che escapan das mans e que ademais non entendes moi ben o que está a ocorrer, debes pedir axuda”, sostén Áraba. Así, aprenderás a comprender como son as emocións que estás a sentir e como polas ao teu favor, e non no teu contra. Ademais de todo o mencionado ata agora, convén saber que existe a Asociación Axuda desde hai 20 anos xa co fin de promover o benestar das persoas que padecen trastornos de ansiedade.

Pola contra, non tratar a ansiedade pode degenerar en enfermidades de tipo somático, é dicir, dores que se perciben igual que se tivesen unha causa orgánica, pero con compoñente somático. É a forma que ten o corpo de dicirche que non podes seguir así: erupciones na pel, molestias gastrointestinales, alopecia, hemicrania… Sinales de o corpo para que entendas que necesitas parar. E a nivel psicolóxico, “perdemos moita capacidade de atención e concentración, o que pode facer que diminúa a produtividade; así como cansazo e apatía, o que nos pode levar a un círculo vicioso: como facemos menos cousas, xeramos menos emocións agradables, ímonos sentindo peor e mesmo pode levarnos a asilarnos e non querer saír da nosa contorna”.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións